جۋىردا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى جانە ماڭعىستاۋ وبلىسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ بىرلەسە وتىرىپ ۇيىمداستىرۋىمەن «رۋحانيجاڭعىرۋ: اشىق قوعامعا – اشىق ارحيۆتەر» تاقىرىبىنداعى ونلاين دوڭگەلەك ۇستەلى وتكىزىلدى. اتالعان شارا پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى كۇندەرى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ءارحيۆى وڭىرلىك ارحيۆتەرمەن سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس ورناتۋعا اسا كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. 2017 جىلدان باستاپ ايماقتارداعى ارحيۆ مەكەمەلەرىمەن بىرلەسكەن عىلىمي-زەرتتەۋلەردى جۇرگىزۋ, تاريحي-قۇجاتتىق كورمەلەردى دايىنداۋ, دوڭگەلەك ۇستەلدەردى ۇيىمداستىرۋ, تاجىريبە الماسۋ جانە تاعى باسقا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدى قامتيتىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆىنىڭ وڭىرلەردەگى كۇندەرى» شارالار كەشەنى وتكىزىلۋدە. مۇنداي شارالاردىڭ ۇيىمداستىرىلۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ارحيۆ قورىنىڭ قۇجاتتارىن ايگىلەپ, ناسيحاتتاۋعا جانە ارحيۆشىلەردىڭ كاسىبي ماسەلەلەردى بىرلەسە وتىرىپ شەشۋىنە دە باعىتتالعان.
ارىپتەستەرىمەن باسقوسۋ بارىسىندا پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى ءجاميلا ابدىقادىروۆا وتاندىق ارحيۆ سالاسىنىڭ الدىندا تۇرعان وزەكتى مىندەتتەرگە توقتالدى.
– قازىرگى ۋاقىتتا ارحيۆ سالاسى كادرلىق الەۋەتتى ساقتاپ قالۋ جانە كۇشەيتۋ بويىنشا ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋدى قاجەت ەتەدى. بۇعان قوسا, ارحيۆ سالاسىندا جاڭا باعىتتار قالىپتاسۋدا, زاماناۋي تەحنولوگيالار قولعا الىنىپ, جۇمىس ادىستەرى جەتىلدىرىلۋدە, – دەپ اتاپ ءوتتى.
ءجاميلا ابدىقادىروۆا ءوز بايانداماسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «حالىق بىرلىگى جانە جۇيەلى رەفورمالار – ەل وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى» اتتى بيىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان «قازىر قازاقستان مۇلدە جاڭا داۋىرگە قادام باستى. سوعان سايكەس قوعامدىق ءومىردىڭ بارلىق سالاسى تۇبەگەيلى وزگەرۋدە. جاھاندى تۇراقسىزدىق جايلاپ, كوپتەگەن جاڭا سىن-قاتەر پايدا بولىپ جاتقان كەزدە ءبىز باعدارىمىزدى بەكەمدەپ, بولاشاققا كوزقاراسىمىزدى ايقىنداي ءتۇسۋىمىز قاجەت», دەگەن ويدى باستى نەگىزگە الدى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل پايىمى ءبىزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى, تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بۇگىنگى كۇندى ءتۇسىنىپ-ءتۇيسىنۋ ءۇشىن دە, بولاشاقتىن ديدارىن كوزگە ەلەستەتۋ ءۇشىن دە كەشەگى كەزەڭگە كوز جىبەرۋىمىز كەرەك», دەگەن تۇجىرىمىنا نازار اۋدارتادى.
