ەكولوگيا ەرتەڭدى كۇتپەيدى

جاقىندا تەلەديداردان جام­بىل وبلىسىنىڭ تالاس, ويىق اۋىلدارىن جانە مويىنقۇمداعى جايلاۋدى قالاي قۇم باسقان­دى­عىن كورسەتتى. سوڭعى كەزدەرى جا­يىق­تىڭ تارتىلۋى, جەم وزە­نى­نىڭ مۇلدە جوعالا باستاۋى بارشا­مىز­دى الاڭداتادى. وسىعان وراي پرە­زيدەنت جولداۋىندا مىناداي ءىس-شارالار كورسەتىلىپتى. «ۇكى­مەتكە ەكو­لوگيالىق احۋالدى جاق­سارتۋ جونىندەگى شارالاردى ناق­تى جۇزەگە اسىرۋعا كىرىسۋدى تاپ­سى­رامىن. بيولوگيالىق اركەل­كى­لىكتى ساقتاۋ جانە ءتيىمدى پايدا­لانۋ جونىندەگى ۇزاق مەرزىمدى جوس­­­پارلاردى بەكىتكەن ءجون.

بەس جىل ىشىندە ورمان القا­بىندا 2 ميلليارد, ەلدى مەكەندەردە 15 ميلليون اعاش وتىر­عىزىلاتىن بولادى. بۇل ەلىمىز­دەگى كوگالداندىرۋ اۋقىمىن كە­ڭەي­تۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى».

اعاشتار وتىرعىزىپ, ورمان ال­قابىن كەڭەيتۋ وتە قاجەت ءارى ۇزاق مەرزىمدى جوسپاردى كۇت­پەي, شۇعىل قولعا الىنۋى كەرەك. ماسەلەن اۋىل مەن اۋىل ارا­سىنداعى جول بويىنا اعاش ەگىپ, «جاسىل كوپىر» ءىس-شاراسىن قول­عا الۋ وتە ماڭىزدى. استانا توڭى­رەگىندەگى جاسىل القاپتى ءار اۋىلدان, اۋدان ورتالىعىنان كورگىمىز كەلەدى. بىزدەگى ءالى كۇنگە دەيىن وقىتۋ سالاسىندا ەكولوگيالىق ءبىلىم مەن تاربيە پارمەندى تۇردە جۇزەگە اسپاي كەلەدى. پرەزيدەنت مۇنى دا انىقتاپ كورسەتىپ ايت­قان. مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا وسكەلەڭ ۇرپاق­قا ەكولوگيالىق تاربيە بەرۋ ىسى­نە جەتكىلىكتى نازار اۋدارۋ قاجەت. قوعامدا ەكولوگيالىق قۇن­دى­لىق­تاردى ورنىقتىرۋعا ۇندەيتىن Birge – taza Qazagstan ەكولو­گيالىق اكتسياسىن جۇيەلى تۇردە وتكى­زىپ تۇرعان ءجون.

جاقىندا عانا اقتوبەدەگى كو­مىلىپ قالعان بۇلاقتاردى اشىپ, ار­ناسى تارىلعان وزەندى قالپىنا كەل­تىرۋ جۇمىستارىن كورىپ ريزا بول­دىق. مۇنداي شارالار ناۋرىز مەرەكەسىن, كوكتەمدى كۇتپەي جىل­دىڭ قولايلى مەزگىلدەرىندە ءداس­تۇرلى حالىقتىق قوزعالىسقا اي­نالۋى قاجەت.

تۋعان ەلدىڭ تابيعاتى – ەلدىڭ بەرەكە بىرلىگىنىڭ, ىنتىماعىنىڭ جارقىن كورىنىسى. ونى توزدىرماي ۇرپاقتان ۇرپاققا قالدىرۋ بابالار اماناتى. بارشا قازاق­ستاندىقتاردىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى اسىل پارىزى.

ءانۋار تاراقوۆ,

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ فيلولوگيا جانە الەم تىلدەرى فاكۋلتەتىنىڭ پروفەسسورى

الماتى