الەمدە «جاسىل ەكونوميكا» تىركەسى الدەقاشان اينالىمعا ەنىپ كەتتى. قازىر ەكونوميكالىق دامۋعا باعىت ۇستاعان ەلدەر بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋدىڭ ۇتىمدى جولدارىن كەڭىنەن قاراستىرۋدا. سوڭعى جىلدارى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە كۇن ساۋلەسىن, جەل كۇشىن پايدالانىپ, ەنەرگيا ءوندىرۋ كۇن تارتىبىنە قويىلۋدا. بۇل, اسىرەسە, مالدىڭ قامى, شارۋانىڭ جايىمەن شالعاي قىستاقتاردا وتىراتىندار ءۇشىن تاپتىرمايتىن قوندىرعى. سوندىقتان دا, سوڭعى جىلدارى كۇن ساۋلەسىنەن جانە جەل كۇشىنەن ەنەرگيا وندىرەتىن قوندىرعىلاردى پايدالانۋعا دەگەن ىقىلاس جوعارى. مۇنىڭ تيىمدىلىگى قازىردىڭ وزىندە كورىنە باستادى. وبلىستا بالامالى قۋات كوزدەرىن بەرەتىن قوندىرعىلاردى تىكەلەي شەتەلدەن جەتكىزۋ جانە ورناتۋ جۇمىستارىمەن اينالىساتىن «Bazis Group KZ» جشس بۇل باعىتتا ءونىمدى جۇمىس ىستەۋدە. وسىعان دەيىن وبلىستا جەلمەن جانە كۇن ساۋلەسىنەن قۋات وندىرەتىن ون قوندىرعى, بىرىڭعاي كۇن ساۋلەسىنەن ەنەرگيا وندىرەتىن ون ەكى اپپارات ورناتقان بۇل سەرىكتەستىكتىڭ قازىرگى قادامى ۇلكەن تيىمدىلىكتەردەن ۇمىتتەندىرەدى. اتالعان سەرىكتەستىك ديرەكتورى ەستاي سيسەنباەۆ اۋدانداردى ءجيى ارالاپ, بالاما قۋات كوزى قوندىرعىلارىنىڭ تەحنيكالىق سيپاتتامالارىنىڭ ارتىقشىلىعىن, كۇندەلىكتى تۇرمىستا, جۇمىستا تيىمدىلىگىن دالەلدەپ كەلەدى. ولاردىڭ تۇرلەرى, باعالارى تۋرالى ناقتى ماعلۇماتتار بەرەدى.
بۇگىنگى تاڭدا الىس جايىلىمدىق جەرلەردى پايدالانۋ وتە-موتە وزەكتى ماسەلەگە اينالدى. وسى ساتتە «Bazis Group KZ» جشس ۇسىنىپ وتىرعان قوندىرعىلار پايدالى ءارى ءتيىمدى. ولارعا وسى ونىمدەردى تاراتۋعا قاتىساتىن قارجىلىق ينستيتۋتتار ارقىلى قول جەتكىزۋگە بولادى. قولايلى جانە ءتيىمدى باعامەن ليزينگكە الۋعا جول اشىلۋدا. سونىمەن قاتار, «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسى بويىنشا اتالعان قوندىرعىلاردى سۋبسيديالاۋ ادىسىمەن قارجىلاندىرۋعا ءمۇمكىنشىلىكتەر بار. وسىنداي قوندىرعىلاردى ليزينگكە ساتىپ الىپ بەرۋگە «قازاگروقارجى» اق باتىل قادام جاساپ وتىر.
