كەسەنەگە ساراپتاۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە

"مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قولعا الىنعان جۇمىستىڭ ماقساتى  - ورتا عاسىرلىق ساۋلەت ونەرىنىڭ كورنەكتى ەسكەرتكىشى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ قابىرعالارى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارىن جانە ورتا ازياداعى تەڭدەسسىز جادىگەرلەردىڭ بىرەگەيى, ءارى كىرپىشتەن ورگەن ەڭ ۇلكەن كۇمبەزدىڭ تەحنيكالىق جاعدايىن ساراپتاۋدان وتكىزىپ, سان عاسىرلىق نىساننىڭ قۇرىلىس جاعدايىنا باقىلاۋ جۇرگىزۋ, تابيعاتتىڭ توسىن اسەرلەرى مەن ءتۇرلى فاكتورلاردان بولعان كەمشىلىكتەردى انىقتاۋ, كەسەنەنى ساقتاپ قالۋ", دەيدى "ازىرەت سۇلتان" مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

اتالمىش جۇمىستى اتقارىپ جاتقان قازاق قۇرىلىس جانە ساۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ مامانى سىرىمبەك ەرجانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ىسكە كىرىسىپ جاتقان ماماندار تمد, ورتا ازيا ەلدەرىندە تاجىريبەدەن وتكەن بىلىكتى ادامدار.  قازىرگى تاڭدا بۇلار  كەسەنەسىنىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ جارامدىلىعى مەن توزىمدىلىگىن, ىشكى جانە سىرتقى اسەرلەردىڭ سالدارىنان زيان كەلگەن نەمەسە جۇمىس جۇرگىزىلۋى ءتيىس ايماقتاردى انىقتاپ, ءوز ۇسىنىستارىن دايارلايدى.

ءدال قازىر انىقتالعانداي, نىساننىڭ ىرگەتاسى بەرىك, ءوز قالپىن مىزعىماي ساقتاپ تۇر. بۇل باعىتتا جۇرگىزىلگەن رەستاۆراتسيا جۇمىستارى دا ءوزىنىڭ وڭ ناتيجەسىن بەرگەنىن ايتۋعا بولادى.

ال, قۇرىلىس عيماراتىنىڭ قابىرعالارى مەن كەيبىر بولىكتەرى سەيسميكاعا, وزگە دە جاعدايلارعا توزىمدىلىگىن ارنايى قۇرىلعىلار ارقىلى انىقتاىپ جاتىر.  الىنعان تالدامالاردىڭ ناقتى شەشىمى الماتى قالاسىنداعى ورتالىقتا ءتيىستى عالىمداردىڭ باس قوسۋىنان كەيىن قابىلدانىپ, ناتيجەسى بەلگىلى بولادى.

سونداي-اق, كەسەنەنى كۇتىپ-ساقتاۋ ماقساتىندا جىل سايىن ءتۇرلى شارالار اتقارىلىپ وتىر. بىلتىرعى جىلى يۋنەسكو حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ ماماندارى دا نىساننىڭ قۇرىلىس جاعدايىنا تالداۋ جۇرگىزگەن بولاتىن.

"قازقايتاجاڭارتۋ" كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى قانات تۇياقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا كەسەنەگە زياندى اسەر بەرەتىن جەراستى دۇمپۋلەردى باقىلايتىن قۇرىلعىلار ورناتالماق ەكەن.

ايتا كەتسەك, كەسەنە –  اسا ۇلكەن پورتالدى كۇمبەزدى قۇرىلىس. ونىڭ ەنى – 46,5 م, ۇزىندىعى - 65 م. عيماراتتىڭ وراسان زور پورتالى (ەنى - 50 مەترگە جۋىق, پورتالدىق اركا ۇزىندىعى - 18,2 م) جانە بىرنەشە كۇمبەزى بار. ونىڭ ورتالىق زالى توڭىرەگىنە ءتۇرلى ماقساتقا ارنالعان 35 بولمە ورنالاسقان. جاماعاتحانا  كۇمبەزىنىڭ ۇشار باسىنا دەيىن ەسەپتەگەندەگى عيماراتتىڭ بيىكتىگى –  37,5 مەتر. سىرتقى قابىرعالاردىڭ قالىندىعى – 2, قازاندىق قابىرعالارىنىڭ قالىندىعى – 3 مەتر. جالپى تۇرقى سيممەتريالى, جەكە بولشەكتەرى اسسيمەتريالى بولىپ كەلەتىن بۇل ءزاۋلىم عيمارات 8 ءتۇرلى بولمەلەر توبىنان تۇرادى.