پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان: ءىس-قيمىل كەزەڭى» جولداۋىندا ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق وركەندەۋىندە تەڭگەرىمدى اۋماقتىق دامۋ تۋرالى ارنايى ايتىلدى. «ەلىمىزدى اۋماقتىق جانە كەڭىستىك تۇرعىسىنان دامىتۋ تاسىلدەرىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ كەرەك. وڭىرلەرىمىز اراسىندا ەكونوميكالىق جانە وندىرىستىك باعىتى, تۇرمىس دەڭگەيى, مەملەكەتتىك قىزمەت ساپاسى جاعىنان ايىرماشىلىقتار بار. سوندىقتان اۋماقتىق دامۋ جولىندا ءار ءوڭىردىڭ باسەكەلى ارتىقشىلىعىن ەسكەرۋ قاجەت», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
وسى تالاپتاردىڭ ورىندالۋ شارتتارى ايماقتا قانداي باعىتتار بويىنشا ءوربيتىنى تۋرالى جۋىردا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ وبلىس اكتيۆىمەن جولداۋدى تالقىلاۋ بارىسىندا ايتىپ بەردى.
وڭىردەگى وزەكتى پروبلەمانىڭ ءبىرى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى شەشىمىن تابۋعا ءتيىس.
– سوندىقتان اۋدانداردىڭ جانە پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمدەرىنە وسى باعدارلامانىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋدى تاپسىرامىن. بارلىق ۇسىنىلعان نىساندار بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ساپالى دايىنداۋ قاجەت. تۇرعىندار باعدارلامانىڭ پايداسىن سەزىنۋى كەرەك. جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ساپاسى جۇرتشىلىق تاراپىنان ەشقانداي نارازىلىق تۋدىرماۋى ءتيىس, – دەدى ول.
ارينە, بەس جىلدا اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2,5 ەسە ارتتىرۋ جانە ونىمدەردى ەكسپورتتاۋدى 2 ەسە كوتەرۋ تۋرالى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ وڭاي ەمەس ەكەنى بەلگىلى. الايدا ونى ورىنداۋعا ەلدىڭ الەۋەتى جەتەدى. وسىعان وراي اكىم سولتۇستىك قازاقستاندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن 2 ەسە ارتتىرۋ مىندەتىن العا قويىپ وتىر. بۇل 2019 جىلى 610 ملرد تەڭگەنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمى وندىرىلسە, 2021 جىلى – 700 ملرد تەڭگەنىڭ, 2022 جىلى – 781 ملرد تەڭگە, 2023 جىلى – 931 ملرد تەڭگە, 2024 جىلى – 1079 ملرد, 2025 جىلى 1225 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارۋدى تالاپ ەتەدى.
مۇنداي ۇلكەن تابىسقا قول جەتكىزۋدىڭ جولدارى قاتارىندا اكىم استىق ەگۋ سالاسىندا ەگىس القاپتارىن ديۆەرسيفيكاتسيالاۋ, ەكسپورتقا شىعارىلاتىن ونىمدەردى ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن اتادى. ايماقتا مايلى داقىلدار القابى قازىردىڭ وزىندە 1 ملن گا جەتكىزىلگەن, بۇل جالپى ەل بويىنشا وڭىرلەر اراسىنداعى ەڭ ۇلكەن كورسەتكىش.
جەرگە مينەرالدى تىڭايتقىش ءسىڭىرۋدى بيىلعى 130 مىڭ توننادان 2025 جىلعا قاراي 200 مىڭ تونناعا جەتكىزۋ مەجەلەنىپ وتىر. ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ باستى شارتتارىنىڭ ءبىرى وزىق تەحنيكالاردى قولدانۋ بولسا, سوڭعى ءۇش جىلدا وڭىردە 90 ملرد تەڭگەگە جاڭا تەحنيكا الىنعان. بيىل 45 ملرد تەڭگەگە جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
استىق تۇقىمدارىن دا اۋىستىرىپ, ونىمدىلىگى بارىنشا جوعارىلارىن سەبۋ جۇمىستارى دا ۇنەمى نازاردا بولماق. 2025 جىلعا دەيىن ونىڭ 10 پايىزىن جاڭارتۋ مەجەلەنگەن.
مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋدە تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن كەڭىنەن قولدانۋ ارقىلى ەڭبەك ونىمدىلىگىن بىرنەشە ەسە ارتتىرۋعا بولادى. بۇگىنگى تاڭدا وبلىس اۋماعىندا 80 تاۋارلى ءسۇت فەرماسى بار. وسى نىسانداردا تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن قولدانۋ ۇلكەن جەتىستىككە جول اشپاق. بيىل عانا مۇنداي ون فەرما جاڭادان سالىنىپ, 30 مىڭ توننالىق ءونىم شىعارۋعا دايىن تۇر. وبلىس وسىنداي فەرمانىڭ جىل سايىن 20-سىن سالۋدى كوزدەپ وتىر. سوندا 2021 جىلى 20 مىڭ, 2022 جىلى 22,5 مىڭ توننانىڭ ءسۇتى وندىرىلەتىن بولادى.
ەت پەن ەت ونىمدەرىن ارتتىرۋ باعىتىندا سولتۇستىكتە 10 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرە الاتىن «پەتروپاۆلوۆسكي برويلەر» جشس قۇس فابريكاسى سالىنباق. ەت وندىرەتىن «EMS اgro» جشس ءوزىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىر.
ارينە, تەك وسى كاسىپورىنداردىڭ كۇشىمەن عانا العا قويىلعان مەجەنى ورىنداپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان وبلىس باسشىلىعى جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. سونىڭ ىشىندە «ماسلو دەل» جشس ءوندىرىسىن جاڭالاۋ مىندەتى العا قويىلعان. ءسۇت پەن ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن قوسىمشا جەلىلەر تارتىلادى. وسى جاڭعىرتۋلار اياقتالعاندا كاسىپورىن جىلىنا 120 مىڭ توننا ءونىم بەرەتىن بولادى. سونداي-اق كومپانيا بولاشاقتا جىلىنا 200 مىڭ توننا ءونىم بەرە الاتىن ماسلوەكستراتسيالىق زاۋىت سالۋدى جوسپارلاپ وتىر.
جولداۋدا بەلگىلەنگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋدا ازىرگە وسىنداي قادامدار جاسالماق.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى