وسىدان 20 جىل بۇرىن, ياعني 2000 جىلى ەۋروپادا الا دوپقا اربالعان جانكۇيەرلەر تاراپىنان سىنعا ۇشىراپ, ەستىگەن جۇرتتىڭ تاڭدايىن قاقتىرعان الەمدەگى ەڭ داۋلى ترانسفەردىڭ ءبىرى ورىن الدى. بۇل – عاسىرلار توعىسىندا فۋتبولسۇيەر قاۋىمدى تالانتىمەن تاڭعالدىرعان پورتۋگاليالىق فۋتبولشى لۋيش فيگۋدىڭ «بارسەلونادان» كاتالونيالىقتاردىڭ بىتىسپەس قارسىلاسى «رەال» كلۋبىنا اۋىسۋى ەدى.
ترانسفەرگە دەيىن
2016 جىلى بەرليندەگى ءزاۋلىم عيماراتتىڭ بىرىندە فيگۋ جانە كارلەس ءپۋيولدىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتىپ جاتقان-دى. سۇراق كەزەگى جيىندا وتىرعان ايەل جۋرناليسكە كەلىپ, ول كاتالون تىلىندە ساۋال قويا باستادى. ءبىرىنشى بولىپ ءسوز العان فيگۋ الگى جۋرناليسكە قاراپ: «مەن ادەتتە كاتالونيالىق جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرمەيمىن. بىراق سىزگە بۇلاي ىستەي المايمىن, ويتكەنى ءسىز سۇلۋ ەكەنسىز», دەپ جاۋاپ قاتادى.
بەرليندەگى شاعىن ديالوگتىڭ ارتىندا ۇلكەن تاريح جاسىرىلعان ەدى. بۇل ۋاقىتتا ءلۋيشتىڭ «رەال» كلۋبىنا اۋىسقانىنا – 16 جىل, كارەراسىن اياقتاعانىنا 7 جىل بولعان. بىراق ول كاتالونيا ءباسپاسوزى جانكۇيەرلەر مەن ءوزىنىڭ اراسىندا داۋ تۋعىزعانىن ەشقاشان ۇمىتپايدى. دەسە دە فيگۋدىڭ ءوزى جانكۇيەرلەردىڭ مۇنشالىقتى نارازىلىعىنا لايىق ەمەسپىن جانە بۇعان باق وكىلدەرى كىنالى دەپ سانايدى.
كۇمان مەن كۇدىككە تولى داۋلى ترانسفەردىڭ جۇزەگە اسقانىنا 20 جىل وتسە دە, الىگە دەيىن ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلىپ ءجۇر. وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا بولعان فيگۋدىڭ جاقىن دوسى پاۋلۋ فۋترەنىڭ ايتۋىنشا, فۋتبولشى بۇل ترانسفەرگە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى بولعان. مۇنىڭ ءبارى فلورەنتينو پەرەستىڭ ۇيىمداستىرعان قۇيتىرقى ارەكەتى دەپ ەسەپتەيدى. سول ۋاقىتتا پەرەس «رەال» پرەزيدەنتتىگىنە سايلاۋعا ءتۇسىپ جاتسا دا, ونىڭ پرەزيدەنت اتانۋ مۇمكىندىگى وتە تومەن ەدى. ويتكەنى «رەالعا» ۇزاق (30 جىل) ۇزىلىستەن كەيىن ەكى مارتە چەمپيوندار ليگاسىنىڭ كۋبوگىن الىپ بەرگەن لورەنسو سانس كەزەڭ-كەزەڭىمەن كلۋبتى دامىتىپ, جانكۇيەرلەردىڭ سەنىمىنە, قولداۋىنا يە بولىپ جاتقان-دى. بىراق كۇتپەگەن جەردەن پەرەس پايدا بولىپ, ەگەر «رەالعا» پرەزيدەنتتىككە سايلانسام, كومانداعا فيگۋدى الىپ كەلەمىن دەپ ۋادە بەرەدى. الايدا بۇعان سەنۋ قيىن ەدى. بۇل قازىرگى ۋاقىتپەن سالىستىرعاندا «ليۆەرپۋل» پرەزيدەنتتىگىنەن ۇمىتكەر ادامنىڭ كەۆين دە بريۋينەنى («مانچەستەر سيتي») الىپ كەلەمىن دەگەنىمەن بىردەي. ءيا, بۇعان ەشكىم سەنە قويمايدى.
