ءتىلدىڭ بولاشاعى – بارشامىزدىڭ قولىمىزدا

قازاقستاننىڭ بيىك شاڭى­راعىندا تاتۋلىق پەن بىرلىك, ىن­­تى­ماقتاستىق پەن دوستىق ور­نا­عا­نى – ءبارىمىز ءۇشىن ماق­تا­نىش. بۇل رەتتە تاۋەل­سىز­دىك­­تىڭ العاشقى جىلدارى قۇ­رىل­عان قازاقستان حالقى اس­سام­بلەياسىنىڭ ماڭىزى زور. تاۋەلسىز قازاقستان مەملە­كە­تى – بەيبىتشىلىك مەكەنى. قازاق حالقى ءوز جەرىنە تاعدىر ايداپ كەلگەن بارشا وزگە ۇلت وكىل­دە­رىن سىرتقا تەپكەن ەمەس. كەرى­سىنشە, قانىنا سىڭگەن باۋىر­مال­دى­لىعىمەن قۇشاق جايىپ قارسى الدى. باسقا تۇسكەن قيىن تاعدىردىڭ قاسىرەتىن بىرگە ارقا­لا­دى. سونىڭ ارقاسىندا بۇگىنگى بەي­بىت كۇنگە جەتتىك.

«بىرلىك بار جەردە تىرلىك بار» دەيدى. دانا جۇرت مۇنى تەگىننەن-تەگىن ايتپاسا كەرەك. اۋىز­بىرلىك پەن تۇسىنىستىك, قا­را­­پايىم سىيلاستىق ۇستەمدىك قۇر­عان جەرگە قاشاندا ناتيجەلى ىس­تەردىڭ اتقارىلاتىنى بەلگىلى. ەلى­مىزدە قالىپتاسقان ۇلتتار تۇ­تاس­تىعى مەن حالىقتار دوستى­عى­­نىڭ ارقاسىندا بۇگىندە مەم­لە­كەتىمىز وركەندەپ, ىلگەرى باسىپ كەلەدى.

قازاقستان ۇلتارالىق قا­تىناس ساياساتىندا əلەمدىك كە­ڭىس­تىكتە əرقاشان ونەگە تۇ­تا­تىن ەل بولىپ قالا بەرەدى. قازاقستاندىق تəجىريبە, ياعني قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى بىرىككەن ۇلت­تار ۇيىمى مەن ەۋروپاداعى قاۋىپ­سىز­دىك جəنە ىنتىماقتاستىق ۇيى­مى سىندى حالىقارالىق قۇرى­لىم­­دار­دىڭ جوعارى باعاسىن الدى. شى­نىندا دا, بۇل – əلەم جۇ­رت­­شىلىعىنىڭ نازارىن اۋدارت­قان ەرەن قۇبىلىس. اس­سام­­­ب­لەيا تەك ەلدەگى ەتنوستار ارا­­سىن­دا­عى ماسە­لەمەن شەك­تەل­مەي, حا­لىق­ارالىق قاتى­ناس­­تارعا دا ءوز ۇلەسىن قوسىپ, بۇل رەتتەگى ماسە­­لەلەردى ءتيىمدى شەشۋگە زور ىقپال جاساپ, ەلى­مىز­دىڭ حالىق­­ارالىق بەدەلىن كوتە­رۋ­گە ۇلەس قوسۋدا. بۇل رەتتە اس­سام­ب­لەيانىڭ ۇيىتقىسى قا­زاق­ستان­­­نىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەن­تى – ەل­با­سىنىڭ ەڭبەگى مەن سارابدال ساياساتىن اتاپ وتپەسكە بولماس.

ءار حالىقتىڭ باستى باي­لى­عى, باعا جەتپەس قازى­نا­سى – انا ءتىلى. انا تىلىنە سالعىرت قاراۋ – ءوز حالقىنىڭ وتكەنىنە, بۇگىنىنە, بولا­شاعىنا نەمقۇرايدى قاراۋ دەگەن ءسوز. قازاقستان رەس­پۋب­لي­كا­سىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلىن, ياعني قازاق ءتىلىن قۇرمەتتەۋ, ونى ءبىلۋ – ارقايسىمىزدىڭ اسىل پارىزىمىز. ءبىزدىڭ اتا زا­ڭى­مىزدا «قازاقستان رەسپۋب­ليكا­سىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى» دەپ جازىلعان. ءتىل – ادامنىڭ بارلىق سانالى ءومىرىنىڭ ماڭىزدى بولىگى. ادامزات بالاسى ونەر-ءبىلىمدى, مادەنيەتتىلىكتى ءتىل ارقى­لى ۇيرەنەدى. ءتىل – بايلانىس.

ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ ء«بىر ماقسات, ءبىر مۇد­دە, ءبىر بولاشاق» اتتى جول­داۋىندا: «ەندى ەشكىم وزگەرتە ال­مايتىن ءبىر اقيقات بار! انا ءتىلىمىز ماڭگىلىك ەلىمىزبەن بىرگە ماڭگى­لىك ءتىل بولدى. بۇل ما­سەلەنى داۋ­دىڭ تاقىرىبى ەمەس, ۇلتتىڭ ۇيىت­قىسى ەتە بىلگەنىمىز ءجون. ءبىز­دىڭ ءتىلىمىز مەملەكەتتىڭ بارلىق جۇيە­سىندە قولدانىلۋى ءۇشىن ءبىز ءوزىمىزدى ءوزىمىز قامشىلاۋىمىز كەرەك جانە وسىعان ءوزىمىز اتسالىسۋىمىز قاجەت» دەگەن سوزدەرىن بارشا قازاقستاندىق جادىنان شىعارماۋى كەرەك.

تاۋەلسىزدىكتىڭ رۋحىن اس­قاق­­تا­تىپ تۇراتىن ءتىلدىڭ مار­تەبەسىن كوتەرۋدەگى اۋقىم­دى ءىستىڭ باسى-قاسىندا ەل­باسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ ءجۇرۋى ءۇمىت سىيلاي­دى, ماسەلەنىڭ ماڭى­زىن تۇسىن­دىرەدى. تۇڭعىش پرەزي­دەنتىمىز ء«بىز بارشا قازاقستان­دىق­تاردى بىرىكتىرۋدىڭ باستى فاك­تورى بولىپ تابىلاتىن قا­زاق ءتىلىنىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى سال­ۋى­مىز كەرەك... سونىمەن بىر­گە ەلىمىزدە تۇراتىن بارلىق حالىق وكىلدەرىنىڭ انا تىلىندە ەركىن سويلەي, وقي الۋىنا, ونى دامىتۋعا قولايلى جاعداي تۋدىرۋىمىز قاجەت», دەپ اتاپ كورسەت­كەن بولاتىن. قازاق ءتىلى­نىڭ ءوز مارتە­بەسىنە ساي تو­لىق­قاندى قو­­عام­دىق قىزمەت اتقا­رۋى اسا قا­ناعاتتانعىسىز ەكە­نىن جان-تا­نىمىزبەن تۇسىنە وتى­رىپ, بۇگىندە ء«تىل تۋرالى» زاڭنىڭ جۇزەگە اسۋىن ۇلت بولىپ قامتاماسىز ەتۋىمىز قا­جەت.

مەن وسى ۋاقىتقا دەيىن ات­قار­­عان قىزمەتتەرىم بولسىن, قو­عامدىق ورتادا بولسىن, ۇنەمى تەك قازاق تىلىندە سويلەۋگە جانە وي-پىكىرىمدى تەك مەملەكەتتىك تىلدە بىلدىرۋگە تىرىسامىن. قىز­مەت­­تىك جينالىستاردى قازاق تى­لىن­دە جۇرگىزىپ, قاراماعىمداعى ءاربىر ارىپ­تەسىمنەن دە وسىنى تالاپ ەتەمىن.

ءتىلدى دامىتۋ – مەملە­كەت­تىك ساياساتتىڭ اسا ماڭىزدى با­عىت­تارىنىڭ ءبىرى. جالپى, مەم­­لە­­كەتتىك ءتىل ساياساتىن تولىق­قان­دى جۇزەگە اسىرۋ بۇل بۇقا­را­­لىق ىسكە اينالعاندا عانا كوز­دە­گەن ماق­سات­قا جەتە الامىز دەپ سانايمىن.

ءتىلدىڭ بولاشاعى – بارشا­مىز­دىڭ قولىمىزدا.

ۆياچەسلاۆ ۆاۆيلين,

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى