كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءماجىلىس جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارى سايلاۋىن تاعايىنداۋ تۋرالى ۇندەۋ جاريالاعان بولاتىن. بۇل رەتتە, ءماسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋدى تاعايىنداۋ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋ جونىندەگى كۇنتىزبەلىك جوسپارلاردى بەكىتۋ, سايلاۋ قۇجاتتارىنىڭ نىساندارىن بەلگىلەۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى.
اتالعان وتىرىسقا ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانسەيىت تۇيمەباەۆ, بەينەكونفەرەنتسيا رەجىمىندە وبلىستاردىڭ, نۇر-Cۇلتان, الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى, ونلاين رەجىمدە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
بۇل وتىرىستا باس-اياعى بەس ماسەلە قارالدى. ال وتىرىستى اشقان ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى بەرىك يماشەۆ پرەزيدەنت جارلىعىنا سايكەس, ءماجىلىس دەپۋتاتتارىن سايلاۋ بويىنشا ناۋقان باستالعانىن جەتكىزدى.
– 2016 جىلعى 20 ناۋرىزدا سايلانعان ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ كونستيتۋتسيالىق وكىلەتتىك مەرزىمى 2021 جىلعى ناۋرىزدا اياقتالادى. سايلاۋ زاڭناماسىنا سايكەس ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىن پرەزيدەنت ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى اياقتالۋىنان كەمىندە بەس اي بۇرىن تاعايىندايدى جانە ول 2 ايدان كەشىكتىرىلمەي وتكىزىلەدى. وسىلايشا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋ ناۋقانى قاتاڭ تۇردە وسى بەلگىلەنگەن كونستيتۋتسيالىق مەرزىمدەرگە سايكەس تاعايىندالدى جانە كەزەكتى بولىپ تابىلادى. جوعارى وكىلدى ورگاندى سايلاۋ – ەلدەگى ەڭ ماڭىزدى قوعامدىق-ساياسي وقيعالاردىڭ ءبىرى. ءدال وسى زاڭ شىعارۋشى ورگان مەملەكەت تەتىگىندە باسىم ورىنعا يە جانە تەك پارلامەنت قانا زاڭ ارقىلى حالىقتىڭ ەركىن ءبىلدىرۋ قۇقىعىنا يە, – دەدى ب.يماشەۆ.
ب.يماشەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءماجىلىستىڭ 98 دەپۋتاتىن سايلاۋ پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا جاسىرىن داۋىس بەرۋ ارقىلى جالپىعا بىردەي تەڭ جانە توتە سايلاۋ قۇقىعى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ءماجىلىستىڭ 9 دەپۋتاتىن حالىق بىرلىگىن, قوعامدىق كەلىسىم مەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋدىڭ نەگىزگى ينستيتۋتى بولىپ سانالاتىن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى سايلايدى. ءماجىلىستى قالىپتاستىرۋدىڭ بىردەن-ءبىر ءپرينتسيپى اسسامبلەيانىڭ پارلامەنت ماجىلىسىندەگى وكىلدىگى – ول ءبىزدىڭ كونستيتۋتسيالىق ەرەكشەلىگىمىز. اسسامبلەيا دەپۋتاتتارى 100-دەن استام ەتنوس اتىنان بارشانىڭ مۇددەسىن قورعايدى. ولاردىڭ مۇددەسى پارتيالىق كوزقاراستارمەن بايلانىستى ەمەس, سوندىقتان ول جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ كەڭ اۋقىمدى قىزمەتى اياسىندا بارلىق فراكتسيالارمەن ءتيىمدى ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا سايلاناتىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى نەگىزگى ءىس-شارالاردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارىن بەكىتۋ تۋرالى» ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆ بايانداما جاسادى. ول ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى بەلگىلەنگەن وكىلەتتىكتەرگە سايكەس قازاقستان پرەزيدەنتى مەن پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن دايىنداۋ مەن وتكىزۋدى ۇيىمداستىراتىنىن حابارلادى. وسىعان بايلانىستى, قولدانىستاعى زاڭناما نورمالارى نەگىزىندە پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا سايلاناتىن پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى نەگىزگى ءىس-شارالاردىڭ كۇنتىزبەلىك جوسپارى بەكىتىلدى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا ونىڭ اۋماعىندا سوڭعى 10 جىلدا تۇراقتى تۇرىپ جاتقان, 25 جاسقا تولعان جانە باسەڭ سايلاۋ قۇقىعىنا يە قازاقستان ازاماتى كانديدات بولا الادى. الايدا پارلامەنت دەپۋتاتتىعىنا, ونىڭ ىشىندە پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا كەيبىر تۇلعالار كانديدات بولا المايدى. ونداي تۇلعالاردىڭ قاتارىندا: 1) زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وتەلمەگەن نەمەسە الىنباعان سوتتىلىعى بار ادام; 2) سوت زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسىن جانە سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىعىن جاساۋدا كىناسىن مويىنداعان ادامدار بار.
پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا سايلاناتىن ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار ۇسىنۋ قۇقىعى بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تىركەلگەن ساياسي پارتيالارعا تيەسىلى. ساياسي پارتيا پارتيالىق تىزىمدەردى بەكىتۋ كەزىندە وعان ەنگىزىلگەن ادامداردىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 30 پايىز مولشەرىندە ايەلدەر مەن 29 جاسقا تولماعان ادامداردى قامتيدى.
بەكىتىلگەن جوسپارعا سايكەس كانديداتتاردى ۇسىنۋ كەزەڭى داۋىس بەرۋ كۇنىنەن 2 اي بۇرىن باستالادى جانە داۋىس بەرۋ كۇنىنەن قىرىق كۇن بۇرىن جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 18.00-دە اياقتالادى. ياعني وسى جىلعى 10 قاراشادان باستاپ 30 قاراشا كۇنگى ساعات 18.00-گە دەيىن. پارتيالىق تىزىمدەردى تىركەۋ سايلاۋدان ەكى اي بۇرىن باستالادى جانە سايلاۋعا ءبىر اي قالعاندا جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات ون سەگىزدە اياقتالادى, ياعني 2020 جىلعى 10 قاراشادان 10 جەلتوقسان كۇنگى 18.00 ساعاتقا دەيىن. زاڭعا سايكەس سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت پارتيالىق تىزىمدەردى تىركەۋ مەرزىمى اياقتالعان كەزدەن باستالادى جانە سايلاۋ بولاتىن كۇننىڭ الدىنداعى كۇنگى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 00.00-دە اياقتالادى. وسىلايشا, پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا سايلاناتىن پارلامەنت ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىنىڭ جالپى ۇزاقتىعى تاعايىندالعان كۇننەن باستاپ داۋىس بەرۋ كۇنىنە دەيىن 82 كۇندى قۇرايدى.
جيىن سوڭىندا بەرىك يماشەۆ «پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە ءماسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋ جونىندەگى كۇنتىزبەلىك جوسپارلار – ەلەكتورالدى كومپانيالاردىڭ كەزەڭ مەرزىمدەرىن ايقىندايتىن ماڭىزدى قۇجات سانالادى. سايلاۋ پروتسەدۋرالارى بۇل قۇجاتتارمەن تىعىز بايلانىستى. كۇنتىزبەلىك جوسپاردا كورسەتىلگەن بارلىق ءىس-شارالار بەلگىلەنگەن مەرزىمدە جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. وسىعان باسا نازار اۋدارىپ, ونىڭ تولىق ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋلەرىڭىزدى سۇرايمىن», دەدى ايماقتارداعى ارىپتەستەرىنە قاراتىپ ايتقان سوزىندە.