اقان سەرى
الماتى شاھارىنىڭ كىندىك تۇسىن كوكتەي تەسىپ وتەتىن كوكەنتاي وزەنىنىڭ جارلاۋىت جاعاسىنا مىنبەلەي كەلىپ ىرگە تەپكەن ەڭسەلى ۇيلەردىڭ بىرىندە مەنى كوپتەن ىڭكار ەتىپ جۇرگەن ءمۇسىنشى, ءوزىمىزدىڭ تولەگەن دوسماعامبەتوۆتىڭ شەبەرحاناسى ورنالاسقان. استاناعا جول تۇسكەن سوڭعى ءبىر ساپاردا وسى شەبەرحانادا الدەنەشە رەت بولۋىما, حاس شەبەردىڭ جۇمىس ۇستىندەگى قيمىل-ارەكەتتەرىن كوزبەن كورىپ, كوپ سىردى كوڭىلگە تۇيۋگە تۋرا كەلدى. ارينە, بۇل باقىت ەدى...
تولەشتىڭ تۋعان حالقىنىڭ تاريحىندا عالامدىق دەڭگەيگە كوتەرىلە العان الىپتار شوعىرىنا بۇتىندەي بەت تۇزەپ, سولاردىڭ تۇلعالارىن سومداۋعا ۇمتىلىسى, ءسويتىپ رەسپۋبليكادا كەنجەلەۋ قالىپ كەلگەن مونۋمەنتالدى بەينەلەۋ ونەرىنىڭ ەڭسەسىن بيىكتەتە بەرسەم دەگەن ىزگى مۇراتى سۇتپەن ەنىپ, سۇيەككە دارىعان دەيتىندەي قاسيەتىمەن وقشاۋلانارى داۋسىز شىندىق. ويتكەنى, ول سوناۋ لەنينگراد قالاسىنداعى ي.رەپين اتىنداعى بەينەلەۋ, مۇسىندەۋ مەن ارحيتەكتۋرا اكادەمياسىندا وقىپ جۇرگەندە-اق تۋعان توپىراق تۇعىرىندا تۇرعان تۇلعالار تاعدىرىنا قاتتى قىزىعاتىن. ديپلومدىق جۇمىس تاقىرىبىنىڭ حالىق قاھارمانى امانگەلدىگە تىرەلۋى دە سودان بولاتىن.
سول كەزدەگى كەڭەستىك مۇسىندەۋ ونەرىنىڭ ءبىر وقشاۋ كوريفەيلەرى انيكۋشين, پينچۋك, تومسكيلەردىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنىپ, جوعارى باعاسىن العان بۇل جۇمىستىڭ اكادەميا مۋزەيىندە قالدىرىلۋى تولەگەننىڭ بۇل ونەرگە توسىننان كەزدەيسوق كەلمەگەندىگىن دالەلدەسە, ەكىنشى جاعىنان اكادەميا اكادەميا بولعالى ە.نيكولاەۆتان كەيىن قاراپايىم قازاق بالاسىنىڭ ديپلوم جۇمىسىنىڭ مۋزەيدە قالۋى ونىڭ تابيعي تالانتىن قاپىسىز تانىتا العان اقجولتاي قادامىن اڭعارتقانداي ەدى...
