بۇگىنگى كۇن – ەرتەڭگى تاريح. اسىلىندە, تاڭبالى تاريحتى تۇعىرلى تۇلعالار جاسايدى. بۇگىنىمىز – ءبۇتىن ءبىر ۇلتتىڭ تەمىرقازىعى بولا قويعان جوق. ەندەشە, قاز-قاز باسقان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ كەشەگىسىنە كەرى بۇرىلىپ, ەلدىك پەن ەركىندىكتىڭ, ەگەمەندىك پەن ەرەن ەرلىكتىڭ شىرايلى شاقتارىن, اۋمالى-توكپەلى زاماندا ەلىمىزدىڭ ىرگەسىن بەكىتىپ, نەگىزىن قالاعان قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىگىنە كوز جۇگىرتىپ كورەيىك.
ەركىندىككە ۇمتىلعان ەلدىڭ قادامى قايىرلى بولسا كەرەك-ءتى. التايداعى التىن بەسىكتەن شىعىپ, ەرتىس پەن ەدىلدىڭ ەكى اراسىن ەن جايلاعان ەسىل جۇرت سول ەركىندىگىڭىزگە عاسىرلار بويى ۇمتىلدى. قانشاما ۇرپاق ازاتتىقتىڭ التىن تاڭىن كورە الماي ارماندا كەتكەنىنە تاريح كۋا. سول ازات ءھام عاجاپ تاڭنىڭ نۇرىنا شومىلعان ءبىز نەتكەن باقىتتىمىز. كەڭەس وكىمەتى كەلمەسكە كەتتى دە, ءوز الدىمىزعا وتاۋ قۇردىق. تاريحي تاڭداۋ جاساپ, تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدى سايلادىق. ەگەمەندىك پەن ەلباسى ۇعىمىنىڭ ەگىز ەكەنىن وسىدان-اق اڭعارا بەرىڭىز.
تاۋبەسىنەن جاڭىلماعان حالىقتى ءتاڭىرى تاۋەلسىزدىكپەن سىنادى. شىڭعا شىعۋ بار دا, شايقالىپ شىڭىراۋعا قۇلاۋ دا بار ەمەس پە؟ شىڭىمىز – بوستاندىق بولسا, شىڭىراۋىمىز – بوداندىق. ەكەۋى دە باس اينالدىرادى. قۇزدىڭ شەتىندە ءجۇرىپ قۇلاپ كەتۋىمىز دە مۇمكىن ەدى. قۇلاعان جوقپىز. اقيقاتىن ايتار بولساق, ۇلت كوشباسشىسىنىڭ كورەگەندىگى مەن سۇڭعىلا ساياساتكەرلىگى قۇلاتپاي امان الىپ قالدى. ءوز جولىمىزدى تاڭداپ, ورگە قادام باستىق. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ سونداعى ەرەن ەڭبەگىن جىلىكتەپ, جىپكە ءتىزىپ شىعۋدىڭ ءوزى ارتىق بولار ەدى. الايدا تامىرلى تاريح ۇمىتپايدى.
ەلباسى ەڭ الدىمەن مەملەكەتتىڭ جەر اۋماعى ماسەلەسىنە نۇكتە قويىپ, شەكارامىزدى شەگەندەپ الدى. ەل ۇمىتپايتىن ەرلىك دەپ وسىنى ايتۋعا بولاتىن سياقتى. سەبەبى بۇل اسا جاۋاپتى ءارى كۇردەلى ءىس ەدى. ۇزاق جىلدارعا سوزىلعان كەلىسسوزدەر دە, تاريحي قۇجاتتارعا جۇگىنۋگە تۋرا كەلگەن ساتتەر دە بولدى. ادەتتە, سىرتقى ساياساتتىڭ «وگىزدى – ولتىرمەۋ, اربانى – سىندىرماۋ» قاعيداتى الدىڭعى ورىنعا شىعادى مۇندايدا. سوندىقتان اڭگىمەنىڭ ءارىسىن تۇسىنگەن ادام ءۇشىن بۇل ۇلكەن جەڭىس ءھام جەتىستىك. وسىلايشا, دۇنيە ءجۇزىنىڭ ساياسي كارتاسىندا توعىزىنشى تەرريتوريا پايدا بولدى. ءبىز سوعان تابان تىرەپ, كىندىك بايلاپ تۇرمىز.
«ەشكىمگە سوقتىقپاي جاي جاتقان ەلدىڭ» (قازىبەك بي) ەلباسى جاساعان ەندى ءبىر تاعدىرشەشتى قادامى – جاپپاي قىرىپ جويۋ قارۋىنان باس تارتۋى دەر ەدىك. وسىدان تۋرا 29 جىل بۇرىن 29 تامىزدا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن جەر بەتىندەگى ءىرى يادرولىق سىناق الاڭى سانالاتىن سەمەي پوليگونى جابىلدى. بۇل پوليگوندا قىرىق جىل بويى 456 يادرولىق جانە تەرمويادرولىق زارياد سىنالعانىن بۇكىل الەم بىلەدى. بىراق سول الەمىڭىز پوليگون اۋماعىندا قونىستانعان ءبىر جارىم ميلليون ادامنىڭ تاعدىرىنان بەيحابار. سولاي بولسا دا دۇنيە ءجۇزى 29 تامىزدى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كۇنى رەتىندە اتاپ ءوتىپ كەلەدى.
تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ۇستانعان سارابدال ساياساتتىڭ ەندىگى جەمىسى – قانداستارىمىزدى اتاجۇرتقا ورالتۋ كەزىندە بايقالدى. وتكەن عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە ساياسي قۋعىن-سۇرگىن مەن اشارشىلىقتىڭ كەسىرىنەن دۇنيە جۇزىنە تارىداي شاشىراعان قاراكوزدەرىمىز اتامەكەنگە تابان تيگىزىپ, تۋعان ەلمەن قاۋىشتى. ەلىمىز ەگەمەندىك العاننان بەرگى جىلداردا باس-اياعى 962 703 قانداسىمىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعىنا قابىلدانىپتى. وتكەن جىلى 17 696 قانداسىمىز قازاقستاننىڭ ازاماتتىعىن العان بولسا, بيىل 14 944 قانداسىمىز قازاقستان ازاماتى اتاندى. جىل باسىنان باستاپ ەلىمىزگە 6 043 ەتنيكالىق قازاقتار تۇراقتى تۇرۋعا كوشىپ كەلىپ وتىر.
تاتۋلىق پەن دوستىق جوق جەردە ىنتىماق پەن بەرەكە دە بولمايدى. وسىنى انىق تۇسىنگەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز سانداعان ۇلىستىڭ جۇرەك ءلۇپىلىن ۇندەستىرە ءبىلدى. تۇراقتىلىقتىڭ تۇعىرى رەتىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ىرگەسىن قالاپ, دۇنيە جۇزىندە جوق ىنتىماقتاستىق ينستيتۋتىن قالىپتاستىردى.
P.S. باۋىرلاس مەملەكەتتەر تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ ارحيتەكتورى دەپ ايرىقشا باعا بەرگەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگى تۋرالى بۇعان دەيىن دە از ايتىلعان جوق. الداعى ۋاقىتتا دا ايتىلا بەرەدى. سەبەبى ۇلى دالانىڭ تاريحىن, تاۋەلسىز ەلدىڭ دامۋ داڭعىلىن ەلباسىنان ءبولىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس. ءار وتانداسىمىزدىڭ وزەگىندە وسىنداي ويماقتاي وي جۇرسە كەرەك-ءتى...