قورداي اۋدانىندا شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر بار

سونىمەن قاتار, ايگىلى ونەرپاز كەنەن ازىرباەۆتىڭ تۋعان جەرى كەنەن اۋىلىنىڭ دا جاي-كۇيىنە قانىقتى. بۇگىندە اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن باستى ماسەلە – تازا اۋىز سۋدىڭ تاپشىلىعى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن 132 ميلليون تەڭگەگە 16 شاقىرىمدىق سۋ قۇبىرى تارتىلۋدا ەكەن. ونىڭ ىشىندە ءۇش شاقىرىم سىرتقى سۋ وتكىزگىش جانە 13 شاقىرىم ىشكى جەلىلەردى قۇرايدى. قازىرگى ۋاقىتتا 9 شاقىرىم بويىنشا قۇبىر تارتۋ جۇمىستارى اياقتالعان. سونداي-اق, اۋىلداعى وتباسىلىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريادا 20 كەلۋشىگە 1 دارىگەر جانە 8 مەدبيكە قىزمەت كورسەتەدى ەكەن. كەنەندىك جاستار ىرگەلەس جاتقان الماتى قالاسىنا كوپتەپ كەتەتىندىكتەن, مۇندا بۇگىندە تۋ كورسەتكىشى تومەندەۋدە. سول سياقتى  600 ورىندىق ە.قاشاعانوۆ اتىنداعى №42 مەكتەپتە بۇگىندە تەك  509 وقۋشى ءبىلىم الۋدا ەكەنى دە ايتىلدى. اتالعان ءبىلىم وشاعى 2014 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن.  وتكەن جىلعى قورىتىندى بويىنشا مەكتەپىڭ 2 تۇلەگى «التىن بەلگىگە» يە بولسا, بيىل 4 ءبىتىرۋشى ۇمىتكەر اتانۋدا. بەردىبەك ساپارباەۆ كابينەتتەردى ارالاپ, 100 ورىندىق اسحانا جانە جوعارى ينتەرنەتپەن قامتىلعان كىتاپحانامەن تانىستى. «بالالاردىڭ بويىنا  ۇلتتىق سالت-ءداستۇر مەن قۇندىلىقتار نەگىزىن ءسىڭىرىپ, رۋحاني-ادامگەرشىلىك تۇرعىسىندا تاربيەلەۋگە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت. اسىرەسە, كەنەندەي ۇلى تۇلعا تۋعان اۋىلدا بۇعان ايرىقشا دەن قويا بىلگەن دۇرىس», دەدى اكىم.

جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا بەردىبەك ساپارباەۆ اۋداندا اۋىز سۋ ماسەلەسى شەشىلىپ جاتقانىن, كوشەلەردى جوندەۋ, جارىقتاندىرۋ جۇمىستارى جالعاساتىنىن اتاپ ءوتتى. بەس اۋىل گازداندىرىلىپ, شاعىن سۋ قويمالارى سالىنادى. سونىمەن قاتار, اكىم كوپشىلىكتىڭ ايگىلى اڭىراقاي شايقاسىنىڭ ورنىنا مەموريالدىق كەشەن سالۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولدايتىنىن جەتكىزدى. بەردىبەك ساپارباەۆ بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا دا ارنايى باردى. عالىمدار بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ۆەتەريناريا سالاسىنداعى ءتۇرلى ينفەكتسيالار مەن كۇرەسكە ايتۋلى ۇلەس قوسىپ وتىر. جىل سايىن قاۋىپتى جانە اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالارعا قارسى 27 ميلليوننان استام ەكپەنى جەتكىزەدى ەكەن. سونداي-اق, ولار دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن, اقش اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ جانە باقىلاۋ ورتالىعىمەن, حالىقارالىق ۆەنا ۋنيۆەرسيتەتىمەن جانە باسقا دا بەدەلدى ۇيىمدارمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. زەرتتەۋ ينستيتۋتى شەتەلدىك انالوگتارمەن سالىستىرعاندا ءۇش ەسە ارزان بولاتىن نودۋليارلىق دەرماتيتكە قارسى ۆاكتسينانى ازىرلەگەن. ونى ەنگىزۋ ناتيجەسىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت 2 ميلليارد تەڭگەگە ۇنەمدەلگەن. سونىمەن قاتار, عالىمدار بۇگىندە كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا دايىنداۋمەن اينالىسۋدا.

«قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ وسىنداي عىلىمي ورتالىقتاردى قولداۋ تۋرالى تاپسىرماسى بار. سوڭعى وقيعالار حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعى ماسەلەسىن عانا ەمەس, ولاردىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن دە كورسەتتى. سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىز ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسادى, كەز كەلگەن ۋاقىتتا تۋىنداۋى مۇمكىن ءارتۇرلى پاندەميا زارداپتارىن ازايتادى. الەم جاھاندانۋدا جانە قىسقارۋدا, ادامدار اۋرۋدىڭ ەشكىمدى ايامايتىنىن ءتۇسىندى. بۇل جاعدايدا قازاقستان جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە جەدەل جاۋاپ بەرە الاتىن وزىندىك عىلىمي ورتالىقتاردىڭ جۇيەسىن قۇرۋعا ءتيىس. وبلىستىق بيلىك زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىنا مىندەتتى تۇردە قولداۋ كورسەتەدى», دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ. سونداي-اق, ول وتار اۋىلىنداعى №41 مەكتەپكە بارىپ, 1979 جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەگەن ءبىلىم وشاعىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە كومەكتەسۋگە ۋادە بەردى. جانە 5 مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋىلدىڭ ءوز مادەنيەت ءۇيىنىڭ جوقتىعىن ايتىپ, ء«بىز مىندەتتى تۇردە مۇندا مادەنيەت ءۇيىن سالۋ كەرەكپىز», دەدى.

اعىمداعى جىلى قورداي اۋدانىنداعى جولداردى جوندەۋگە جانە سالۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 1 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنىپ, 352 شاقىرىمنان استام جول قالپىنا كەلتىرىلەدى. بۇگىندە كەيبىر ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالعان. ماسەلەن, مۇزبەل اۋىلىنا كىرەبەرىستەگى جولدىڭ 2 شاقىرىم بولىگى پايدالانۋعا بەرىلگەن. بەردىبەك ساپارباەۆ تاپسىرىس بەرۋشىدەن جانە اۋداندىق اكىمدىكتىڭ تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمى تاراپىنان ءتيىستى زەرتحانالاردى تارتا وتىرىپ, اسفالت ساپاسىن مۇقيات تەكسەرۋدى تالاپ ەتتى. سونىمەن قاتار اكىم جوبالىق قۇنى 197 ميلليون تەڭگەنى قۇرايتىن «العا-كوكادىر»  اۆتوجولىنىڭ 9 شاقىرىمىنا ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقان مەردىگەر كومپانيا «ارسيكوستروينۆەست» جشس-نە دە بۇل تۋرالى ەسكەرتتى. سونداي-اق, اكىم تاۋلىگىنە 1000 تونناعا دەيىن قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعاراتىن كاسىپورىن بەتوندى اسفالت زاۋىتىندا دا بولدى. ءوندىرىس ورنى تاپسىرىس بولسا بۇدان دا كوپ ءونىم مولشەرىن وندىرە الادى. جىلىنا 1500 توننا گرانيت شىعارۋعا قۋاتتى «تەحنوگرانيت-KZ» جشس-ىندە  دە تاپسىرىس بويىنشا قيىندىقتار كەزدەسۋدە. سونداي-اق, كومپانيادا زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جۇمىس ىستەي الاتىن بىلىكتى ماماندار تاپشى. سونىمەن قاتار, بەردىبەك ساپارباەۆ قالعۇتى اۋىلىنداعى جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى وتە باياۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن سىنعا الدى. جۇمىستىڭ 21 پايىزى عانا اياقتالعان. ال, قۇرىلىس بەلگىلەنگەن مەرزىمدە تاپسىرىلۋى كەرەك. بەردىبەك ساپارباەۆ مەكتەپ قۇرىلىسىنىڭ جاڭا  وقۋ جىلىنىڭ باسىندا دايىن بولۋىن قاتاڭ تالاپ ەتىپ,  قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ ساپالى جۇرگىزىلۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. سونداي-اق, ءالجان انا اۋىلىندا «سامۇرىق-قازىنا تراست» قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزىلەتىن دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى قۇرىلىسىنىڭ جوباسىمەن دە تانىستى. ءالجان انا اۋىلىنداعى №23 مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وعان 40 ادام تارتىلعان. «مەملەكەت تاراپىنان ءبىر عانا ءالجان انا اۋىلىنىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋگە ميللياردتان استام قارجى ءبولىندى. ءبىز بۇل قاراجاتتى ءتيىمدى جانە ەڭ باستىسى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ يگىلىگى ءۇشىن پايدالانۋىمىز كەرەك. قارجى قاراستىرىلدى, ەندىگى باستى ماسەلە – ونى قالاي دۇرىس جۇمساۋ جايى. بۇل بىرىنشىدەن, جوسپارلانعان جوبالارعا مۇقيات قاراۋدى قاجەت ەتەدى. ەكىنشىدەن,  ولار ەل يگىلىگى ءۇشىن جۇمسالۋى  ءتيىس», دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ. سونىمەن قاتار, اكىم ماسانشى, قاراكامەر جانە اۋقاتتى اۋىلدارىن ارالاپ, ونداعى الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسىمەن, جول ينفراقۇرىلىمىمەن تانىسىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارمەن كەزدەستى.

جامبىل وبلىسى