مەنىڭ كوز الدىمداعى اينالمالى تۇعىردا اقان سەرىنىڭ كوسىلە شاپقان ات ۇستىندەگى بەينەسى تۇر. تۇر ەمەس, ەكپىنى ەرەك, ەرەن شابىس; شابىسپەن استاسا بىتكەن شابىتتى شىرقاۋ قيمىل ۇستىندە اق سەلەۋلى بايتاق كەڭىستىكپەن كەلەشەكتى بەتكە الا كوسىلتىپ كەلە جاتقان سەرى; وڭ قاپتالىندا قازاقتىڭ قۇماي تازىسى, سول قاپتالىندا “كۇنىنە الپىس ۇيرەك, قىرىق قاز ىلگەن” كوكجەندەتى; ات تىزگىنىن بوس تاستاپ, دومبىراسىن قاعىپ-قاعىپ جىبەرىپ شىرقاي جونەلگەن اقاننىڭ وسى ءبىر اسىل بەينەسىنىڭ ونىڭ بارلىق عۇمىرىنىڭ كۇرەسكە تولى تراگەديالىق ءحالى, تىنىمسىز شارق ۇرعان ارمانشىل جانىنىڭ قيالشىل قياپاتى ۇيلەسىم تاپقانداي ەكەن. اناۋ تازى, مىناۋ قىران, قولداعى دومبىرا سال-سەرىلىك تىرلىكتىڭ اتريبۋتتارى دەسەك تە باسىن ورامالمەن شارت بۋىپ تاستاپ, ەكپىندەتە جوسىلعان ات اعىسىنا ىلەسە ءوزى دە قاناتتانىپ, قيالاي بيىكتەپ بارا جاتقان اقاننىڭ ديناميزمگە تولى تۇلعاسىنان مامىراجاي, بەيجاي تىرلىك كەشپەگەن احۋالىن اڭداپ, الابۇرتقان اقىندىق, انشىلىك قاسيەتتەرىن ءدوپ باسىپ, قاپىسىز تانىعاندايمىز.
ءالى تولىق ءبىتىپ, سوڭعى نۇكتەسى قويىلماسا دا جالپى شەشىمى شىراي بەرىپ تۇرعان وسىناۋ ءمۇسىننىڭ ءساتتى تۇستارىن قۋاتتاعان بىزگە سەرىنىڭ باسىن ورامالمەن شارت بايلاعان مىنا كەيپىن كورەر كوپشىلىك كوز قالاي قابىلدار ەكەن دەگەن تولەشتىڭ كۇدىكتى ويى دا بولماي قالمادى. شەبەرحانادا سەرىنىڭ بورىك كيگەن العاشقى نۇسقاسىنا دا نازارىمىز اۋعان. سوندا وسى ءبىر شاعىن دەتالدىڭ قانشالىقتى مانگە يە بولىپ تۇرعانىن سەزىنگەندەي ەدىك. جوسىلعان ات ۇستىندەگى سەرى قيمىلى سوڭعى جوباداعىداي ەمەس, قۋاتتى ديناميزمنەن ايىرىلىپ قالعانداي اسەرگە جەتەلەگەن. وسى تۇستا لەۆ تولستوي مەن ۇلى سۋريكوۆتىڭ اراسىنداعى مىنا ءبىر اڭگىمە ويىمىزعا ورالعان. جازۋشى سۋريكوۆتىڭ اتاقتى “بويارينا موروزوۆا” دەگەن پولوتنوسىن كورىپ تۇرىپ: “كارتينانىڭ ەتەك جاعىن كەسىپ تاستاۋ كەرەك ەكەن, شانانىڭ ىزىنە كوپ ورىن قالدىرىپسىز”, – دەگەندە, “شانانىڭ قار ۇستىندەگى ءىزىن قىسقارتىپ تاستاسام, جالپى كارتينانىڭ ءون بويىنداعى قيمىل توقتاپ قالار ەدى” دەپ, ۇلى سۋرەتشى ونى ءوز دالەلىمەن سەندىرگەن عوي. ەندەشە, بورىكتى سەرىدەن دە ورامالدى شارت تۇيگەن سەرىنىڭ تاپ وسى ات ۇستىندەگى قيمىلى ديناميزمگە باي ءارى ۇتىمدى شەشىم تاپقان دەگەنگە سايامىز.
ءمۇسىنشىنى اقان سەرى تاقىرىبى كوپتەن تولعاندىرعانداي ما, قالاي, كوكشەتاۋداعى اقان سەرى ەسكەرتكىشىنە سارابدال سابىرلىلىق, الىسقا كوز تىككەن ويشىل جاننىڭ بەينەسى مەنمۇندالايتىنداي. ەگەر ويعا العان جوسپارى جۇزەگە اسسا, ەسكەرتكىش ەتەگى قۇلاگەردىڭ مەرت بولۋ تراگەدياسىمەن بايلانىستى ءبىر بەدەرلى كەسكىندەمەمەن تولىسپاق. وندا اقان بەينەسى قازىرگىدەن دە سومدالىپ, ىشكى مازمۇن تولعانىسى تەرەڭدەي تۇسەرى اقيقات. تولەگەننىڭ بۇل ارماندى ويى ونىڭ ءومىردەن ەرتە كەتۋىمەن جۇزەگە اسپاي قالدى. ارينە, بۇل ورنى تولماس وكىنىش بولدى!
قۇلاگەر دەمەكشى, بۇل تاقىرىپ تا تولەشتى بەيجاي قالدىرماعانعا ۇقسايدى. حالىق اۋزىنداعى قۇلاگەر اسىرەسە ءىلياس سۋرەتتەگەن قۇلاگەردى ەسكە الساق, شابىسى بولەك بولعانمەن كورەر كوزگە قوراشتاۋ شىعار ەدى. ال ونى ءمۇسىن تىلىمەن سومداپ شىعۋ قيامەتتىڭ قيامەتى ەكەندىگىن ەكىنىڭ ءبىرى سەزىنە دە بەرمەۋى مۇمكىن. سوندىقتان اباي, ءىلياس سۋرەتتەگەن ستاندارتتى قازاقى ۇعىمنان شىعىپ, تۇلپار تۇرپاتىن الەم مۇسىنشىلەرى سومداعان سىرت ءبىتىمى ءھام سۇلۋ, ءھام سىمباتتى, يەسىنە لايىق دەرلىك دارەجەگە كوتەرگەن ماقۇل. ويتكەنى, جىلقى قاسيەتىن قازاقى كوزبەن عانا قاراپ قابىلداۋعا بولماس. كەناششى اۋىلىندا قۇلاگەر قۇدىعىنىڭ ىرگەسىنەن بوي كوتەرگەن جاڭاعى تاتپىشتەڭكىرەي ءسوز ەتكەن اقان سەرى ەسكەرتكىش كەشەنىن قىزىقتاعان كۇن دە تۋعان. بۇل تولەگەن دوسماعامبەتوۆتىڭ ۇلى باباسىن مۇسىندەۋدە قول جەتكەن ءىرى تابىسى بولىپ كەزىندە قابىلدانعاندىعىنا كۋا بولعانبىز.
ەسكەرتكىش ورناعاننان كەيىن سول اقيقاتتىڭ شىرايلى شىندىعىنا كوز جەتكىزدىك.
شوقاننان الىبيگە دەيىن
1971 جىلدىڭ شىلىڭگىر شىلدەسى. كوكشەتاۋدا زور قۋانىش. بۇگىن مۇندا ۇلى جەرلەسىمىز شوقانعا ارنالعان ەسكەرتكىش اشىلماق. اكادەميك جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆ قاراتورى بالاڭ جىگىتتىڭ قايتا-قايتا ەمىرەنە ماڭدايىنان يىسكەپ, باۋىرىنا باسادى. بۇل ءمۇسىنشى تولەگەن دوسماعامبەتوۆ ەدى.