بىراق پەرەس ترانسفەرگە ەرتە قامدانعان ەكەن. فيگۋدى «رەالعا» اكەلەمىن دەپ جالعانعا جار سالۋدان بۇرىن ول فۋتبولشىنىڭ وزىمەن دە, اگەنتىمەن دە سويلەسىپ, ماسەلەنى الدىن الا كەلىسىپ قويعان. ەكەۋارا كەلىسىم بىلاي بولعان: ەگەر پەرەس جەڭىسكە جەتەتىن بولسا, فۋتبولشى «رەالعا» اۋىسادى جانە جىلىنا 6 ملن ەۋرو كولەمىندە جالاقى الادى (فيگۋدىڭ «بارسەلوناداعى» جالاقىسىنان 6 ەسە كوپ). سايلاۋدا جەڭىلەتىن بولسا, وندا فيگۋ «بارسەلونادا» قالىپ, پەرەس وعان قوسىمشا 2 ملن ەۋرو سىياقى تولەيدى. ال ەگەر پەرەس سايلاۋدا جەڭىسكە جەتىپ, بىراق فيگۋ «رەالعا» اۋىسۋدان باس تارتسا, وندا پورتۋگاليالىق فۋتبولشى 35 ملن ەۋرو كولەمىندە پەرەسكە وتەماقى تولەۋى كەرەك بولادى.
– بۇل جايتتان مۇلدە بەيحابار «رەال» جانكۇيەرلەرى پەرەسكە سەنبەسە دە, «پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر رەتىندە ايتقانىن ورىنداپ, جىگىتتىك سوزىندە تۇرا ما ەكەن؟» دەگەن ويمەن ءبارى ونى قولداعاندى ءجون كورەدى. سايلاۋعا ءۇش كۇن قالعاندا فيگۋ جاعدايدىڭ دۇرىس باعىتتا ءوربىپ جاتپاعانىن تۇسىنە باستايدى, – دەدى دوسى پاۋلۋ فۋترە. – وعان جانە ونىڭ قىزدارىنا ءولىم قاۋپى ءتوندى. لۋيش ءوزىنىڭ اگەنتى جوزە ۆەيگكە «رەالعا» بارمايتىنىن بىرنەشە رەت قايتالاپ ايتسا دا, كەلىسىمشارتتىڭ سوڭعى تارماعىندا كورسەتىلگەن 35 ملن ەۋرو ايىپپۇل تۋرالى مۇلدە ويلاعان جوق.
دەسە دە «بارسەلونا» باسشىلىعىنىڭ «رەالعا» جوعارىداعى 35 ملن ەۋرو وتەماقىنى تولەپ, پورتۋگاليالىق فۋتبولشىنى وزدەرىندە ساقتاپ قالۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار ەدى. الايدا سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن دجوان گاسپار «رەالعا» اتالعان سومانى تولەۋگە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى بولدى. ءسويتىپ, پورتۋگاليالىق فۋتبولشى ءوز ەركىنەن تىس, بىراق كەلىسىم بويىنشا كاتالونيادان مادريدكە قونىس اۋدارۋعا ءماجبۇر بولدى.
ترانسفەردەن كەيىن
2000 جىلدىڭ 21 قازانىندا «كامپ نوۋ» تريبۋنالارىنداعى جانكۇيەرلەر ادەتتەگىدەن كوبىرەك اشۋعا بۋلىقتى. ويتكەنى فيگۋ كاتالونياعا «رەالدىڭ» كاپيتانى رەتىندە كەلدى. ال وسىدان نەبارى التى اي بۇرىن, ياعني 26 اقپانداعى «ەل كلاسسيكودا» ول «بارسەلونا» كاپيتانى بولىپ الاڭعا شىققان-دى. فيگۋ «رەال» ويىنشىسى رەتىندە ءبىرىنشى رەت كاتالونياعا كەلگەندە «بارسەلونا» جانكۇيەرلەرى وعان: «سەندەي ساتقىن كەز كەلگەن جازاعا لايىق, قالايشا ۇيالماي جەر باسىپ ءجۇرسىڭ», دەگەن سىڭايداعى رەنىشتەرىن عانا ايتىپ شىعارىپ سالدى. قىزىقتىڭ كوكەسى ەكى جىلدان كەيىن بولدى. 2000 جىلدان كەيىنگى ەكى «ەل كلاسسيكوعا» فيگۋ جاراقاتىنا بايلانىستى قاتىسا المادى. ارادا ەكى جىل وتسە دە «بارسەلونا» جانكۇيەرلەرىنىڭ وعان دەگەن وكپە-رەنىشى ءالى باسىلماعان ەدى. سونداي-اق نارازى ەكەنىن ءبىلدىرۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەر ەكى جىل بويى فيگۋعا «توسىنسىي» دايىنداۋمەن بولدى.
ماتچ الدىندا جانكۇيەرلەردىڭ فيگۋگە قاراتا ايتىلعان سوزدەرى مەن ىسقىرىقتان قۇلاق تۇناتىن. ءتىپتى, سول ويىننان كەيىن «رەالدىڭ» سول ۋاقىتتاعى قورعاۋشىسى يۆان كامپو دارىگەرلەرگە قۇلاعىنىڭ اۋىراتىنى تۋرالى شاعىمدانعان. «مەن ومىرىمدە مۇنداي شۋدى ەشقاشان ەستىگەن ەمەسپىن. بىراق جانكۇيەرلەردى دە تۇسىنۋگە بولادى. كەشە عانا كلۋبتان كەتپەيمىن دەپ ۋادە بەرگەن فۋتبولشى بۇگىن باستى قارسىلاسىنىڭ جەيدەسىندە بۇرىنعى كومانداسىنا قارسى ويناپ جاتىر. مۇنداي جاعداي ارينە جانكۇيەرلەردىڭ اشۋىن تۋعىزادى», دەيدى ول.
ويىن ادەتتەگىدەي وتە تارتىستى باستالدى. بۇل كەزدەسۋدە ءلۋيشتى قورعاۋ تاسقامال قورعاۋشى كارلەس پۋيولگە جۇكتەلدى. ويىنداعى قاربالاس ءساتتىڭ بىرىندە فيگۋ فيليپپ كوكۋدىڭ اياعىن ابايسىزدا تەۋىپ جىبەرىپ, تورەشى تاراپىنان سارى قاعازبەن جازالاندى. ويىنداعى العاشقى بۇرىشتاما دوبىن ورىنداۋ ءۇشىن الاڭنىڭ شەتىنە كەلگەن فيگۋگە جانكۇيەرلەر ەكى جىل بويى دايىنداعان «سىيلىقتارىنىڭ» ىشىندەگى ەڭ نەگىزگىسى – شوشقانىڭ قۋىرىلعان باسىن لاقتىرىپ جىبەردى. تورەشى الفونسو پەرەس بۋررۋل دەرەۋ ويىندى توقتاتىپ, «رەال» ويىنشىلارىن وزىمەن بىرگە الاڭنىڭ قاۋىپسىز ايماعىنا الىپ كەتەدى. ال كارلەس پۋيول بولسا, «بارسەلونا» فاناتتارىن سابىرعا شاقىرىپ, ناتيجەسىندە ويىن 12 مينۋتتان كەيىن قايتا جالعاستى.
فيگۋگە قاراتا اتىلعان شوشقانىڭ باسى ءالى كۇنگە دەيىن «بارسەلونا» كلۋبىنىڭ مۋزەيىندە ساقتاۋلى تۇر. بۇل – فۋتبول تاريحىندا «التىن دوپ» جۇلدەسىن يەلەنگەن ايگىلى فۋتبولشىعا اتىلعان ەڭ ەكزوتيكالىق بۇيىم. بىراق ەڭ قاۋىپتىسى ەمەس. فيگۋعا شوشقا باسىنان بولەك, ءتۇرلى بۇيىمدار دا لاقتىرىلعان. اتاپ ايتار بولساق, ولاردىڭ اراسىندا تيىن, تەلەفون, اجەتحانا قاعازى, ۆيسكي بوتەلكەسى جانە پىشاق تا بار. ابىروي بولعاندا وعان بوتەلكە دە, پىشاق تا تيمەگەن.
داۋلى ترانسفەردەن التى اي وتكەن سوڭ فيگۋ «التىن دوپ» يەگەرى اتانادى. سەبەبى كوكتەمدەگى ەۋروكۋبوك ويىندارىندا ول ەرەكشە ونەرىمەن مامانداردىڭ كوزىنە ءتۇسىپ, جانكۇيەرلەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا يە بولعان-دى. ءتۋرنيردىڭ سول جىلعى شيرەك فينالىنىڭ العاشقى ويىنىندا «بارسەلونا» لوندوندا «چەلسيدەن» 3:1 ەسەبىمەن جەڭىلدى. كاتالونيادا وتكەن قارىمتا ماتچتا فيگۋدىڭ گولى مەن ەكى ناتيجەلى پاسى ۇلكەن ءرول ويناپ, «بارسەلونا» ەكى ويىن قورىتىندىسى بويىنشا 6:4 ناتيجەسىمەن جارتىلاي فينالعا شىققان ەدى. ال ەۋروپا چەمپيوناتىندا ول پورتۋگاليا قۇراماسىندا التى ويىن وتكىزىپ, 8 گول فيگۋدىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن سوعىلعان-دى. سونىمەن بىرگە ول «رەال» كلۋبىنا تەز بوي ۇيرەتىپ, كۇزدە دە بابىن جوعالتپاي, ءوزى دە گول سوعىپ, ارىپتەستەرىنىڭ دە گول سوعۋىنا مۇمكىندىك جاساپ بەرگەن بولاتىن.
جالپى فيگۋ «رەال» كلۋبىندا وتكىزگەن لا ليگانىڭ العاشقى ماۋسىمىندا جانە چەمپيوندار ليگاسىندا 27 مارتە ارىپتەستەرىنە ناتيجەلى پاس اسىرعان. بۇل تاڭعاجايىپ ناتيجە ەدى. ساۋالدامالاردا ول زيداندى ارتقا تاستاپ, 35 جىلدان كەيىن «التىن دوپ» يەلەنگەن پورتۋگاليالىق فۋتبولشى اتاندى.
فيگۋدىڭ كەيىنگى كارەراسى سول ترانسفەردىڭ دۇرىس بولعانىن دالەلدەسە كەرەك-ءتى. ويتكەنى «رەالدا» دا, «بارسەلونادا» دا بەس ماۋسىم ىشىندە بىردەي ويىن وتكىزگەن. ماسەلەن, «بارسەلونادا» ويناعان بەس جىلدا 248 ماتچ وتكىزسە, «رەال» جەيدەسىندە 245 مارتە جاسىل الاڭعا شىققان. سونداي-اق كلۋبتىق جۇلدە سانى بويىنشا دا ناتيجە ۇقساس. ەكى كلۋبتا دا 7 كۋبوك يەلەنگەن. دەگەنمەن «رەالداعى» جۇلدەنىڭ ءباسى جوعارىلاۋ. ويتكەنى جەتى جۇلدەنىڭ ەكەۋى – يسپانيا چەمپيوندىعى, بىرەۋى – چەمپيوندار ليگاسىنىڭ «قوس قۇلاقتى» كۋبوگى.
ال جەكە ناتيجەلەرىنە توقتالار بولساق, فيگۋ «بارسەلوناعا» قاراعاندا «رەالدا» ءتاۋىر ويىن كورسەتكەن. ماسەلەن, گول سانى بويىنشا «بارسەلونادا» – 45, «رەالدا» – 56 گول. ناتيجەلى پاس بويىنشا كورسەتكىش – 75:46, «رەال» پايداسىنا. ارينە فيگۋدىڭ مادريدتە بالاماسى جوق جوبانىڭ ءبىر بولىگى بولعانىن ۇمىتپاۋ كەرەك. «گالاكتيكوس» قۇرامىندا تەك جۇلدىز فۋتبولشىلار ويناسا دا, ءاربىرى ءوز «مەنىن» جەڭىپ, ءبىر كوماندا بولىپ جۇمىلا دوپ تەپتى.
2000 جىلى فيگۋدى 60 ملن ەۋروعا ساتىپ العان پەرەس, جىل سايىن كومانداعا ءبىر سۋپەرجۇلدىز ويىنشى قوسىپ وتىردى. 2001 جىلدىڭ جازىندا «رەالعا» زيدان («يۋۆەنتۋس»), 2002 جىلى رونالدو («ينتەر»), 2003 جىلى بەكحەم («مانچەستەر يۋنايتەد») كەلدى. فيگۋ جاڭادان كەلگەن فۋتبولشىلارعا قاراعاندا جاسى ەگدە بولسا دا (28 جاس), ول سول قۇرامانىڭ نەگىزگى فۋتبولشىسى بولىپ قالا بەردى. بىراق فيگۋ «گالاكتيكوستىڭ» ەڭ جارقىن جۇلدىزى ەمەس ەدى. دەسە دە كومانداداعى وتە پايدالى فۋتبولشىنىڭ ءبىرى بولعانى جاسىرىن ەمەس. سەبەبى ول 32 جاسىندا دا چەمپيوندار ليگاسىنىڭ 8 ويىنىندا 9 گولدىڭ سوعىلۋىنا مۇمكىندىك جاسادى جانە ءوزى دە ماڭىزدى گولدار سوققانىن ايتا كەتەيىك. «بارسەلونا» جانكۇيەرلەرىنىڭ «قاھارىنا» ۇشىراسا دا, «رەالداعى» بەس جىلى ءۇشىن فيگۋ بۇل ترانسفەرگە وكىنبەگەن بولۋى كەرەك.
«رەالداعى» كەلىسىمشارتى مەرزىمىنە جەتكەن سوڭ كەيىپكەرىمىز يتالياعا قونىس اۋدارىپ, 2005-2009 جىلدارى ميلاننىڭ «ينتەر» كومانداسىندا تاعى ءتورت ماۋسىم دوپ تەپتى.