جاھاندىق پاندەميا القىمنان العان كەزدە امالدىڭ جوقتىعىنان ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ دە شەكارا ەسىگىن بەكىتۋىنە تۋرا كەلدى. الايدا, قازاقستان ازيا مەن ەۋروپانى جالعايتىن نەگىزگى ترانزيتتىك ءدالىز سانالاتىندىقتان شەكارا ەسىگىن مۇلدە شەگەلەپ تاستادىق دەۋگە تاعى اۋىز بارمايدى. مىسال رەتىندە ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ 243 ميگرانتقا ترانزيتتىك ءدالىز ۇسىنۋ ماسەلەسىندە وزبەكستان مەن تاجىكستانداعى ارىپتەستەرىمەن كەلىسىمگە كەلگەنىن ايتۋعا بولادى.
ءيا, بيىلعى ناۋرىزدا كوروناۆيرۋستىڭ قازاقستان اۋماعىنا تارالۋىن بارىنشا ازايتۋ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا ەل ۇكىمەتى قازاقستان-رەسەي, قازاقستان-قىرعىزستان مەملەكەتتىك شەكارالارىن ءوتۋ كەزىندە وتانداستارىمىز ءۇشىن (جەكە كۋالىك, تۋ تۋرالى كۋالىك), رەسەي ازاماتتارى ءۇشىن (رف ازاماتىنىڭ پاسپورتى), قىرعىزستان ازاماتتارى ءۇشىن (ID كارتا) ىشكى قۇجاتتاردىڭ قولدانىلۋىن ۋاقىتشا شەكتەۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. ىشكى قۇجاتتار شەكتەلگەنىمەن پاندەميا ءورشىپ, شەكارالار جابىلعان كەزدە ەل اۋماعىندا قالىپ قويعان ميگرانتتار ماسەلەسى جويىلىپ كەتكەن جوق. راس, ۆيرۋس ەتەك جايعالى بەرى تالاي كاسىپكەردىڭ تاۋى شاعىلىپ, قاراجاتتان قاعىلعان-دى. بۇل ءوز كەزەگىندە جۇمىس ىزدەپ كەلگەن ميگرانتتارعا دا كەرى اسەرىن تيگىزدى. اتامەكەندە قالعان وتباسىلارىنا قارجى جىبەرىپ تۇرۋ بىلاي تۇرسىن, جەكە باستى الىپ ءجۇرۋدىڭ, وتانعا ورالۋدىڭ ءوزى مۇڭعا اينالدى.
ميگرانتتار ماسەلەسى قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, وزگە مەملەكەتتەردىڭ دە باس اۋرۋىنا اينالعانى بەلگىلى. الايدا, ەل بيلىگى ميگرانتتارعا ترانزيتتىك ءدالىز ۇسىنۋ ماسەلەسىنە كەلگەندە تارتىنىپ قالعان جوق. بۇل تۋرالى جەنەۆاداعى قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدار جانىنداعى تۇراقتى وكىلى جانار ايتجانوۆا بيىلعى ماۋسىمدا وتكەن ۆەبيناردا مالىمدەگەن بولاتىن. اتالعان ۆەبينار جۇمىسىن كوشى-قون جونىندەگى حالىقارالىق ۇيىم ۇيىمداستىرىپ, بۇل شاراعا بۇۇ-عا 90 مۇشە-مەملەكەتتىڭ, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ 300-گە جۋىق وكىلى قاتىسقان ەدى. شارا بارىسىندا پاندەميا جاعدايىندا ميگرانتتاردى قورعاۋ ماسەلەسى قارالىپ, ودان تۋىنداعان جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا قاتىستى ءار ەلدىڭ ۇكىمەتتەرى قابىلداعان شارالار ايتىلدى. سول شارالاردىڭ شەڭبەرىندە ميگرانتتارعا كومەك كورسەتۋدەگى تاجىريبە الماسۋ ءجۇردى.
ناق وسى ونلاين باسقوسۋدا ميگرانتتار ماسەلەسىنە قاتىستى قازاقستان تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار باياندالدى. ج.ايتجانوۆا حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ الدىندا قازاقستاننىڭ ميگرانتتاردى قولداۋعا, سونىڭ ىشىندە توتەنشە جاعداي مەن كارانتين كەزىندە شەتەلدىكتەردىڭ ەل اۋماعىندا بولۋ ەرەجەلەرىن ازىرلەۋگە قاتىستى ۇستانىمىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە, ميگرانتتار ءۇشىن ۆيزالار مەرزىمىن ۇزارتۋعا, ولارعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋگە, سونداي-اق قىرعىزستاننىڭ 500 جانە وزبەكستاننىڭ جۇزدەگەن ازاماتىن مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى وتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەزىندە قابىلداعان بىرقاتار شارالاردى اتاپ ءوتتى. وزبەكستان مەن تاجىكستان ازاماتتارىنا ترانزيتتىك ءدالىز ۇسىنۋ ماسەلەسىنەن بولەك, قازاقستان ميگرانتتارعا الەمدە قالىپتاسقان كۇردەلى ەپيدەميالىق جاعدايدا كومەك كورسەتۋدى جالعاستىراتىنىن جەتكىزگەن ەدى.
ەل بيلىگى ايتقان سوزىندە تۇرىپ, ميگرانتتارعا كومەك كورسەتۋ جۇمىسى جالعاسقانىن ايتۋ قاجەت. ماسەلەن, قازاقستان-وزبەكستان شەكاراسىن كەسىپ وتە الماي جۇرگەن 50-گە جۋىق تاجىكستاندىق ميگرانتتى ءوز وتاندارىنا دەپورتاتسيالادى. سونداي-اق «جىبەك جولى» وتكىزۋ پۋنكتىندە تۋعان توپىراعىنا جەتە الماي ابىگەرگە تۇسكەن تاجىكستاننىڭ تاعى 178 ازاماتى بار ەدى. اتالعان ازاماتتار ەل اۋماعىنان ءۇش كۇندە كەتۋى كەرەك-ءتى. مۇنداي شەشىمدى سوت بيىلعى 2-3 ماۋسىمدا شىعارعانىمەن, ميگرانتتار ەل اۋماعىنان شىعا الماي قالعان-دى. كەيىن بۇل ماسەلە دە ءوز شەشىمىن تاۋىپ, پاندەميا سالدارىنان جاپا شەككەندەر تۋعاندارىمەن قاۋىشتى. تاجىكستان بيلىگى قازاقستان-وزبەكستان شەكاراسىنان اسا الماي جۇرگەن 237 ازاماتتى ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا وتانىنا ورالتا الدى.
ترانزيتتىك ءدالىز ۇسىنۋعا قازاقستان قانشا جەردەن دايىن بولعانىمەن, شەكارانى كەسىپ ءوتۋ ماسەلەسى قاشان دا كۇردەلى پروتسەسس بولىپ قالا بەرمەك. ماسەلەن, وسى ىندەتتىڭ كەسىرىنەن رەسەي مەن قازاقستان شەكاراسىندا بىرنەشە مىڭ وزبەك جانە قىرعىز ميگرانتتارى بوگەلىپ قالعان بولاتىن. اقىرى, تامىز ايىنىڭ باسىندا ميگرانتتارعا ەل اۋماعىنان وتۋگە رۇقسات بەرىلدى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆ قىرعىز جانە وزبەك تارابى 27 شىلدەدە جانە 3 تامىزدا ازاماتتارىن رەسەيدەن اكەلۋ ءۇشىن ترانزيتتىك دالىزبەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى رەسمي تۇردە ۇسىنىس ايتقانىن جەتكىزدى. وسى ماسەلە كەيىن وڭ شەشىمىن تاۋىپ, قازاقستان ءوز رۇقساتىن بەرگەن سوڭ 4-5 تامىزدا رەسەيدەن قازاقستان اۋماعى ارقىلى قىرعىزستاننىڭ 2435 ازاماتى 40 اۆتوبۋسپەن, وزبەكستاننىڭ 2,2 مىڭ ازاماتى تەمىر جول كولىگىمەن جەتكىزىلدى.