شارانىڭ اشىلۋىندا ماڭعىستاۋ وبلىسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى مينارا سادىمەكوۆا دا ءسوز الدى. ارحيۆتىك قۇجاتتاردى ناسيحاتتاۋ جانە ولارعا قول جەتكىزۋ ماقساتىندا, تاۋەلسىزدىك جىلدارى كوپتەگەن كىتاپتار مەن قۇجاتتار جيناعى, اتاپ ايتقاندا, «جەمچۋجينا كاسپيا», «لەتوپيس گورودا اكتاۋ», «بەرەكەلى بەينەۋ», «قاراشاڭىراق» جانە تاعى باسقا كىتاپتار جارىق كوردى. كەڭەستىك ساياساتتى كۇشتەپ ەنگىزۋگە, زورلىق-زومبىلىققا اشىق قارسى شىققان باتىرلاردىڭ ءبىرى ت.قۇرماش تۋرالى «توقاباي قۇرماش» كىتابى دا وسى كەزەڭدە دايىندالدى. «ماڭعىستاۋدىڭ ازالى جىلدارى» كىتابىنا ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى 1920-1940 جىلدارداعى قۋعىن-سۇرگىن جونىندەگى قۇجاتتار مەن ماقالالار, ەستەلىكتەر ەنگەن. «اداي كوتەرىلىسى» ەكى تومدىق جيناعىنا 1931 جىلى گۋرەۆ وكرۋگىندەگى اداي كوتەرىلىسى تۋرالى قۇجاتتار جاريالانعان. جيناقتاعى قۇجاتتار 1928-1933 جىلدار ارالىعىن قامتيدى.
ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعىتاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى زيابەك قابىلدينوۆ بايانداماسىندا جاڭادان شىققان «اشارشىلىق. گولود. دوكۋمەنتالنايا حرونيكا. 1928-1934 گگ.» قۇجاتتىق جيناعىمەن تانىستىردى. سونداي-اق ولتاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قازاقستانداعى جاپپاي قۋعىن-سۇرگىنگە نەگىز بولعان قۇجاتتار ەنگىزىلگەن حح عاسىردىڭ 1920-50 جىلدارىنداعى ساياسي رەپرەسسيا تاريحىنا بايلانىستى جيناقتىڭ ازىرلەنىپ جاتقانىن ايتتى. زيابەك قابىلدينوۆ پرەزيدەنت ءارحيۆى ماماندارىنا جۇگىنگەنىن, سەبەبى وتاندىق ارحيۆشىلەردىڭ قاتىسۋىنسىز بۇل جيناقتى جارىققا شىعارۋدىڭ مۇمكىن ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى.
شارانىڭ باعدارلاماسىنا سايكەس پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ قۇجاتتاردى پايدالانۋدى ۇيىمداستىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى بولەگەن قاسەنوۆ قاتىسۋشىلارعا «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى: قر پرەزيدەنتى ءارحيۆى قورلارىنان» تاقىرىبىنداعى تاريحي-قۇجاتتىق كورمەمەن ونلاين فورماتتا تانىستىردى. ماڭعىستاۋ وبلىسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ كوللەكتسياسىنان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىتاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي» تاقىرىبىنداعى تاريحي-قۇجاتتىق ونلاين كورمەگە ارحيۆ قۇجاتتارىن پايدالانۋ جانە جاريالاۋ ءبولىمىنىڭ مامانىايجان ابدۋلينا شولۋ جاسادى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ باس ساراپشىسى جانات نۇرماحانوۆا ءوز بايانداماسىندا «تاعزىم» بەس تومدىق قۇجاتتىق جيناعى تۋرالى ايتتى. جيناقتا ارحيۆ ماتەريالدارىنان دەرەكتەر, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى تۋرالى ەستەلىكتەر, سوعىس كەزىندەگى تىل ارداگەرلەرى مەن ەڭبەك ادامدارىنىڭ قىزمەتى تۋرالى اقپاراتتار, فوتوكوشىرمەلەر جانە باسقا دا ماتەريالدار تۇپنۇسقادان كوشىرىلىپ كەلتىرىلگەن.
«مەملەكەتتىك ارحيۆتەر جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى: نورماتيۆتىك-ادىستەمەلىك بازا جانە تاجىريبە» اتتى سەميناردا پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ۆەدومستۆولىق ارحيۆتەرمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ, ارحيۆ قۇجاتتارىن ەسەپكە الۋ, ساقتاۋ جانە ولاردى پايدالانۋ بويىنشا تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.