مىنە, اق شىمىلدىق سۋسىپ ءتۇستى. شيراق ادىمداعان بوزبالا شوقان جۇرتشىلىقپەن قاۋىشۋعا كەلە جاتقانداي سىڭايدا ەكەن. جۇزىنەن تەرەڭ وي, ەلەگىزىپ ەلەڭدەۋى مول پاراسات پايىمدىلىعى سىرتقا تەپكەن تەكتىلىك نىشانى اڭعارىلعانداي. تولىسىپ بىتپەگەن بالاڭ تۇلعاسىنا قونا قالعان اسكەري بەشپەنتى شوقاننىڭ سىرتقى ءبىتىمىن ودان ءارى جيناقىلاندىرىپ, ودان ءارى اجارلاندىرا تۇسكەن بە دەرسىڭ. جىگەرلى جانارىن العا قاداعان قالپى نىق قادام باسقان تۇرپاتىنان ۇلى شوقاننىڭ جان دۇنيەسىندەگى جاسىماس جىگەر مەن ءورشىل ارمان, سارقىلماس قۋات پەن سىرباز سىرشىلدىق, تەرەڭ ويلىلىق پەن ىزگى مۇرات جولىنان تايماس قايسارلىعى توعىسقانداي. وسىنىڭ ءبارىن جانسىز قولا ءمۇسىننىڭ ءون بويىنا قاپىسىز قوتارا بىلگەن تولەش تالانتىنىڭ شۇباسىزدىگى ونىڭ كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ كوشەسىندە تۇرعان شوقان ءۋاليحانوۆ ەسكەرتكىشىن زەردەلەي بايىپتاپ, تەرەڭ ۇڭىلگەن زەرەك كوڭىلگە تاڭىلماي قالماس-اۋ, ءسىرا. ۇلى رودەننىڭ “كوگدا ۆى لەپيتە, نيكوگدا نە مىسليتە ۆ پوۆەرحنوستي, ا تولكو ۆ گلۋبينۋ” دەگەن قاعيداسى ويعا ورالادى بۇل تۇستا.
وسى ورايدا اكادەميانى جاڭادان عانا ءبىتىرىپ كەلگەن تولەگەننىڭ (بار-جوعى 25 جاستا ەدى) شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە جاريالانعان وداقتىق بايگەدە ءبىرىنشى ورىن العاندىعىن, الماتىنىڭ تورىندە تۇرار بۇل ەسكەرتكىشتىڭ الدەقانداي سەبەپپەن وبلىس ورتالىعىنا سىرعىتىلىپ جىبەرىلگەندىگىن جازىپ جاتۋدىڭ قاجەتى بولماس...
ءالىبي جانگەلدينگە بارار جول بۇرىنعى وداقتىڭ جارتى عاسىرلىق مەرەكەسىن تويلاۋ قارساڭىندا جاريالانعان بايگەمەن ورايلاس كەلگەن. بۇل جولى دا تولەگەن بايگەگە ءتۇسىپ, باق سىناۋدان شەت قالماعان. تورعاي دالاسىندا اتقا قونىپ اتوي سالعان امانگەلدى ديپلومدىق جۇمىسىنا تاقىرىپ بولسا, ءالىبي “دالا كوميسسارى” رەتىندە وداق تويىندا تاريحي تۇلعالار قاتارىندا تۇرۋعا ابدەن لايىق بولاتىن.
دەرەۋ ىسكە كىرىستى. ادەتىنشە بولاشاق ءمۇسىننىڭ الدەنەشە نۇسقاسىن قاتار سومدادى. ءسويتىپ, زايىبى ولگا گريگورەۆنا ەكەۋلەپ ءتورت نۇسقانى قاتار جاساپ شىقتى. ءبىر تۇلعا, ءتورت وبراز, ءتورت كومپوزيتسيا, ءتورت شەشىم. كوميسسيا تورتەۋدىڭ بىرەۋىن عانا قابىلداپ الدى. بيىكتىگى 6 مەترلىك ءمۇسىن لەنينگرادتا قۇيىلدى. تولەگەن وسى ارادا ءوزىنىڭ رۋحاني ۇستازى سانايتىن اكادەميك انيكۋشين تاراپىنان قاتتى قارسىلىققا تاپ بولدى. لەنينگرادتاعى اتاقتى پۋشكين ەسكەرتكىشىنىڭ اۆتورى, لەنيندىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى انيكۋشين تولەگەننىڭ شوقانىن كورگەندە قاتتى تولقىپ, قۋانىشىن جاسىرا الماسا, ءالىبي ءمۇسىنىن تىكسىنە, توسىرقاي قارسى العان.
