جۇرتشىلىق اراسىندا ءجيى بولۋشى, جاعدايمەن تىكەلەي تانىسىپ-قانىعۋعا دەن قويۋشى وبلىس باسشىسى رەتىندە تانىمال باۋىرجان ابدىشەۆ قاراعاندىلىقتار الدىنداعى ەسەپتى كەزدەسۋگە دەيىن دە جەرگىلىكتى تەلەديدار ارقىلى ايماقتا اتقارىلۋداعى ىستەر مەن مىندەتتەر تۋرالى وي بولىسكەن بولاتىن. ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋدىرعان بۇل حاباردى كورىپ-تىڭداۋشىلار كوكەيلەرىندەگى سان ساۋالداردى اۋىلدان دا, قالادان دا جاۋدىرىپ, تۇشىمدى جاۋاپتار الا الدى. كەشە ءوڭىر ومىرىنە قاتىستى كەلەلى اڭگىمە جىل ىشىندەگى باستى القالى كەڭەستە ودان ءارى ءوربىتىلىپ, تاعى ءبىر جان-جاقتى ساراپقا سالىندى.
وندا جاساعان بايانداماسىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ ەسەپتى كەزەڭدەگى بارلىق قىزمەتى پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا العا قويىلعان ماڭىزدى مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى تولىقتاي جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعانى اتالىپ, قازاقستاننىڭ وزىق دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ تالاپتارىن تارازىلاعان بيىلعى جاڭا جولداۋ ءوندىرىستى ءوڭىردىڭ دامۋىن ورىستەتۋگە سونى سەرپىن بەردى, وعان مۇمكىندىكتەرىمىز بەن الەۋەتىمىز جەتكىلىكتى. بۇگىن سىزدەردىڭ الدارىڭىزدا ەسەپ بەرۋ, وتكەنگە وي ءجۇگىرتىپ, اتقارىلعان ىستەر جايلى اقپارات ايتۋ اسا جاۋاپتى ءسات, دەدى باۋىرجان تۇيتە ۇلى.
وبلىس اكىمى ورتاعا سالعانداي, بۇعان بىلتىرعى جىلدىڭ قورىتىندىسى دالەل بولا الادى. ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كولەمى بويىنشا رەسپۋبليكادا ءتورتىنشى ورىندا تۇراقتالىپ, ونىڭ ۇلەسى 8,5 پايىز قۇراعان ايماق ەكونوميكاسىنىڭ كۇش-قۋاتىن ارتتىرا تۇسۋگە قولايلى جاعدايلار بار. وتكەن كەزەڭدە ونەركاسىپتىك ءونىم كولەمى – 2,1, نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا – 18,2, بەلسەندى شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىنىڭ سانى – 9,1, ولاردىڭ وندىرگەن ونىمدەرى 3,4 پايىزعا ءوسۋى جەتىستىكتى ەسەلەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندىگىنە سەنىم زور. وتاندىق يندۋستريانىڭ كوشباستاۋشىسى سانالاتىن وڭىردە ونەركاسىپ سالاسىنداعى ىلگەرىلەۋدىڭ وڭ ىرعاعى قالىپتاسۋى جۇيەلى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى ەكەنىن دالەلدەيتىن ناقتى دەرەكتەردىڭ ءبىرى رەتىندە بىلتىرعى ءونىم كولەمى 1 ترلن. 398 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, الدىنداعى جىلمەن سالىستىرعاندا 102,1 پايىز كورسەتكىشكە كوتەرىلۋىن ايتۋعا بولادى. سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ جاقسارۋى دا العا ۇمتىلىستىڭ الىمدىلىعىن اڭعارتادى. وتكەن جىلعا قاراعاندا 2,4 پايىزعا ۇلعايىپ, 9,7 ملرد. تەڭگەنى قۇراۋى جەرگىلىكتى ونىمدەردىڭ وتىمدىلىگى جوعارىلاي ءتۇسۋىن تانىتادى.
جۇرتشىلىق كۋا بولىپ وتىرعانداي, ايماق ەكونوميكاسىنا جاڭا وندىرىستىك جوبالار ۇلكەن وزگەرىستەر جاساپ كەلەدى جانە ىسكە اسىرىلۋى ورنىقتى. ماسەلەن, وتكەن جىلى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگەن جالپى سوماسى 407 ملرد. تەڭگە قۇراعان جانە 9,5 جۇمىس ورنىن اشقان 66 جوبا ويداعىداي ورىندالۋدا. اسىرەسە, «سارىارقا» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ينفراقۇرىلىمى قۇرىلىسىنىڭ اياقتالۋى باسىم سالا الەۋەتىن كۇشەيتۋگە نەگىز قالادى. بۇگىندە ونىڭ اۋماعىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا 3 كاسىپورىن كىرىسسە, تىركەلگەن 33 قاتىسۋشىنىڭ 12 كومپانياسى قاتاردان قالىسپاۋعا دايىن تۇر. سونداي-اق, جاعىمدى قۇبىلىستاردىڭ ىشىندە ەكسپورت كولەمى ۇلعايۋىن اتاپ وتپەسكە بولمايدى. بىلتىر جەرگىلىكتى كاسىپورىندار ءونىمى الەمنىڭ 44 ەلىنە ەكسپورتتالسا, سىرتقى رىنوكتاعى باسەكەلەستىكتى نىعايتۋعا بيىل دا قاۋقار جەتكىلىكتى. بۇل ءۇشىن ىشكى رەزەرۆتەر مەن مۇمكىندىكتەردى بارىنشا جۇمىلدىرۋ قاجەتتىگى ايتىلدى.
ەسەپ بارىسىندا ولكە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنىڭ باسقا دا تۇستارىن بايانداي كەلىپ, ايماق باسشىسى الدا تۇرعان مىندەتتەرگە كەڭىنەن توقتالدى. ەلباسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا العا قويىلعان تاپسىرمالارعا ءسايكەس بەلگىلەنگەن ءىس-شارالاردى جىكتەپ, ولاردىڭ ورىندالۋى زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى اتالدى. سونىڭ ىشىندە, مەتان گازىن پايدالانۋدى ىسكە اسىرۋ, مىس قورلارى قالدىقتارىن قايتا كادەگە جاراتۋ, ماشينا جاساۋ, فارماتسەۆتيكا ونەركاسىبىن دامىتۋ ءۇشىن 13 ءوندىرىس ورنىن اشۋ, 2 مىڭعا تارتا ادامدى ەڭبەككە قامتۋ سياقتى ماسەلەلەرگە ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعىن ءارتاراپتاندىرۋ شارالارىن جەتىلدىرۋ ۋاقىت تالابىنىڭ ءبىرى. زىعىر, ءداندى بۇرشاق داقىلدار, كارتوپ, كوكونىس ەگىستىكتەرى كولەمىن ۇلعايتۋ ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرى كوبەيىپ, مولايۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزدى. بۇعان بيىل وتكەن جىلعىدان 920,5 ميلليون تەڭگە ارتىق قارجى ءبولىنۋى ودان ءارى كەڭ جول اشپاق. مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا ۇسىنعان 10 ىلكىمدى يدەياعا سايكەس ارقايسىسى بويىنشا ءتيىستى سالالارعا ناقتى مىندەتتەر قويىلدى دەگەن اكىم ماڭىزدىلارىن اتاپ ءوتتى.
ەسەپتى باياندامادان سوڭ قاتىسۋشىلار تاراپىنان جازباشا جانە اۋىزشا سۇراقتار قويىلدى. جيىن زالىنا قوسىلعان تىكەلەي تەلەبايلانىس ارقىلى وبلىس قالالارى مەن اۋداندارى جۇرتشىلىق وكىلدەرى وعان وزدەرى دە قاتىسىپ وتىرعانداي بولۋىمەن قاتار, تالقىلانۋداعى ماسەلەگە وراي وي-پىكىرلەرىن دە ءبىلدىردى. ال قويعان سۇراقتاردىڭ ءبارىن باۋىرجان ابدىشەۆ جاۋاپسىز قالدىرمادى. كۇندەلىكتى تۇرمىس جاعدايىنا بايلانىستى كوتەرىلگەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ, ۇسىنىس-تىلەكتەردى نازاردان تىس قالدىرماۋ كەزدەسۋگە قاتىسۋشى اۋداندار مەن قالالار اكىمدەرىنە, مەكەمەلەر مەن ۇيىمدار باسشىلارىنا كوزبە-كوز تاپسىرىلىپ, ورىندالۋ مەرزىمى دە ەسكەرتىلدى.
بۇقارامەن بايلانىستى جەتىلدىرۋ ماسەلەسىنە توقتالىپ وتكەن اكىم بىلتىر ازاماتتاردان 2325 حات-حابار الىنىپ, ونىڭ 1633-ءى جەكە بلوگىنا كەلىپ تۇسكەنىن, 90 ادام قابىلداۋىندا بولعانىن ءمالىم ەتتى. بۇلايشا جۇرتشىلىق تىنىس-تىرشىلىگىن تىكەلەي ءبىلۋ قىزمەتكە ۇلكەن قوزعاۋ سالادى دەلىنىپ, بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدىكتەر سونى ۇستانۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋدارتىلدى.
ايقىن نەسىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
قاراعاندى وبلىسى.