بايعانين اۋدانىنداعى «مەرەي ي ك» جشس كاسىپكەرلىكتىڭ كوپتەگەن سالاسىمەن اينالىسادى, كولىك قىزمەتىن ۇسىنادى, قۇرىلىس سالادى, مەيرامحانا بيزنەسىن كورسەتەدى. ەلۋدەن استام ءتۇرلى تەحنيكاسى بار. سوڭعى جىلدارى مال ءوسىرۋدى قولعا العان سەرىكتەستىكتە قازىر 400 قوي, 80-نەن استام جىلقى, 200-دەي ءىرى قارا باعىلۋدا. مۇنشا مالدى اۋىلدىڭ ىرگەسىندە ۇستاۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ولاردى اۋدان ورتالىعىنان 40 شاقىرىم جەردەگى قاراعاندى قىستاعىندا باعىپ وتىر. ماقسوت قۋاتوۆ, جانداربەك ماحانوۆ باستاعان ون مالشى وسىنشا مالدىڭ باعىم-كۇتىمىن كەلىستىرەدى. سەرىكتەستىك باسشىسى تولەگەن ءشاۋدىر وسى الىس قىستاقتا ەلەكتر قۋاتىنىڭ بولماعانىنا قىنجىلىپ جۇرەتىن. جاقىندا شالعاي قىستاققا ەلەكتر قۋاتىن جەتكىزۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. بۇل جولى تاعى دا «قازاگروقارجى» اق كومەككە كەلدى. تاعى دا ءدوپ باسا كورسەتۋىمىزدىڭ دە وزىندىك سەبەبى بار. سەرىكتەستىك باسشىسى تولەگەن ءشاۋدىر بۇعان دەيىن دە اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ قارجىلاي قولداۋىن كورىپ جۇرگەن. ودان ليزينگكە ەكى «متز - 82» تراكتورىن, ءشوپ تايلاعىش, «كاماز» اۆتوكولىگىن العان. بۇل جولى دا ويلانباستان ونىڭ قارجىلاي قولداۋىنا يەك ارتتى. ءسويتىپ, «Bazis Group KZ» جشس ۇسىنعان گەرمانيا تەحنولوگياسىمەن شىعارىلعان كۇن ساۋلەسىنەن جانە جەلدەن ەنەرگيا وندىرەتىن قوندىرعى ورناتۋعا كەلىسىم بەردى. «قازاگروقارجى» اق-تىڭ قۋات ۇنەمدەگىش تەحنولوگيالاردى قارجىلاندىرۋعا ارنالعان جاڭا باعىتىن ءساتتى كادەگە اسىرعان كاسىپكەر ءسويتىپ قارجىنى ون ەسە ۇنەمدەدى. قازىر نەمىس تەحنولوگياسىمەن جاسالعان قوندىرعىنى 5,5 ميلليون تەڭگەگە نەسيەگە الدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ادەتتەگى جولمەن ەلەكتر جەلىسىن جۇرگىزسە, شىعىن 50 ميلليون تەڭگەدەن اساتىن ەدى.
– جاڭا ينۆەستيتسيالىق باعىت مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا جۇزەگە اسىرىلدى. «جاسىل ەكونوميكاعا» العاشقى قادام جاساپ, جەل مەن كۇن ەنەرگياسىن پايدالانۋشى شارۋاشىلىقتارعا قولداۋ كورسەتىلەدى. ماسەلەن, «مەرەي ي ك» شارۋاشىلىعىنا نەمىس قوندىرعىسى ورناتىلدى. قۇنى – 5,5 ميلليون تەڭگە. ونىڭ العاشقى 15 پايىزىن شارۋاشىلىق, قالعان 85 پايىزىن اكتسيونەرلىك قوعام تولەدى. نەسيە ون جىلعا بەرىلدى, – دەيدى «قازاگروقارجى» اق-تىڭ وكىلى رينات كەمەشوۆ.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «جاسىل ەكونوميكا», ياعني بالاما ەنەرگيا كوزىن پايدالانۋ تۋرالى باسا ايتىلعان بولاتىن. بۇگىندە جەل مەن كۇن ەنەرگياسىن پايدالانىپ, ساعاتىنا 5 كۆت قۋات الىپ وتىرعان «مەرەي ي ك» سەرىكتەستىگى سۋ سورابىنىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە, بازدى تولىعىمەن جارىقتاندىرۋعا, تەلەديداردىڭ, توڭازىتقىشتىڭ جانە ۇساق تۇرمىستىق ەلەكتر قۇرالدارىن توكقا قوسۋعا مۇمكىندىك الدى. ەلىمىزدە العاش بولىپ قۇجات تاپسىرىپ, ۇنەمدەۋگە كىرىسكەن شارۋاشىلىق قىستىڭ قامىن دا جاساپ قويعان. 1800 تاي ءشوپ, جەم دايىنداپ العان. سەرىكتەستىك ديرەكتورى تولەگەن ءشاۋدىر شارۋاشىلىعىنداعى ءۇش مىڭ گەكتار اۋماققا تاعى دا قوسىمشا ءۇش مىڭ گەكتار جەر الماقشى. ءسويتىپ, كاسىبىن كەڭەيتىپ, مال باسىن ارتتىرۋدى ماقسات ەتۋدە. قولىنداعى مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋعا باعىت ۇستاعان سەرىكتەستىك «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا 11 ميلليون تەڭگە جەڭىلدىكپەن نەسيە الىپ, وعان باتىس قازاقستان وبلىسىنان 20 قازاقتىڭ اق باس سيىرىنىڭ اسىل تۇقىمدى بۇقاسىن, سونداي-اق, ەدىلباي تۇقىمدى 30 قوشقار ساتىپ العان. جۇمىسشىلارىنا 2009 جىلى 2 تۇرعىن ءۇي, 2010 جىلى 4 تۇرعىن ءۇي سالىپ, ءتۇرلى الەۋمەتتىك شارالارعا دەمەۋشىلىك كورسەتىپ جۇرگەن كاسىپكەر مۇگەدەك جاندارعا دا قامقورلىعىن ايامايدى. سول ءۇشىن دە «ۇزدىك الەۋمەتتىك جوبا» نوميناتسياسى بويىنشا پرەزيدەنتتىڭ «پارىز» سىيلىعىن يەلەندى. ال بيىل «كوركەيە بەر, تۋعان جەر» اكتسياسى اياسىندا 12 ميلليون تەڭگەگە ەكى بوگەتتى جوندەپ بەرگەن.
– يننوۆاتسيالىق قوندىرعىعا, اسىرەسە, جىلىجاي بيزنەسىن قولعا العان كاسىپكەرلەر كوپ قىزىعادى. ولارعا نەمىس تەحنولوگياسى بويىنشا شىعارىلعان قوندىرعىلار ۇسىنىلادى. سەبەبى, گەرمانيا زاۋىتتارىندا دايىندالعان زاماناۋي اپپارات بۇلتتى كۇنى دە بويىنا قۋات جيناي الادى. مۇنداي قوندىرعىلاردى يزرايل مەن قىتاي دا شىعارادى. بىراق ولار ازىرلەگەن قۇرال ءۇشىن كۇننىڭ تۋرا ءتۇسۋى قاجەت. ال نەمىس قوندىرعىسىنا كۇن ساۋلەسىنىڭ تۋرا ءتۇسۋى شارت ەمەس, ءسال جارىق بولسا جەتىپ جاتىر,– دەيدى رينات كەمەشوۆ.
ءدال وسى قوندىرعىعا ەلىمىزدىڭ 28 شارۋاشىلىعى تاپسىرىس جاساعان. جالعىز شارۋاشىلىقتىڭ «قالتاسى كوتەرمەسە», بىرنەشە كاسىپكەر بىرىگىپ, ۇجىمدىق تاپسىرىس بەرە الاتىن كورىنەدى.
– جەل قوندىرعىسىندا ءوزىن-ءوزى قورعاۋ قۇرىلعىلارى بار. تولىق قۋات العاندا جانە قاتتى جەل سوققاندا قۇرىلعى اۆتوماتتى تۇردە توقتايدى, كەيىن قايتا جۇمىس جاساي بەرەدى. سونىمەن قاتار, ەلەكتر ەنەرگياسىن قاجەت ەتپەسەڭىز ونى سوندىرۋگە بولادى. ۇتقىر تۇسى – كۇن كوزىن تىكەلەي قاجەت ەتپەيدى. بۇلتتى كۇندەرى دە قوندىرعى وزىنە قاجەتتى ەنەرگيانى جارىقتان الا الادى. ماسەلەن, «مەرەك ي ك» جشس 5 كۆت بولاتىن قوندىرعىنى ساتىپ الدى. مۇندا كۇن ساۋلەسىنەن 3 كۆت, جەلدەن 2 كۆت قۋات وندىرىلەدى. جينالعان قۋات اككۋمۋلياتورعا بارادى, – دەيدى قوندىرعى ورناتۋشى «Bazis group kz» جشس ديرەكتورى ەستاي سيسەنباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا قوندىرعىلارعا تاپسىرىس بەرۋدەن اقتوبە كاسىپكەرلەرى الدا كەلەدى. اسىرەسە, وبلىس ورتالىعىنان شالعاي ورنالاسقان ىرعىز, ويىل, قوبدا, بايعانين اۋداندارىنداعى شارۋالاردان سۇرانىس جوعارى. باتىس قازاقستان مەن اتىراۋ وبلىستارىنان دا تاپسىرىس بار ەكەن. ول جاقىندا استانادا وتەتىن ءبىرىنشى حالىقارالىق بالامالى ەنەرگيا كورمەسىنە قاتىسۋعا باراتىنىن دا قۋانا جەتكىزدى. ياعني بۇل سەرىكتەستىك ورناتىپ جۇرگەن كۇن جانە جەل قوندىرعىلارىن قىزىعۋشىلارعا ۇيالماي ۇسىنۋعا بولادى دەگەن ءسوز.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى,
بايعانين اۋدانى.