مۇندا تولەگەن باسقا ستيل, باسقا شەشىممەن كەلگەن. شوقان بويىندا قانشالىقتى عۇلامالىق سىرى جاتقانىمەن, سۇلۋ ليريزمگە باي جىلىلىق بايقالماي قالمايتىن. ال, ءالىبي تۇلعاسىندا, اسىرەسە اسكەري كيىم سيپاتىندا دا مۇلدە باسقا كورىنىس ورىن العان. جورىقتى جىلدار جالىنىنان سۋىرىلىپ شىققان دالا كوميسسارى ءوز ءداۋىرىنىڭ بار داۋىلدى تۇستارىن ءوز بويىنا دارىتقانداي. ونىڭ كيىمىندە دە تىگىسى جاتىق جاراسىمدىلىق جوق, مويىنىن شالت بۇرىپ تاستاپ ءبىر قيىرعا ۇڭىلگەن ساتىندە دە جىلىلىقتىڭ ورنىن سۇستىلىق, ويلىلىقتىڭ ورنىن ەلەگىزىگەن اتتانشاپ ۇران باسقانداي. ءوڭى سۇستى, ءجۇرىسى شيراق, كيىمى قۇرسانعان ساۋىتتاي ما دەرسىڭ. بۇل ءداۋىر لەبى, زامانا شىندىعى ەدى. ۇستازى قانشا قارسىلىق بىلدىرگەنمەن تولەش ءمۇسىندى قۇيىپ, الماتىداعى قۇتتى ورنىنا قوندىرعان. وسى ەڭبەگى ءۇشىن قازاقستان مەملەكەتتىك سىيلىعىنا يە بولدى. بۇل ءىرى تابىس ەدى.
ويعا العانىڭ ورىندالار بولسا
كوكشەتاۋداعى ءبىرجان سالعا ارنالعان ەسكەرتكىش توڭىرەگىندە الۋان وي, ارنالى پىكىرلەر كۇنى بۇگىن دە تولاس تاپپاي كەلەدى. ءبىرجاندى “جىنداندى” دەپ كەرەگەگە تاڭىپ تاستاعانىمىز دا, ء“انىڭدى توقتات” دەپ دومبىراسىنا جارماسقانىمىز دا تاريحي شىندىق بولا تۇرا, سول شىندىققا توپىراق شاشاتىنداردىڭ سونداعى بار ايتارى ءارى باستى ايتارى: ء“بىرجاندى نەگە بايلاپ قويعان, دومبىراسىن نەگە سىندىرعان” بولىپ كەلەدى. بەينەبىر كوكشەتاۋ ەلى اقىندارىن اسپەتتەپ, ايالاي بىلگەندەي, بىرجەكەڭنىڭ مىنا وتىرىسىن ءوز بەتتەرىنە سالىق, ءوز بويلارىنا ءمىن سانايتىنداي سىڭاي بىلدىرگەنسيدى. ونىڭ ءبارى جالعان نامىس عوي, اعايىن.
ءسوزىمدى جوققا شىعارعىسى كەلگەندەرگە تۋعان ەلىنەن پانا تاپپاي تاۋ كەزىپ كۇڭىرەنىپ كەتكەن اقان, كەرەگەگە كەرىپ بايلانعان ءبىرجان, “حالىق جاۋى” اتانىپ, ەلىنەن قۋىلعان ىبىراي, قازاقتار وعىنان وپات بولعان بالۋان شولاق تاعدىرىنا تاعى ءبىر ءۇڭىل, زەردەلە, سوسىن بارىپ سويلەسەلىك دەر ەدىم. ءسوز جوق, ءبىرجان اسا كۇردەلى تۇلعا. ونىڭ “تەمىرتاسى” ءوزىنىڭ ولىمىنە ارنالعان رەكۆيەمى ەدى. وسىندا ۇلى ءانشىنىڭ بار ءومىرى, تىرلىگى, قۋانىش-قايعىسى, ءسۇيىنىشى مەن سەرگەلدەڭى جاتىر. “ايبوزىمىندا” ۇلى ارمان, سارقىلماس ساعىنىش, بەيوپا تىرلىك, قايتا ورالماس ماحاببات, ارمان جالىنان ايىرعان جالعىزدىق بار. ال “جانبوتاسىندا” ءوز باسىن زور تۇتقان, توپاستان كورگەن قورلىق, قاسكوي قىساستىققا قارسى اتويلاعان اشۋ ىزا, توپاندى قارسىلىق كۇرەسى جاتىر. ماسەلە دومبىراسىن تارتىپ الۋ-الماۋدا, ساباپ كەتۋدە مە ەكەن. ماسەلە بىرجانعا ءان ايتپا دەپ تىيىم سالۋدا عوي. ال بىرجانعا ولەڭ ايتپا دەگەننەن دە اتىپ تاستاعاندارى ارتىق ەمەس پە. وسىنى تۇسىنبەيتىندەر ءبىرجاندى ەشكىم ساباعان جوق, دومبىراسىن سىندىرماق تۇگىلى قول تيگىزگەن جوق دەپ كەشە عانا ۇلى انشىمەن تاباقتاس بولعانداي ونبەس داۋدى قوقسىتادى. ءبىرجاننىڭ ءار ءانى تاريح, ونىڭ اۋەزدى, اۋەندى يىرىمدەرىندە جان كۇيزەلىسى, شەرى, شاتتىعى مەن مۇڭى جاتىر. سونى نەگە تىڭدامايمىز, سوندا نەگە قورىتىندى جاسامايمىز.
وسى تۇستا تولەشتىڭ ءبىرجاندى مۇسىندەۋدەگى شەشىمى ۇتىمدى شىققان (ال كوركەمدىك كەسكىندەۋ باسقا اڭگىمە) دەمەسكە لاجىمىز جوق. ويتكەنى, ۇلى ءانشىنىڭ ومىرىندەگى ەڭ شەرلى اندەرى ءوزىن قورعاۋدان, تابان استىنا سالىپ يلەگىسى كەلگەندەرگە قارسىلىقتان تۋعان... ءبىر عانا دالسىزدىك ءمۇسىنشىنىڭ ءبىرجاندى تىم جاس كەزىندە بايلاپ قويۋى شىندىقتان الشاقتاۋ بولماق, ال ول شىن مانىسىندە قارتايا كەلە بولعان قىساستىق ەدى.
الماتىعا بارعان سايىن م.تولەباەۆ كوشەسىندەگى ءبىر ەسكەرتكىش بەلگىگە سوقپاي كەتە المايمىن. وسى ارادا تولەگەننىڭ تاعى ءبىر تۋىندىسى تۇر. ول مەملەكەت قايراتكەرى ءدىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ەسكەرتكىشى. ول كەزدە ەكى مارتە باتىر اتانعاندارعا ەسكەرتكىش بەلگى قويۋ ءداستۇرى بار ەدى عوي. سول تۇستا رەسپۋبليكا باسشىلىعى تاراپىنان تولەگەن دوسماعامبەتوۆكە ارنايى تاپسىرما بەرىلگەن بولاتىن. ول قولدا بار فوتوسۋرەتتەردى پايدالانا وتىرىپ ءارى ديمەكەڭمەن جۇزبە-ءجۇز كەزدەسە ءجۇرىپ, رەسپۋبليكا باسشىسىنىڭ بەينەسىن سومداپ شىعارعان. ش.ۋاليحانوۆپەن بىرلەسىپ ارحيتەكتۋرالىق شەشىمى دە تابىلعان. اقىرى تولەش باستاعان توپتىڭ ۇسىنعان ەڭبەگى قابىلدانىپ, ەسكەرتكىشى ءازىر بولعاننان كەيىن ديمەكەڭ باستاعان باسشىلار ءمۇسىنشى شەبەرحاناسىنا كەلگەن. وسى ارادا زۋھرا جەڭگەمىز ءمۇسىنشى شەبەرلىگىنە تانتىلىگىن ءبىلدىرۋ ۇستىندە ءوزىنىڭ نازىن دا وتكىزىپ جىبەرگەن كورىنەدى. ونىسى ديمەكەڭنىڭ جان جىلىلىعىن جۇزىنەن كورسەك دەگەنگە سايسا كەرەك.
مەن وسى ءبىر قولا ءمۇسىندى كورگەن سايىن سول وقيعانىڭ ءىزىن ىزدەيمىن, ءبىر كەزدەگى مەملەكەت قايراتكەرىنىڭ جۇزىنەن ەلىم دەپ ەلجىرەگەن جان جىلۋىن, كەڭپەيىلدى كەمەڭگەرلىگىن تاپسام دەيمىن...
تولەگەن عاني مۇراتباەۆتىڭ ءمۇسىنىن سومدادى. ول دا الماتىنىڭ ءبىر اسەم مۇيىسىندە تۇر. دەگەنمەن ونىڭ العاشقى ويعا العان شەشىمدەرى تولىق جۇزەگە اسپاي قالدى. حالىقتار دوستىعىنا ارنالعان مونۋمەنت تە دايىن بولدى. الايدا توعىز جىلعا سوزىلعان بۇل بايگەدە دە جەڭىپ شىققانىمەن, مىنا الاساپىراندا ءمۇسىنشى ەڭبەگى ەلەنىپ, ەل يگىلىگىنە اينالارى قيىندىققا تىرەلگەن ەدى.
شەبەرحانانىڭ ورتا تۇسىندا الىپ جارتاستىڭ ۇستىندە اقىن وتىر. ول ءىلياس جانسۇگىروۆ. بۇل ەسكەرتكىش تالدىقورعان قالاسىنىڭ تورىنەن ورىن الدى.
مىنا ءبىر تۇستا ات ۇستىندە الداسپانىن اسپانداتىپ باتىر تۇر. بۇل قاراكەرەي قابانباي. ال مىنا ءبىر ارۋدىڭ ات قۇلاعىندا وينايتىن حاس شەبەرلىگى سونداي, قۇيعىتقان تۇلپارعا تەرىس قونىپ, سوڭىنان تۇسكەن قۋعىنشىلارعا ساداق تارتىپ كەلەدى. بۇل سكيفتەردىڭ ايەل پاتشاسى توميريس. الدىنا جايىپ سالعان كارتاعا ۇڭىلە قادالىپ, قادالعانى قاھارلانا سۇس شاشقانداي باۋىرجان مومىش ۇلى تۇر سورە تورىندە. ونىڭ جانىندا اقىن كاكىمبەك اعانىڭ ءبيۋستى. اكادەميكتەر ن.سەمەنوۆ, م.اۋەزوۆ, اقىن و.سۇلەيمەنوۆ پورترەتتەرى دە تولەش ەڭبەگىنىڭ ىشىندەگى ەلەۋلىلەرى. ال شاعىن شەبەرحانا شەڭبەرىنە سىيماي, مۋزەيلەر ارالاپ كەتكەن اعاشتان, قولادان, ءمارماردان قۇيىپ, قاشاپ, جونىپ جاساعان ەسكەرتكىشتەرى قانشاما دەي وتىرىپ, تولەگەن ءسابيت ۇلى دوسماعامبەتوۆتىڭ قىسقا دا مازمۇندى عۇمىرىندا ءجيى جولىعىسىپ, كەيىننەن سىرلاس دوستىققا ۇلاسقان ءساتتەردە تۇيگەن وي بايلامدارىمنىڭ ءبىر وقشاۋ سيپاتىن بايانداۋ ۇستىندە وسىلايشا وي قورىتسام دەيمىن.
تولەگەن قاجىباي, قازاقستان جازۋشىلار وداعى اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى.