ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرى سياقتى سولتۇستىك قازاقستاننىڭ دا جول ماسەلەسى ەشقاشان تولىق شەشىلمەيتىن شىعار. توسەلگەن جانە جوندەلگەن جولدار ساپاسىنىڭ تومەندىگى تالاي رەت ايتىلدى دا, جازىلدى دا. بىراق سودان ءتيىمدى ناتيجە جوق. توتەنشە ناۋقاسپەن اۋىرعانداردى, اياعى اۋىر ايەلدەردى اۋرۋحانالار مەن ەمحانالارعا, بارلىق جولاۋشىلاردى دىتتەگەن جەرىنە جامان بولسا دا وسى جولدار جەتكىزەدى. سوندىقتان جولداردىڭ قىسقى مەزگىلدە قاردان تازالانۋى وبلىستىق اكىمدىكتىڭ نازارىنا ءىلىنىپ وتىر.
وبلىس بويىنشا قىس بويى قامقورلىققا الىنىپ, قاداعالانىپ وتىراتىن جولداردىڭ جالپى ۇزىندىعى – 8 996 شاقىرىم. ونى ساقتاۋعا بيىل 943 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتار بولساق, بۇل – 2018 جىلى بولىنگەن سومادان 1,6 ەسە ارتىق.
اقشا قارى سىقىرلاعان سولتۇستىكتىڭ تاس جولدارىنىڭ ەڭ قاۋىپتى جەرى – كوكتايعاق. ۇستىندەگى قارىن سىپىرىپ تاستاعاندا قالعان جۇقا قار كوپ كولىكتىڭ قىزۋىمەن كۇندىز ءجىبىپ, تۇندە قاتادى. ال ەرتەسىنە جارقىراعان كوك مۇز بولماسا دا كوگەرگەن تايعاق بولىپ تۇرادى. ول ۇلكەن جولداردا عانا ەمەس, قالا مەن اۋىلداردىڭ ىشىندەگى جاياۋ جولداردا دا قاۋىپتى. وسى كوكتايعاقتان تالاي ادام مەرتىگىپ جاتادى. مىنە, جولداردى ساقتاۋشىلار الدىمەن وسىعان قارسى كۇرەسۋلەرى كەرەك. بۇگىنگى تاڭعا دەيىن 3 900 توننا كوكتايعاققا قارسى قولدانىلاتىن ماتەريالدار ۇيىلگەن ەكەن. بۇل – قۇم, تۇز ارالاسقان ۇيىندىلەر. وسىلار قاۋىپتى ايماقتاردا جولعا سەبىلەدى. تۇز ەرىگەن قاردى قاتىرمايدى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قىسقى جولدىڭ تاعى ءبىر قاۋپى – قارلى بوراندار. اشىق دالادا ونداي بوراندار كەيبىر جىلدارى توقتاپ قالعان ماشينالاردىڭ ۇستىنەن دە ءجۇرىپ كەتەدى. ءبىزدىڭ وبلىستا ونداي ۋچاسكىلەر سانى –549. وسىلاردىڭ ءبارىن جولشى كاسىپورىندار عانا ەمەس, جەرگىلىكتى بيلىك, پاترۋلدىك پوليتسيا مەن تج قىزمەتتەرى باقىلاۋعا الادى. «مەن بارلىق اكىمدەر اۋىلدار اراسىنداعى جولداردىڭ اشىق بولۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتەمىن», دەدى وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جول ماسەلەسىنە ارنالعان وتىرىستا.
قىزىلجار قالاسىندا بارلىعى 300 شاقىرىمداي تاس جول بار. ولاردى ساقتاۋعا قاجەتتى ارناۋلى تەحنيكالار سانى بيىل بىلتىرعىعا قاراعاندا 20%-عا ارتقان.
مەردىگەر كاسىپورىندار كەيدە قار جيناعاندى سىلتاۋ قىلىپ, بۋلدوزەرلەرىن باس-كوز جوق جۇرگىزىپ, وتىرعىزىلعان اعاشتاردى, گازوندار مەن جول جيەگىندەگى بورديۋلەردى دە قيراتىپ جاتادى. ق.اقساقالوۆ قالا اكىمى ب.جۇمابەكوۆتى وسى جاعىنا دا مۇقيات بولۋدى ەسكەرتتى.
بيىل سولتۇستىكقازاقستاندىق قوعامدىق بەلسەندىلەر توسەلگەن جولداردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋگە ارنالعان قوعامدىق كوميسسيا قۇرعان بولاتىن. ول ءبىرشاما پايدالى جۇمىس ىستەپ, كەيبىر ساپاسىز توسەلگەن اسفالتتاردى قايتا توسەتكەن. «قىسقى جولدى ساقتاۋعا دا وسىنداي قوعامدىق باقىلاۋ كەرەك سياقتى. كوشەلەردىڭ قاردان تازالانۋىن باقىلاۋ بويىنشا حالىققا كورسەتىپ وتىراتىن كارتا جاسالۋى كەرەك. سوندا حالىق كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ جۇمىسىن ءبىلىپ وتىراتىن بولادى», دەدى اكىم.
سونىمەن بىرگە ق.اقساقالوۆ حالىققا قانشا تەكشە مەتر قار شىعارىلعانى, قانشا توننا قۇم سەبىلگەنى تۋرالى اقپاراتتار ەمەس, كوشەنىڭ قاردان تازالانعانى كەرەك دەدى. شىنىندا كوممۋنالدىق قىزمەتتىڭ كەيبىر باسشىلارى وسىنداي كورسەتكىشتەردى العا تارتىپ, اقپارات بەرۋگە قۇمار. مۇندايدىڭ ەشكىمگە دە كەرەگى جوق. حالىققا كەرەگى – ناتيجە, ياعني قاردان تازالانعان جولدار مەن كوكتايعاققا قۇلاتپايتىن ماتەريالداردىڭ سەبىلگەنى.
جينالىستا قاردى كوكتەمگە قالدىرماي, قىس بويى تازالاپ تۇرۋ كەرەكتىگى دە شەگەلەنىپ ايتىلدى. ايتپەسە, كەيبىر جىلدارى قار تازالاۋشىلار كوشەگە قاردى ءۇيىپ قويىپ, ونى الىسقا تاسۋدى كوكتەمگە قالدىراتىن.
بيىل قول كۇشى مەن تەحنيكانىڭ ارتقانىنا قاراپ سولتۇستىكتە قار مەن بوراننىڭ كەسىرىنەن جامانات بولماس دەگەن ويدامىز. كوشەدەگى كوكتايعاق تا ەڭسەرىلۋگە ءتيىس.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى