«مەن جاستارعا سەنەمىن...»

بۇل سوزىمىزگە بەدەلدى ۇيىم­داردىڭ بالالار تۋرالى زەرت­تەۋلەرى دالەل بولا الادى. بيىل 191 ەلدە مەكتەپ جابىلىپ, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ 91 پايىزى نەمەسە 1,5 ميلليارد وقۋشى ءداستۇرلى وقۋ فورماتىنان قول ءۇزىپ قالدى. وسىنداي الەۋمەتتىك ماڭىزى بار وقيعانىڭ قو­عام­دا قانداي ءىز قال­دىراتىنى ازىرگە بەلگى­سىز. دەسە دە ۇيدە ءبىلىم الاتىن وقۋشىلاردى تا­عى ءبىر جىگەرلەندىرۋدىڭ ەش ايىبى بولماس. وسى رەتتە باتىل ارەكەتتەرىمەن قوعامدى وزگەرتكەن ورەندەر تۋرالى جازعاندى ءجون كوردىك. 

تاريحتا وزگەرىس جاساعان بالالار­دىڭ ءبىراز ەكەنى وزگەرىس جاساعان قىزىل-جاسىل سۋرەتتەردەن بەلگىلى. بۇل جەردە ولاردىڭ ءبىر پاراسىنىڭ عانا ەسىمى اتالدى. شولۋىمىزدى ەلىمىزدىڭ تاۋ-كەن ونەركاسىبىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسقان باقتاشى بالادان باستاعانىمىز دۇرىس بولار. قا­راعاندى جەرىندە بولىستىڭ قويىن باعىپ جۇرگەن اپاق بايجانوۆ تاس كومىر تاۋىپ, بۇ­گىنگىدەي ۇلكەن ونەركاسىپكە جول اشۋىنا تۇرتكى بولدى. ءبىراز ۋاقىت بويى جاقىن ماڭداعى اۋىلدارعا دا جەتكىزىپ, حالىقتى كومىرمەن قامتاماسىز ەتىپ ءجۇردى. سول كەز­دەگى بيلىك تە, شارۋاشىلىقتىڭ ەسكى داستۇرىندەگى بايلار دا جاڭا­لىقتى ەلەمەي, ۇيرەنشىكتى ءۇردىستى بۇزا قويمادى. ارادا 23 جىل وتكەننەن كەيىن عانا كومىر ءوندىرۋ قولعا الىندى.

كومىردى تابۋ تاريحىن مەكتەپتە جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «بايجان قۇدىعىنداعى بايلىق» اڭگىمەسىنەن وقىدىق. ەل اۋزىنداعى اڭىزعا قا­را­عاندا, قازىرگى قاراعاندى قالا­سىنىڭ ورنىندا قالىڭ قاراعان وسكەن. قوي باعىپ جۇرگەن اپاق ءبىر سۋىردىڭ قاشىپ بارا جاتقانىن بايقايدى. ىنىنە كىرىپ كەتكەن سۋىردى ەرتەڭگى كۇنى بايقاماققا ءىن اۋزىن تاسپەن بەكىتىپ كەتەدى. كەلەسى كۇنى ەرتە كەلىپ, ­سۋىردى ىنى­نەن قازىپ الادى. سول ءىن­نىڭ تۇ­بىنەن كومىر شىققان ەكەن دەيدى. البەتتە, اۋەلدە اپاق ونىڭ نە ەكە­نىن بىلمەيدى. قارا بوياۋ ما دەپ ويلاپ, بىرنەشە تاس­تى ۇيى­نە الىپ كەلىپ ءجۇن دە بوياپ كو­رەدى. قارا تاستىڭ جاۋابىن اۋىل اقساقالدارى دا تاپپايدى. بايقاۋسىزدا وتقا تۇسكەن ال­گى تاس جانىپ, وت جالىنى لاپىل­داي تۇسەدى. قاراعاندىداعى «قا­را­زابوي» دەگەن العاشقى شاحتا سول اپاقتىڭ كومىر تاپقان جەردە اشىلعان ەكەن.

