جاقىندا ەلىمىزدە ەڭ كوپ قويىلاتىن ەسىمدەردىڭ ءتىزىمى جاريالاندى. ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ احات ءبولىمى ۇسىنعان مالىمەتتەرگە قاراعاندا, جىل باستالعالى بەرى دۇنيە ەسىگىن اشقان 1200-دەن استام ۇلعا ءاليحان ەسىمى بەرىلسە, قىزداردا مەدينا ەسىمى ءدال وسىعان ۇقساس كورسەتكىشپەن كوش باستاعان ەكەن.
ەر بالاعا ءجيى قويىلعان ەسىمدەردىڭ ۇشتىگىن ايسۇلتان (841) مەن نۇريسلام (765) تولىقتىرسا, ال قىزدار اراسىندا اسىلىم (1 183) مەن رايانا (1 172) بەكىتىپ تۇر. 2019 جىلى دا ەر بالاعا بەرىلگەن وسى ءۇش ەسىم الدىڭعى قاتاردا بولعان. بۇل جىلى 4 268 بالاعا ءاليحان,
3 270 سابيگە ايسۇلتان, 2 528 ۇلعا نۇريسلام ەسىمى قويىلعان. ال قىزدار ەسىمىنىڭ ۇزدىك ۇشتىگىندە ءسال وزگەرىس بار. سەبەبى بىلتىر رايانا (5 601) ءبىرىنشى ورىنعا شىعىپ, ەكىنشى ورىنعا مەدينا (5 320 قىز) تۇراقتاعان بولسا, 4 510 «كەستە تىگەرگە» ايزەرە ەسىمى بەرىلگەن.
بيىل الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعانىنا 155 جىل تولدى. جوعارىداعى سان سانالى عۇمىرىن ۇلتىنا قىزمەت ەتۋگە ارناعان ۇلى تۇلعانىڭ ەسىمىن وسىلاي دا ۇلىقتاۋعا بولاتىنىن اڭعارتادى. ماقساتى ەلدىك مۇددە بولعان كوسەمنىڭ الاش جۇرتىمەن ماڭگى جاساۋى دەگەن وسى بولار! ال «پايعامبار قالاسىنىڭ» قاسيەتىن ارتتىرعان مەدينا-ءمادينالار كوبەيسە, مۇسىلماندىعىمىزدىڭ مۇقالماسى انىق. ەكى جىلدان بەرى قىز بالاعا ەڭ كوپ قويىلىپ جۇرگەن ەسىمدەردىڭ ءبىرى – رايانا. «ار-رايان» – مۇسىلماندار كىرەتىن ءجاننات قاقپالارىنىڭ ءبىرى. ۇرپاعىنىڭ ساليقالى, قىزىنىڭ كوركەم مىنەزدى بولىپ ءوسۋىن تىلەگەن اتا-انانىڭ سابيىنە بۇل ەسىمدى ىرىمداپ قوياتىنى ءسوزسىز. ايسۇلتان مەن اسىلىم دا ءمانى تەرەڭ, ماعىناسى مول, ۇلت ەرەكشەلىگىن بىلدىرەتىن ەسىمدەر.
راس, ءار زاماننىڭ تالابى مەن سۇرانىسى ەسىم تاڭداۋعا دا اسەر ەتەدى. بالاعا ات قويۋ – ۇلاعاتتى ءداستۇر ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل سالتقا سالعىرت قاراماعان دۇرىس. سەبەبى, ادامنىڭ اتى – تاڭدالعان تاعدىرى ىسپەتتى.
ءبىزدى ەل ەگەمەندىگىنىڭ وردالى جاسىندا تاريحي تۇلعالاردىڭ ەسىمىن جاڭعىرتىپ, يماندىلىقتان ءنار الىپ, رۋحاني بولاشاققا بەت تۇزەگەن قازاق ەلىنىڭ سابيىنە ەسىم قويۋعا ەرەكشە ءمان بەرگەنى قۋانتادى. ال قازىرگىدەي الماعايىپ زاماندا ءاليحاندارىمىز كوبەيسە, قازاق ەلى العان باعىتىنان اداسپايتىنى انىق.