پاندەميا تۋدىرعان قيىندىقتارعا قاراماستان شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسى 56 پايىزعا جوعارىلاعانى جىل سوڭىندا بەلگىلى بولىپ وتىر.
بيزنەس اشۋعا بايلانىستى ءتيىمدى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە قوسىلۋى, نەسيەلەۋدىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىنىڭ ازايتىلۋى, شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىسانىن تىركەۋ كەزىندەگى قۇجاتتاردىڭ ازايتىلىپ, تىركەۋ مەرزىمىنىڭ وڭايلاتىلۋى كوپتەگەن تۇرعىنداردى ءوز ىستەرىن باستاۋعا ىنتالاندىردى.
وبلىستىق كاسىپكەرلىك باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرحان تىلەۋمۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر وڭىردە 60 مىڭعا جۋىق شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارى جۇمىس ىستەپ جاتىر. سالىستىرا ايتقاندا, بيىل وڭىردەگى شاعىن كاسىپكەرلەردىڭ ۇلەسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2,7 پايىزعا ارتقان. كوپشىلىك ازاماتتار «بيزنەستىڭ جول كارتاسى», «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جانە «ەڭبەك» باعدارلامالارى بويىنشا از پايىزبەن ۇزاق مەرزىمگە نەسيەلەر راسىمدەپ, بىردەن جۇمىس باستاپ كەتتى. كوبىنەسە از قامتىلعان وتباسىلار, كوپبالالى انالار, جۇمىسسىز جۇرگەن ازاماتتار وقۋ كۋرستارىنان ءوتىپ, جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلىپ, از پايىزدىق مولشەرلەمەمەن نەسيەلەر الىپ, ءوز كاسىپتەرىن اشىپ ۇلگەردى. تۇرعىندار قۇجاتتارىن راسىمدەۋگە نەسيە بەرۋشى ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ ماماندارى جاقسى اتسالىسىپ, دەر كەزىندە جانە ساپالى جۇمىس اتقاردى. سونىڭ ارقاسىندا كاسىپتى تىركەۋگە جانە نەسيە الۋعا قۇجاتتاردى راسىمدەۋ مەرزىمدەرى قىسقاردى.
اقتوبە وبلىسىندا بىلتىر «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى بويىنشا كاسىپكەرلەرگە 2,4 ملرد تەڭگە بولىنسە, بيىل وسى قاراستىرىلعان قارجى كولەمى 3,3 ملرد تەڭگەگە ارتقان. ۇستىمىزدەگى جىلى وسى باعدارلاما بويىنشا 492 ءوتىنىم ماقۇلدانىپ, بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا جاڭا جوبالار سانى 59 پايىزعا جوعارىلادى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسىنىڭ ەرەكشەلىگى – جاڭادان كاسىپ باستاعان ءبىر ازامات 5-6 پايىزدىق جىلدىق مولشەرلەمەمەن 20 ملن تەڭگەگە دەيىن نەسيە الا الادى.
قالادا دا, دالادا دا كاسىپ اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, نارىققا قاجەتتى ءونىم وندىرۋشىلەردى قولدايتىن «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» بويىنشا بىلتىر 83 جوبا, بيىل 110 جوبا قولداۋ العان. «ەڭبەك» باعدارلاماسى ارقىلى 960 جوبا ماقۇلدانىپ, جىل ىشىندە تۇرعىندارعا 4 ملرد تەڭگەدەن استام نەسيە بەرىلگەن. «ەڭبەك» باعدارلاماسى ەلدى مەكەندەردە تۇرىپ, مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسقىسى كەلەتىندەر ءۇشىن تاپتىرماس جوبا. وسى جوبامەن قارجى الىپ, شاشتاراز, ناۋبايحانا, كيىم تىگەتىن اتەلە اشىپ, مال-قۇس ءوسىرىپ, جىلىجاي سالىپ كوكونىس وسىرەتىن قىز-كەلىنشەكتەر, كوپبالالى انالار كوبەيگەن.
«كاسىپكەرلەر پالاتاسى كوكتەمدە پاندەميا باستالعاننان باستاپ, جەدەل تەلەفون جانە الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالارى ارقىلى كاسىپكەرلەردىڭ بارلىق ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرۋگە تىرىستى. ناۋرىز ايىنان باستاپ جۇمىستارىن توقتاتقان كاسىپكەرلەر نەسيە تولەۋ مەرزىمىنە جەڭىلدىك سۇرادى, سالىقتىڭ ازايتىلۋى مەن پاندەميادان كەيىنگى بيزنەستىڭ احۋالىن سۇرادى», دەيدى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ ساراپشىسى راحات تاجىباەۆ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ساراپتاۋىمەن ەلىمىزدە ەڭ كوپ زارداپ شەككەن 29 كاسىپكەرلىك ءتۇرى بويىنشا سالىق جەڭىلدىكتەرىنىڭ بەرىلۋى, نەسيە قارىزدارى بار كاسىپكەرلەردىڭ 1 قاراشاعا دەيىن ونى تولەۋ مەرزىمدەرىنىڭ ۇزارتىلۋى, مەملەكەت مەنشىگىنەن نە كۆازيسەكتورلىق مەنشىكتەن جالعا الىپ وتىرعان كاسىپكەرلەرگە جالداۋ اقىسىنان ءۇش ايعا بوساتىلۋى – پاندەميا كەزىندەگى شەكتەۋلەرگە بايلانىستى توقتاپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارىنا جاقسى قولداۋ بولدى.
اقتوبە