Covid-19 پاندەمياسىنا قارسى كۇرەسكە بايلانىستى قاتاڭ شارالار ەنگىزىلگەندىكتەن, ساۋدا جەلىلەرى مەن بيزنەس-ورتالىقتارىنىڭ جابىلۋى ەلدەگى قولما-قول اقشاسىز كارتوچكالىق تولەمدەردىڭ كولەمى ءساۋىر ايىندا ايتارلىقتاي تومەندەگەنىن كورسەتتى. وتكەن ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كورسەتكىش 18%, ياعني 1 763,7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن ءۇش ايدىڭ وڭ ديناميكاسىن ءۇزىپ الدى. سونىمەن قاتار, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا كورسەتكىشتىڭ وڭ ديناميكاسى ساقتالىپ تۇر – 839,7 ملرد تەڭگەدەن 2,1 ەسە ءوستى.
سونىمەن قاتار, وڭتۇستىك استانادا قولما-قول اقشاسىز تولەمدەردىڭ از تۇسكەنى كورىندى (1-كەستەنى قاراڭىز), الماتى قالاسىنىڭ قر اۋماعىندا جاسالعان كارتوچكالىق تولەمدەردىڭ جالپى كولەمىندەگى ۇلەسى ءساۋىر ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇرىنعى 34%-دان 40%-عا دەيىن ءوستى. ودان ءارى نۇر-سۇلتان – 14,4% (بۇرىن 16,3%) جانە تۇركىستان وبلىسىمەن شىمكەنت قالاسى – 8,1% (7,6%).
ءساۋىر ايىندا ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتىڭ ايتارلىقتاي قۇلدىراۋى سالدارىنان قازاقستاندا تولەم كارتالارى بويىنشا وپەراتسيالاردىڭ جيىنتىق كولەمى (قولما-قول اقشانى الۋ + قولما-قول اقشاسىز) 2 776,9 ملرد تەڭگەگە دەيىن, ياعني 20,3%-عا تومەندەگەنىن كورسەتتى. سالىستىرمالى پارامەترلەردەگى نەگىزگى تومەندەۋ بانكوماتتاردان الۋعا تۋرا كەلەدى – مينۋس 24,2% 1 013,2 ملرد تەڭگە بەلگىسىنە دەيىن. وسى ورايدا, كارتوچكالار بويىنشا قولما-قول اقشاسىز تولەمدەر كولەمىنىڭ بانكوماتتارداعى قولما-قول اقشانى الۋعا قاتىناسى ءساۋىر ايىندا 174%-عا دەيىن, ال اي سايىن 161%-عا دەيىن ءوستى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, ءبىر جىل بۇرىن 2019 جىلدىڭ ساۋىرىندە بۇل كورسەتكىش 67% بولعان.
قولما-قول اقشاسىز تولەمدەر كولەمى ءساۋىر ايىندا ەلدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە تومەندەدى, الايدا الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىندا تيىسىنشە 4% جانە 6% تومەندەگەنى بايقالادى. سونىمەن قاتار, 2019 جىلعى ساۋىرمەن سالىستىرعاندا ەل اۋماعىندا قولما-قول اقشاسىز تولەمدەردىڭ وڭ سەرپىنى ساقتالۋدا.
ءساۋىر ايىندا كارتوچكالاردى پايدالانا وتىرىپ قولما قول اقشاسىز تولەمدەر بويىنشا «ورتاشا چەك» 12 976 تەڭگەنى (ناۋرىز ايىندا – 13 279) قۇرادى, ال بانكوماتتان الۋ سوماسىنىڭ ورتاشا مولشەرى وسى مولشەردەن 4 ەسە اسىپ, 50875 تەڭگەنى (ناۋرىز ايىندا – 48 184) قۇرايدى.
سونىمەن قاتار, POS-تەرمينالدار ارقىلى قولما-قول اقشاسىز تولەمدەر ساۋىردە 292,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن 35,1%-عا تومەندەدى, ال ينتەرنەتتە تولەم ازايعان – 1 462,1 ملرد تەڭگە بەلگىسىنە دەيىن 12,9%-عا تومەندەدى. وسىلايشا, قولما-قول اقشاسىز كارتوچكالىق تولەمدەر كولەمىنىڭ 82,9%-ى (بۇرىن 78,2%) ينتەرنەتتە تولەۋگە, ال 16,6%-ى (بۇرىن 21,0%) – POS-تەرمينالدار ارقىلى تولەۋگە كەلەدى. بۇل رەتتە سوڭعى 12 ايدا قازاقستاندا كارتوچكالار بويىنشا ترانزاكتسيالاردىڭ جالپى كولەمىندە POS-تەرمينالداردىڭ ۇلەسى 18%-عا تومەندەدى.
قولما-قول اقشاسىز تولەمدەر ديناميكاسى بويىنشا كەلەسى دەرەكتەردى جاريالاۋ 26 ماۋسىمعا جوسپارلانعان.
الماتى