بالانى قا­را جۇمىسقا سالىپ كۇن كورىپ جات­قان ەلدەر از ەمەس. كەلەسى كە­يىپ­كەرىمىز – بالا ساۋداسى مەن قۇل­دىققا قارسى كۇرەستە كوپ ەڭبەك سىڭىر­گەن انويارا حاتۋن. 12 جاسىن­دا Save children حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ كومەگىمەن قۇلدىقتان بوساپ شىققان ۇندىستاندىق قىز 86 بالانى قۇلدىقتان قۇتقارىپ, 250 بالانىڭ مەكتەپتە وقۋىنا سەبەپكەر بولعان. ودان بولەك كامەلەتكە تولماعان 34 قىزدى كۇش­تەپ تۇرمىسقا بەرۋدەن الىپ قالعان. باتىس بەنگالياعا قايتىپ ورالعاننان كەيىن بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋشىلار قاتارىنا قوسىلىپ, بالا­لار ءومىرىن قورعاۋعا بەلسەنە كىرىسكەن.

1981-1984 جىلدارى كسرو اقش-قا قارسى «ريان» وپە­را­تسيا­سىن جۇرگىزدى. سول كەزدەگى مەم­لەكەتتىك قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى يۋري اندروپوۆ اقش-تىڭ كسرو-عا يادرولىق شا­بۋىل جوس­پارلاعانىن حابارلاپ, جو­عا­رىدا اتالعان وپەراتسيانى قولعا العانىن مالىمدەدى. اقش-تىڭ مەن شتاتىنىڭ تۇرعىنى, مەكتەپ وقۋشىسى سامانتا سميت يۋري اندروپوۆقا حات جازىپ, سو­عىس اش­پاۋىن وتىنەدى. 1982 جى­لى قا­راشادا 10 جاستاعى قىز بيلىك­تە­گى­لەر­دەن ەكى ەل اراسىنداعى شيە­لەنىستىڭ نەگىزىن انىقتاۋدى سۇ­رايدى. «قۇرمەتتى اندروپوۆ مىرزا, مەنىڭ ەسى­مىم سامانتا سميت, جاسىم وندا. جاڭا قىزمەتكە كە­لۋىڭىزبەن قۇتتىقتايمىن. رەسەي مەن قۇراما شتاتتار اراسىندا سوعىس باستالا ما دەپ ۋايىمدايمىن. سوعىستىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شارا قولدانىپ جاتىرسىز با؟ كە­لەسى سۇراعىما جاۋاپ بەرمەسەڭىز دە بولادى. دەگەنمەن بۇكىل الەمدى, ەڭ بولماعاندا ءبىزدىڭ مەملەكەتتى جاۋلاپ الۋ ماقساتىڭىزدىڭ سە­بە­بىن تۇسىنگىم كەلەدى. قۇداي بۇل عالامدى ءبىزدىڭ ءومىر ءسۇرىپ, قور­عاۋىمىز ءۇشىن جاراتتى ەمەس پە؟ ول قالاعانداي جاسايىقشى, سوندا ءبارىمىز باقىتتى بولامىز», دەپ بار تىلەگىن قاعاز بەتىنە تۇسىرەدى.

كسرو مەن اقش اراسىندا ياد­­رو­لىق قاقتىعىس بولعان جوق. ءدال سول جىلدارى ەۋروپادا يادرو­لىق قارۋعا قارسى قوزعالىس كۇشەيە تۇسكەن ەدى. اندروپوۆتىڭ جوسپارىنىڭ وزگەرۋ سەبەبى سول كۇيى بەلگىسىز بولىپ قالسا دا, سا­مانتا سميت دۇنيە تاريحىنا وز­گەرىس ەنگىزگەن بالالاردىڭ قاتا­رىنا قوسىلدى. اندروپوۆ مىرزا قىزدىڭ حاتىنا جاۋاپ جازىپ, ءتىپتى ەلگە كەلىپ كەتۋگە دە شا­قىر­دى. 1983 جىلى شىلدەدە كىش­كەن­تاي سامانتا اتا-اناسىمەن بىرگە كسرو-عا قىدىرىپ كەلدى. الدىمەن اتاقتى بالالار لاگەرى «ارتەكتە» دەمالدى, سوسىن ماسكەۋ, لەنينگراد قالالارىن ارالادى.

سامانتانىڭ تانىمالدىلى­عى ەكى ەلمەن شەكتەلىپ قالعان جوق. وتانىنا ورالا سالا بىر­نە­شە دەرەكتى فيلمگە ءتۇسىپ, باع­دارلامالارعا قاتىستى. ءتىپتى اقش پرەزيدەنتىنە ۇمىتكەرلەر­مەن تىلدەسۋ مۇمكىندىگىنە دە يە بولدى. بريتانيادا سەريالعا تۇ­سۋگە شاقىرتۋ الىپ, سەريال تۇ­­سىرىلىمىنەن قايتقان كەرى جول­دا ۇشاق اپاتىندا قازاعا ۇشىرادى. بۇل ساپار سۇم سوعىس­تىڭ الدىن العان قارشاداي قىز بەن ونىڭ اكەسىنىڭ سوڭعى ساپارى بولدى. 

ادامزات تاريحىنداعى ەڭ قۇن­دى ونەر­تابىستاردىڭ بالالار قو­لىنان شىققا­نىن بىلگەندە تاڭعالاسىڭ. ولاردىڭ ۇش­قىر قيا­لىنان نەبىر جاڭالىق دۇنيەگە كەلدى. ادام بالاسىنىڭ يگىلىگىنە اي­نالعان برايل ءالىپبيىن بىل­مەيتىن ادام جوق. ال وسى يگى جاڭا­لىقتىڭ اۆتورى لۋي برايل جاڭا جۇيەنى ويلاپ تاپقاندا نەبارى 15 جاستا بولعانىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلە بەرمەيدى. ءۇش جاسىندا وقىس وقيعانىڭ كەسىرىنەن جانارىنان ايىرىلعان ول بۇكىل ادامزاتتىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتۋدىڭ جولىن تاباتىنىن كىم بىلگەن؟

لۋي فرانتسيانىڭ شاعىن قالا­سىندا 1809 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. ول زاعيپ جاندارعا ارنالعان الەمدەگى العاشقى مەكتەپتەردىڭ ءبىرى – پاريجدەگى كورولدىك زاعيپ جاستار ينستيتۋتىندا ساۋاتىن اشتى. قازىرگى قولدانىلىپ جۇر­گەن برايل اتىمەن اتالعان ءالىپ­بيدىڭ نەگىزى اس­كە­ريلەردىڭ حا­بار الماسۋ تىلىندە جاتىر. العا­شىندا «تۇنگى الىپپە» دەگەن اتقا يە بولعان كريپتوگراف, وفيتسەر شارل باربەنىڭ جۇيەسىن برايل كوزى نا­شار كورەتىن نە زاعيپ جان­داردىڭ ىڭ­عايىنا قاراي جاساپ شىعارعان. برايل ارىپ­تەرى ساۋ­ساققا سەزىلەتىن نۇكتەلەردەن تۇ­رادى. كاپيتان باربەنىڭ اسكەري جازۋى تىم قيىن بولعاندىقتان جاس ونەر­تاپقىش ونى ءوز ىڭعايىنا وراي جاساپ شىعارادى. ينستيتۋت كەڭەسى العاشىندا بۇل ۇسىنىستى وقۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋدەن باس تارتادى, تەك بىرنەشە جىلدان كەيىن عانا وقۋشىلاردىڭ سۇ­رانىسى تولاستاماي, شەشىمدى قاي­تا قاراۋىنا تۋرا كەلەدى. وسى­لايشا تالاي زاعيپ جان­نىڭ ساۋات اشۋىنا سەبەپكەر بولعان 15 جاس­تاعى فرانتسۋز بالاسىنىڭ ونەر­تابىسى ادامزاتتىڭ ورتاق يگىلىگىنە اينالدى.

تەحنولوگيانىڭ قا­رىشتاپ دامۋى كۇن­دەلىكتى ءومى­رىمىزدى كۇن ساناپ تۇرلەن­دىرىپ جاتىر. سوڭعى جىلدارى ساراپشىلار اراسىندا برايل الىپبيىنە سۇرانىس ازايا ما دەگەن تاقىرىپتار ءجيى كوتەرىلىپ ءجۇر. ونىڭ سەبەپتەرى دە كوپ. الەمدە زاعيپ جانداردىڭ 10 پايىزى عانا وسى جازۋ ۇلگىسىن تۇسىنەتىنى, وعان قوسا ءبرايلدى جەتىك مەڭگەرگەن ۇستازداردىڭ از بولۋى ءتۇرلى قيىندىقتار تۋدىرىپ جاتقان كورىنەدى. وعان قوسا ءبىز ايتىپ جۇرگەن تەحنولوگيانىڭ «قۇلاعىندا وينايتىن» Z ۇرپاق ەسكى زاماننىڭ جاڭالىعىن كە­رەك قىلماي قويۋ دا مۇمكىن. دەسە دە زاماناۋي تەحنولوگيانىڭ دامۋى وسى جۇيەنى ودان سايىن جە­تىل­دىرىپ, تاعى ءبىر جاستىڭ زاعيپ جان­داردى قۋانتاتىنىنا سەنەيىك.

