ەلباسى ءوزىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا بارلىق سالالاردىڭ دامۋىنا ستراتەگيالىق كوزقاراسپەن قاراۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. دەمەك, ناقتى جانە تۇجىرىمدى دامۋ قىرلارى ەلىمىزدىڭ العا قويعان ماقساتتارىنان اۋىتقىماي, حالقىمىزدىڭ كۇندەلىكتى سۇراقتارىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىندەي ەتىپ ۇيىمداستىرىلۋى قاجەت. وسى رەتتە حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – باسپانا ماسەلەسىن شەشۋ بولىپ تابىلاتىنى ءسوزسىز. ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي -2020» باعدارلاماسى ناق وسى ماقساتقا قىزمەت ەتەتىندىگى ايقىن.
«سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى» اق – «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى وپەراتورلارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ول ۇلەسكەرلەردىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋ, قاڭتارىلعان نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعىن تۇراقتاندىرۋعا جاردەمدەسۋ ماقساتىندا قۇرىلعان بولاتىن.
جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى قازىرگى كۇنى قانداي ىستەرمەن شۇعىلدانۋدا؟ قوردىڭ قاتىسۋىمەن سالىنعان ءۇيدى قالاي الۋعا بولادى. وسىنى بىلمەك بولىپ, قوردىڭ باسقارما توراعاسى بولات پالىمبەتوۆتى اڭگىمەگە تارتتىق.
– بولات ابىلقاسىم ۇلى, قور وتكەن جىلدى قالاي اياقتادى؟ ۇستىمىزدەگى جىلعا قانداي جۇمىستار جوسپارلانعان؟ قور ارقىلى ءۇيلى بولعان, ءوزىنىڭ تۇرعىن-ءۇي جاعدايىن جاقسارتقان ادامدار بار ما؟
– «سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى» اق ءوزىنىڭ قىزمەتتىك باعىتى بويىنشا «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەندى تۇردە قاتىسۋدا. قازىرگى ۋاقىتتا وسى بويىنشا بەلگىلەنگەن نىسانالى ينديكاتورلار مەن باعدارلاما كورسەتكىشتەرىنە سايكەس جۇمىستار جۇرگىزىپ كەلەدى.
ماسەلەن, وتكەن جىلى «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا استانا, الماتى, اقتوبە, تاراز قالالارىندا جانە الماتى وبلىسىندا (الماتى قالاسىنىڭ توڭىرەگىندە) ورنالاسقان جەتى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن قارجىلاندىرۋ جونىندە قۇرىلىس سالۋشىلارمەن ءتيىستى شارتتار جاسادىق. بۇل عيماراتتاردىڭ جالپى اۋدانى شامامەن 578 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى.
ال ەندى اتقارىلعان ىستەرگە كەلسەك, 2013 جىلى اقتوبە جانە تاراز قالالارىندا كوپ پاتەرلى ەكى تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل ەكى ءۇي 610 پاتەردەن تۇرادى. جالپى تۇرعىن اۋدانى 32,5 مىڭ شارشى مەتردى قۇراسا, سونىڭ 24 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن 477 پاتەر قۇرلىسىن ءبىزدىڭ قور قارجىلاندىردى.
قور 2014 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اتالعان باعدارلاما اياسىندا 130 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن باسپانانى ازىرلەپ, ولاردى ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن ەل ازاماتتارىنىڭ پايدالانۋىنا بەرۋدى جوسپارلاۋدا.
– سىزدەرگە ءۇي الۋ جونىندە قانداي ادامدار وتىنىشپەن حابارلاسا الادى؟ «ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن بەرىلەتىن جالدامالى باسپانا» تەتىگى جايلى تولىعىراق ايتىپ بەرسەڭىز؟
– ءبىزدىڭ قوردىڭ باعدارلاماسى ايلىق جالاقىسىنىڭ كولەمى 100 مىڭ تەڭگەدەن اساتىن ورتاشا تابىسى بار ادامدارعا ارنالعان. وسىنداي مۇمكىندىگى بار ءۇي العىسى كەلەتىن ازاماتتار باعدارلاماعا قاتىسۋ جونىندە ءوتىنىش بەرۋمەن بىرگە ءوزىنىڭ جەتكىلىكتى تولەم قابىلەتىن راستاۋى قاجەت. وتىنىشتەردى قاراعان كەزدە ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىنا سايكەس باسپاناسى جوق نەمەسە تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتقىسى كەلەتىن ادامدارعا باسىمدىق بەرىلەتىندىگىن ەسكە سالا كەتسەك, ارتىق بولماس. سونىمەن قاتار, رەسپۋبليكا اۋماعىندا باسپاناسى جوق نەمەسە تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتقىسى كەلەتىن ادامدار ءوز قۇقىعىن وسى باعدارلاما شەڭبەرىندە ءبىر-اق رەت قانا پايدالانا الاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ءبىزدىڭ جۇيە بويىنشا پاتەرلەردى ساتۋدىڭ ەكى جولى قاراستىرىلعان. ءبىرىنشىسى – تىكەلەي ساتۋ, ەكىنشىسى – ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالداۋعا بەرۋ. وسى تاسىلدەرگە سايكەس ءبىز پاتەرلەردى وتكىزۋ ەرەجەسىن ازىرلەدىك. ول ەرەجە ۋاكىلەتتى ورگاندار بەكىتۋىنە بەرىلگەن.
بۇگىندە وسىنىڭ ەكىنشى ءتاسىلى, ياعني جىلجىمايتىن م ۇلىك قورىنىڭ قاتىسۋىمەن ازاماتتارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جالداۋعا بەرۋ ءۇشىن 150 000 شارشى مەتر بولاتىن تۇرعىن ۇيلەر سالىنۋدا. پاتەرلەردى وتكىزۋ قاعيداتتارى مەن ەرەجەلەرىن ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتكەننەن كەيىن بۇل جونىندە باق-تا حابار جاريالاناتىن بولادى.
قازىرگى ۋاقىتتا پاتەر الۋ كەزەگىن قالىپتاستىرۋدىڭ ءتۇرلى جولدارى قاراستىرىلۋدا. سونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزۋ جولدارى قاراستىرىلۋدا. بۇل ءبىزدىڭ جۇيە بويىنشا سالىنعان پاتەرلەر ءدال قازىردىڭ وزىندە ءبولىنەدى دەگەن ءسوز ەمەس. سالىنىپ جاتقان پاتەرلەر ءازىر بولىنە قويعان جوق. تەك كىمدەرگە جانە قانداي جولدارمەن بەرۋ ماسەلەسى انىقتالۋ ۇستىندە. پاتەرلەردى ناقتى ءبولۋ, ولاردى وتكىزۋ ەرەجەسى تۇپكىلىكتى بەكىتىلگەن سوڭ عانا جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
– بىراق, سوعان قاراماستان جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى ارقىلى تاپسىرىلاتىن ۇيلەردى قانداي ادامداردىڭ الا الاتىندىعىن قازىردىڭ وزىندە شامالاۋعا بولادى عوي؟
– ءيا, شامالاۋعا بولادى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ قولىمىزدا ونىڭ نەگىزى قاعيداتىن بەلگىلەگەن ۇكىمەت قاۋلىسى بار. ول بويىنشا پاتەرلەردى ءبولگەن كەزدە ءوزى قىزمەت ەتەتىن قالادا باسپاناسى جوق نەمەسە تۇرعىن ءۇي جاعدايىن جاقسارتۋعا مۇقتاج جانە جالگەرلىك اقىنى وتەي الاتىن ازاماتتارعا باسىمدىق بەرىلەدى. وسى قاعيداعا ءسايكەس الاتىن ادامداردىڭ ءتىزىمىن انىقتاۋ ءجونىندە جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بىراق, بۇل – جالپى ءتارتىپ. ويتكەنى, ءبولۋدىڭ ناقتى ەرەجەسى ءالى بەكىتىلگەن جوق. ول بەكىگەننەن كەيىن بارىپ قانا ناقتى ادامدارعا ءبولۋدى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى.
وسىعان وراي «سامۇرىق-قازىنا» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى» اق-تىڭ www.fnsk.kz سايتىندا «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە باسپانا الۋعا وتىنىمدەر قابىلدايتىن باعدارلامالىق جاساقتامانىڭ ۇلگى-نۇسقاسى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. پاتەر العىسى كەلەتىن ازاماتتار بۇل جونىندە ءبىزدىڭ سايت ارقىلى حاباردار. وندا بۇل ۇلگى-نۇسقا ءالى دە تالقىلاناتىنى جانە ازاماتتارعا قولايلى بولۋ جاعى ءالى دە پىسىقتالاتىنى, ياعني جەتىلدىرىلە تۇسەتىندىگى جونىندە ەسكەرتكەن ەدىك. ەندى, مىنە, جەتىلدىرىلگەن پلاتفورما بويىنشا باسپانا وتكىزۋ باعدارلاماسىنىڭ جاڭا نۇسقاسى ازىرلەنگەندىگىن ايتا كەتپەكپىن.
– وسىعان بايلانىستى تاعى ءبىر سۇراق. سىزدەرگە ءۇي نەمەسە پاتەر الۋ ءۇشىن تەك سايت ارقىلى عانا تىركەلۋگە بولادى ەكەن. بۇل – ارينە, وتە جاقسى جەڭىلدىك جانە ونى ۇيىمداسقان جەمقورلىقتىڭ جولىن كەسۋدىڭ ءبىر ءتاسىلى دەۋگە دە بولادى. بىراق كەيبىر ازاماتتار ءوتىنىشىمىزدى سايت تىركەۋگە المادى دەگەن وكپەمەن رەداكتسيامىزعا حابارلاستى. مۇنداي جاعدايدىڭ بولۋى مۇمكىن بە؟
– بۇل جەردە ءسال دە بولسا ءبىر تۇسىنىكسىزدىكتىڭ بار ەكەندىگى سەزىلەدى. www.fnsk.kz سايتىنا تىركەلۋ باسپانا الۋعا ءوتىنىم بەرۋ بولىپ سانالمايدى. بۇل وتىنىمدەردى قابىلداۋ جۇيەسىنە كىرۋ ءۇشىن پارول الۋ مۇمكىندىگى عانا.
وسىعان وراي ءدال قازىرگى ساتتە پاتەرلەردى تاپسىرۋ ءىسىنىڭ ءالى باستالماعاندىعىن تاعى ءبىر قايتالاپ ايتامىن. وسى جايتكە باسا نازار اۋدارۋدى سۇرايمىن. ايتپەسە, تۇسىنبەستىك سالدارىنان وكپەشى مەن نارازى ادامداردىڭ دا بولاتىنى راس.
ءبىزدىڭ ءوتىنىم قابىلداۋدىڭ باعدارلامالىق ۇلگىسىن الدىن الا سايتقا ىلگەندەگى ماقساتىمىز – بىرىنشىدەن, ادامداردى الدىن الا تىركەۋ قاجەت بولدى. سەبەبى, بىرىنشىدەن, تىركەلۋ ءۇشىن ازاماتتارعا ەسق (ەلەكتروندى-ساندىق قول) الۋ قاجەت. ەكىنشىدەن, ءوتىنىم بەرەردەن بۇرىن قانداي ءىس-قيمىلدار جاساۋ كەرەكتىگىن تەستىلىك جۇيەدە جاتتىعىپ ءتۇسىنۋ ءۇشىن جاعداي تۋعىزساق دەپ ەدىك. وسىعان بايلانىستى رەداكتسيالارىڭىزعا شاعىمدانۋشى ازاماتتارعا ايتارىم, ءبىزدىڭ جۇيە بويىنشا تاپسىرىلاتىن باسپانالار بويىنشا ءالى ناقتى ءوتىنىم قابىلدانىپ جاتقان جوق. سەبەبى, كونكۋرس ءالى جاريالانعان جوق. تەك كونكۋرس جاريالانعان سوڭ عانا سايتتاعى بارلىق فۋنكتسيالار ىسكە قوسىلادى.
وسى رەتتە ەسكەرتە كەتەتىن تاعى ءبىر ءجايت بار. «سامۇرىق-قازىنانىڭ» جىلجىمايتىن م ۇلىك قورى ارقىلى «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسىن جۇزگە اسىرۋ ءىسى اكىمدىكتەردەگى مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان پاتەر العىسى كەلەتىندەر كەزەگىنە تۇسەتىن سالماقتى ءبىرشاما جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى بويىنشا پاتەر ۇلەستىرۋ تەتىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن قاراستىرىلۋدا. دەمەك, ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ الدىمەن اكىمدىكتەر ارقىلى, ال قالعان باسپانا, بۇرىن جوسپارلانعانداي, ينتەرنەت, ياعني ءبىزدىڭ سايت ارقىلى وتكىزىلەدى دەپ جوسپارلانۋدا.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».