فورۋم اياسىندا وزەكتى ماسەلەلەر قوزعالدى

قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى قايرات جۇماعۇلوۆ «كوم­مەر­تسيالىق ەمەس ۇيىمدارعا سالىق سالۋ» تاقىرىبىندا ءسوز سويلەدى. كەزدەسۋ بارىسىندا كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم­دارعا سالىق سالۋدىڭ ءتارتىبى مەن تا­لاپتارى تۇرعىسىندا ايتىلدى.

«كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, كورپوراتيۆتىك تابىس سالى­عى سالىن­بايتىن بىرقاتار كىرىس قاراس­تى­رىلعان. مۇنداي بوساتىلعان كىرىس­تەرگە كىرۋ جانە مۇشەلىك جارنالار, اقى­سىز الىنعان كەز كەلگەن م ۇلىك, سونىڭ ىشىندە گرانتتار, دەمەۋشى­لىك نەمە­سە قا­يى­رىمدىلىق كومەك تۇرىندە, سونداي-اق بىرقاتار باسقا كىرىس­تەر كىرەدى.

كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى الەۋمەتتىك سالا­دا جۇمىس ىستەيتىن ۇيىمدارعا بەرىل­گەن جەڭىلدىك ەرەجەلەرىن قول­دانا الادى. ەگەر الەۋمەتتىك سالاداعى قىزمەتتەن الىنعان كىرىستەر جىلدىق جيىنتىق كىرىستىڭ كەمىندە 90 پايىزىن قۇراسا, وندا سالىق تولەۋشىلەر كور­پوراتيۆتى تابىس سالىعىن ەسەپتەلگەن مولشەردە تولىعىمەن كەمىتە الادى. سالىق سالۋدىڭ بۇل ءتارتىبى مەديتسينالىق قىزمەت, ءبىلىم بەرۋ, عىلىم, مادەنيەت جانە باسقا دا وسىعان ۇقساس الەۋمەتتىك باعىتتاعى سالالارعا  قولدانىلادى. اۆتونوم­دى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى دا كەيبىر ەرەكشەلىكتەرىمەن كورپوراتيۆتى تابىس سالىعىنان بوساتىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى ق.جۇماعۇلوۆ.

مينيسترلىكتىڭ اقپاراتىنا قارا­عاندا, بىلتىر كتس دەكلاراتسيا­لارىن 21 748 كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم ۇسىنسا, ولاردىڭ جالپى كىرىسى 516,6 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. سالىق سالىناتىن تابىس 36,1 ملرد تەڭگە مولشەرىندە ايقىندالىپ, 9,1 ملرد تەڭگە مولشەرىندە كتس تولەۋدەن بوساتىلعان.

ودان ءارى ايەلدەرگە قاتىستى زور­لىق-زومبىلىقتى جويۋ كۇرە­سىنىڭ حالىقارالىق كۇنىنە وراي­لاس­تىرىلعان «ازاماتتىق قوعام زورلىق-زومبىلىققا قارسى» تاقىرىبىندا ديالوگ ءوتتى.

ءىس-شاراعا ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ە.ءازىموۆا, پار­لامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ي.سمير­­نوۆا, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەمو­گرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلت­تىق كوميسسيانىڭ توراعاسى ل.را­مازانوۆا, اقپارات جانە قوعام­دىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ا.ورالوۆ, قۇقىق قورعاۋشىلار, ۇەۇ باسشىلارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, مەكتەپتەردىڭ بەلسەندى وقۋشىلارى قاتىستى.

«وتباسى – قوعامنىڭ نەگىزى. بۇ­گىن­گى كەزدەسۋ ايەلدەر مەن بالالار­عا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق ماسە­لەلەرىن شەشۋ بويىنشا دۇرىس تاسىل­دەردى ازىرلەۋ ءۇشىن ەرەكشە ماڭىز­دى», دەدى قازاقستان ازامات­تىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى ب.نۇر­عازيەۆا اشىلۋ سالتاناتىندا.

ءىس-شارانىڭ مودەراتورى ل.راما­زانوۆا رەسمي ستاتيستيكاعا سۇيەنىپ, بيىل 9 ايدا قىلمىستىق قۇقىق­بۇزۋشىلىقتار سانى 2019 جىل­دىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىس­تىر­عاندا 34,4%-عا ازايعانىن, الايدا وتباسىلىق-تۇرمىستىق قۇقىقبۇزۋ­شىلىقتار سانى 2,5 ەسەگە وسكەنىن اتاپ ءوتتى.

ءىىم اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتى يۋۆەنالدى پوليتسيا جانە ايەلدەردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ باس­قار­ماسىنىڭ باستىعى ا.وسپانوۆ اتاپ وتكەندەي, «ەڭ كوپ زورلىق-زوم­بىلىق ماس كۇيدە جاسالادى, ال اگرەس­سورلاردىڭ 80%-ى جۇمىسسىز. زارداپ شەككەندەردىڭ 45 پايىزى ايەلدەر, 30 پايىزى كامەلەتكە تولماعاندار. بيىل تۇرمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ ءوسۋى كوبىنە پاندەميا جاعدايىندا حالىقتىڭ وقشاۋلانۋىنا بايلانىستى بولدى. جىل باسىنان بەرى داعدارىس ورتالىقتارىنا 9 مىڭعا جۋىق جابىر­لەنۋشى ايەل جۇگىنگەن».

ديالوگ الاڭىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قاتىسۋشىلار تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋدى كۇشەيتۋ, ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ جونىن­دەگى شارالاردى ىسكە اسىرۋ تۋرالى ۇسىنىستار بەردى.