اقش-تىڭ 14 جاستاعى ازاماتى ياش گۋپتا بايقاۋسىزدا كوزىلدىرىگىن سىندىرىپ الادى. جاڭا كوزىلدىرىك الاتىن مۇمكىندىك تابىلماي, ءبىر اپتا كوزىلدىرىكسىز جۇرۋگە ءماجبۇر بولادى. وزىنەن بولەك, الەمدە 12 ملن ادامنىڭ قاجەت جاعدايدا كوزىلدىرىك الۋعا جاعدايى جەتپەيتىنىن بىلگەن ياش Sight Learning ۇيىمىن قۇ­رادى. اتالعان ۇيىمعا كەز كەلگەن ادام ارتىق, قاجەت ەمەس كوزىلدىرىگىن تاپسى­رىپ, ەرىكتىلەر ونى جوندەپ, رەتكە كەل­تىرىپ, مۇقتاج بالالارعا جەتكىزەدى. ولار نەگىزىنەن ءۇندىستان, مەكسيكا, گوندۋراس سياقتى ەلدەردىڭ بالالارىنا كومەكتەسەدى ەكەن. وسى ۋاقىتقا دەيىن قۇرىلىمعا جالپى سوماسى 1,5 ملن اقش دوللارى بولاتىن كوزىلدىرىك كەلىپ تۇسكەن.

ياشتىڭ ءوزى 5 جاسىنان باستاپ كوزىل­دىرىك تاعادى. «كوزىلدىرىگىمدى سىندىرىپ العاندا ونسىز ءومىر ءسۇردىڭ قيىن ەكەنىن ءتۇسىندىم. ەڭ باستىسى, ساباق وقۋىم قيىندادى. ال مەنەن باسقا تاعى 12 ملن ادام كوزىلدىرىكسىز ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ولار دا مەكتەپتە قينالىپ, جاقسى ناتيجە كورسەتە الماي جۇرگەن شىعار» دەيدى.

بۇگىندە جاسى 20-عا تولعان دجەك اندراكا وسىدان 5 جىل بۇرىن مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن كەزىندە جامان اۋرۋدىڭ دياگنوستيكاسىن جاسايتىن تەست-جۇيەنىڭ ءپروتوتيپىن ويلاپ تاپقان-دى. جاقىن تۋىسىنىڭ ناۋقاستانىپ, دجەك بۇل اۋرۋدى العاشقى كەزەڭىندە انىقتاۋ قۇرا­لىن جاساۋدى ويعا الادى.

ونىڭ جاساعان جۇيەسى باسقالارىنا قاراعاندا ارزان ءارى جىلدام بولىپ شى­عادى. ساراپشىلار جاڭا تەست-جۇيە­نىڭ 168 ەسە تەز جانە 25-50 پايىزعا دا­لى­رەك ناتيجە بەرەتىنىن ايتادى. ۇلى ادامداردىڭ كوبىنىڭ ءومىر جولىن ەڭ­بە­گىنىڭ ەلەنبەۋى, ۇسىنىس الا الماۋ سياقتى سىناقتاردان تۇراتىنداي دجەك اندراكانىڭ دا جوباسى كوپكە دەيىن قول­داۋ تاپپادى. جوباسىن ۇسىنعان 200-گە جۋىق زەرتحانا ونى ەلەمەيدى. تەك John Hopkins اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت دوكتورى انيربان مايترا بالانىڭ بەتىنەن قاقپاي, مۇمكىندىك بەرەدى. گارۆارد ۋني­ۆەرسيتەتىندە قىزمەت ەتەتىن گەنەتيك دجوردج چەرچ جۇيە اۆتورىنىڭ ءسوزىن تەك­سەر­مەككە سىناما جاسايدى. زەرتتەۋشى ءوزى ويلاعان ناتيجەگە 1 ساعاتتا قول جەت­كىزەدى. باعاسى دا كوڭىلگە قونىمدى بولىپ شىعادى. مەزوتەليندى انىقتاۋ ءۇشىن جاساعان سىناماسى باسقا اپپاراتتاردا 60 سىناما ءۇشىن 400 اقش دوللارى كولەمىندە تۇرسا, جاڭا جۇيە 10 سىناما ءۇشىن 3 اقش دوللارىن قاجەت ەتتى. الايدا بۇل جوبا كوپ تۇزەتۋلەردى قاجەت ەتەتىن بولىپ شىقتى. ءبىرى جۇيەنىڭ جۇمىسىنا كۇمان كەلتىرىپ, ايىپتاپ تا ۇلگەردى. الايدا جاس زەرتتەۋشى ءوزىنىڭ جوباسى اقش مەديتسيناسى مەن ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىنىنەن ءۇمىتتى.

الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك فۋتبولشىلارىمەن كەزدەسكەن ءاليدى تانىمايتىن قازاق بالاسى جوق شىعار. ونىڭ ومىرگە قۇشتارلىعى مەن شەكسىز ماحابباتى سۇيسىندىرمەي قوي­مايدى. ءالي تۇرعانبەكوۆتىڭ فەنومەنى ونىڭ تابيعي جاراتىلىسىندا ەمەس, تاۋ قوپارار قايسارلىعى مەن قايتپاس مىنەزىندە بولار, بالكىم. ارمانى ونى اداستىرعان جوق. قوس اياقسىز دۇنيەگە كەلگەن ءالي اۋلادا ىنىسىمەن دوپ قۋالاپ, ءوزىنىڭ وزگەلەردەن بولەك جاراتىلىسىن ەرەكشەلىگى دەپ قابىلداي ءبىلدى. ونىڭ مارادونا, مەسسي, نەيمار, رونالدۋ سە­كىلدى الەم فۋتبولىنداعى تانىمال ويىن­شىلارمەن كەزدەسۋلەرىن بارشا وتان­داستارىمىز ەرەكشە ىقىلاسپەن تاماشالاپ, قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىردى. كوشەدە ونى تانىپ, سۋرەتكە تۇسەتىندەر قاتارى كو­بەيە ءتۇستى. ءالي سەكىلدى قازاقستاندا, الەمدە قانشا ەرەكشە بالا بار. ولارعا قۇر­داستارىمەن ەركىن ويناپ, ءبىلىم الاتىن قاۋىپسىز ورتا قالىپتاستىرۋ – بۇگىنگى قو­عامنىڭ باستى مىندەتى. ءاليدىڭ, ونى ءاردايىم قولدايتىن وتباسىنىڭ ماقسا­تى دا وسى: ەرەكشە بالالاردى بەلسەندى ومىرگە ارالاستىرۋ.

ءاليدىڭ بىلتىرعى ۋەفا سۋپەركۋ­بوگىن تابىستاعان جۇلدىزدى ءساتى ءالى ۇمىتىلا قويعان جوق. وسىنداي كەرەمەت كەزدەر وزگە دە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ءۇمىتىن وياتىپ, ارمانداۋىنا جول اشاتىنى ءسوزسىز. ءالى بەكىمەگەن سانانى شاراسىزدىقپەن ۋلاماي, سەنىم, ءۇمىت, ارمان ءدانىن سەبۋ – ۇلكەندەردىڭ بالا الدىنداعى پارىزى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ء«الي, سەنىڭ ماقساتقا جەتۋ جولىنداعى كۇش-جىگەرىڭ الەمدە تالاي ادامدى العا جەتەلەيدى. بارلىق ارماندارىڭ ورىندالسىن!» دەگەن ءبىر اۋىز جىلى ءسوزى سەكىلدى مىنا قوعام ءار بالانى ءىلتيپاتىنا بولەسە ەكەن. مىقتى رۋح پەن جاقىندارىنىڭ قول­داۋى تالاي جاسقا تاۋ قوپارتىپ, ورگە جەتەلەيدى.

بۇل توپتامادا كوشپەلى قازاقتىڭ اتا ءداستۇرىن الەم جۇرتىنا ايگىلەگەن بۇر­كىتشى ايشولپان نۇرعايىپقىزىن ايت­­پاي كەت­پەسە بولماس. بايان-ولگەيدە تۋىپ-وسكەن قازاق قىزىنىڭ ءومىرى تالايلاردى تاڭ­داندىردى. 13 جاستاعى بۇر­كىتشىنى كورگەن الەم جۇرتشىلىعى وزگە مادە­نيەتتىڭ تازالىعىنا, سۇلۋلىعىنا, ەر­كىندىگىنە ءسۇيسىندى. ايشولپان رەجيسسەر وتتو بەللدىڭ «The Eagle Huntress» اتتى قا­زاق تىلىندەگى دەرەكتى ءفيلمى كو­رەرمەنگە جول تارتقاندا ءبىر ساتتە تانىمال بولدى. حالىقارالىق باسىلىمدار ودان سۇحبات الۋعا اعىلدى, ال الەم­نىڭ ۇزدىك وقۋ ورىندارى ونى ءبىلىم الۋعا شاقىردى.

وسى كەزدە ايشولپانمەن ەكران ارقىلى العاش تانىسقان ءساتتى ەسكە الۋدىڭ رەتى كەلىپ تۇر. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن انگليادا ءبىلىم الىپ جۇرگەن ءبىر توپ قازاق ستۋدەنتتەرى بولىپ ءفيلمنىڭ لوندونداعى پرەمەراسىنا بارۋدى ۇيعاردىق. شاعىن كينوتەاتر زالىنا ءبىر توپ كورەرمەن بولىپ جايعاستىق. بۇل سەانسقا كەلگەندەر اراسىندا ايشولپاندى كورۋگە كەلگەن اعىلشىنداردىڭ قاراسى كوپ. ول كەزدە انگليانىڭ تورىندە قازاق قىزى تۋرالى كارتينانىڭ كورسەتىلۋىنىڭ ءوزى تاڭعاجايىپ قۇبىلىس بولىپ كورىنگەن ەدى. تولقىعان كۇيى كينو باستالىپ كەتتى. العاشىندا فيلم اعىلشىن تىلىندە دىبىستالعان بولار دەپ وتىرعان ءبىز, قازاق ءتىلىن ەستىپ اڭ-تاڭ بولىپ وتىرىپ قالدىق. اعىلشىندار اۋدارماسىن ەكراننان وقىپ وتىر, ءبىز وقيعانى تۇپنۇسقادان ءتۇسىنىپ وتىرمىز دەپ ءمازبىز. لوندوندا انا تىلىمىزدە كينو كورسەتكەن باتىر قىز ءۇشىن بويىمىزدى ماقتانىش سەزىمى بيلەدى. سىرتتا ەلىن ساعىنعان ستۋدەنتتەر ءۇشىن بۇل باعا جەتپەس سىي ەدى. فيلم سوڭىندا اعىلشىنداردىڭ قول سوققان, ءبىر-بىرىمەن اسەرىمەن بولىسكەن داۋىستارى جارقىن ەستىلە باستادى. سىرتقا شىققاندا بىرنەشەۋىمەن تىلدەسۋدىڭ دە ءساتى ءتۇستى. بارلىعى جەردىڭ باسقا بولىگىندە وزدەرىنە تاڭسىق مادەنيەت پەن سالتتىڭ بارىنا, سول ءومىر ءسۇرۋ ءداستۇرىن ءباز قالپىندا ساقتاپ قالعاندارىنا تاڭدانىسىن جاسىرمادى.                     

بۇل فيلم «وسكار» سىيلىعىنىڭ شورت-پاراقشاسىنا ەندى, بريتاندىق تانىمال پرەميادا ۇزدىك دەرەكتى فيلم اتالىمىنا ۇسىنىلدى. قازاقتىڭ اتا ءداستۇرىن الەمگە تانىتقان ايشولپان دۇنيە ءجۇزىنىڭ قىزدارىنا ۇلگى بولدى. ونىڭ وقيعاسى شەتەلدىكتەرگە ورتا­لىق ازيانىڭ تىلسىم تىرشىلىگىنىڭ شى­مىلدىعىن اشىپ بەردى.

دايىنداعان

سۆەتلانا عالىمجانقىزى, مەرۋەرت بۇركىتباي,

«Egemen Qazaqstan»