ساراپشىلار ازىرگە بەلگىلەنگەن ليميت 50 ملن تەڭگە ەكەنىن ايتىپ وتىر. قازاقستاننىڭ ورنىقتىلىق قورى, قازاقستاننىڭ 12 بانكى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىن قولداپ, توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى قارجىلىق احۋالى تومەندەگەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا ارنالعان جەڭىلدەتىلگەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا كىرىستى. جالپى العاندا, بۇل باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك 600 ميلليارد تەڭگە ءبولدى.
ۇلتتىق بانك قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن بىرلەسىپ ازىرلەگەن باعدارلاماعا سايكەس شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى, سونداي-اق دارا كاسىپكەرلەر اينالىم كاپيتالىن تولىقتىرۋ ءۇشىن جىلدىق 8%-دان اسپايتىن مولشەرلەمە بويىنشا 12 اي مەرزىمىنە كرەديت الۋعا بانكتەرگە ءوتىنىش جاساي الادى.
بيزنەس قارىز قاراجاتىن تاۋارلاردى جانە وزگە دە ماتەريالدىق قۇندىلىقتاردى, جۇمىستاردى, قىزمەتتەردى ساتىپ الۋعا; قورلاردى, شىعىس ماتەريالدارى مەن شيكىزاتتى تولىقتىرۋعا; اسسورتيمەنتتى كەڭەيتۋگە; شارتتىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا; اعىمداعى شىعىستاردى, ونىڭ ىشىندە اكىمشىلىك شىعىستارىن جۇزەگە اسىرۋعا, مىسالى, قىزمەتكەرلەرگە جالاقى تولەۋگە, سالىقتار تولەۋگە جۇمساي الادى.
كاسىپكەرلەر كرەديتتىك جەلىلەر شەڭبەرىندە جاڭا قارىزدار نە جاڭا قارجىلاندىرۋ الا الادى. جەكە كاسىپكەر ءۇشىن بەلگىلەنگەن ليميت 50 ملن تەڭگە, ال شاعىن جانە ورتا بيزنەس كاسىپورىندارى ءۇشىن 3 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل رەتتە, جەڭىلدەتىلگەن كرەديتتەۋ باعدارلاماسى ەشقانداي سالالىق شەكتەۋلەردى كوزدەمەيدى.
قارىز تالاپتارىن بۇزعانى جانە (نەمەسە) وزگەرتكەنى ءۇشىن ءوندىرىپ الىناتىن كوميسسيالاردى قوسپاعاندا, باعدارلاما شەگىندە قارىزدى بەرگەنى جانە قىزمەت كورسەتكەنى ءۇشىن كوميسسيا الىنبايدى.
تومەندە كورسەتىلگەن جاعدايلار: توتەنشە جاعداي رەجيمى كەزەڭىندە جانە ول توقتاتىلعاننان كەيىنگى 2 اي ىشىندە وتكىزىلگەن تاۋارلاردىڭ جانە (نەمەسە) قىزمەتتەردىڭ كولەمىنىڭ ازايۋى, ساتىپ الۋشىلار تاراپىنان تولەمدەردىڭ كەشىكتىرىلۋى, قىزمەتكەرلەردىڭ شتات سانىنىڭ قىسقارۋى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋعا سەبەپ بولا الادى.
قارىز الۋ ءۇشىن قاجەتتى نەگىزگى قۇجاتتار تىزبەسى
- كەپىلگەردىڭ (جەكە تۇلعا) جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجات; - قۇرىلتاي قۇجاتتارىنىڭ توپتاماسى; - مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى كۋالىك, نە تىركەۋ ەسەبىنە الىنعانىن راستايتىن وزگە قۇجات; - قول قويۋدىڭ ۇلگىلەرى جانە ءمور بەدەرىنىڭ ۇلگىسى بار ء(مور – بولعان كەزدە) قۇجات; - ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قارجىلاندىرۋدى تارتۋ تۋرالى شەشىمى; - سوڭعى ەسەپتى جىلدىڭ قارجىلىق ەسەپتىلىگى; - سالىقتار جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر بويىنشا بەرەشەكتىڭ بولۋىن نەمەسە بولماۋىن راستايتىن قۇجات; - باسقا بانكتەردە نەسيەلىك بەرەشەكتىڭ بولماۋى/بولۋى تۋرالى مالىمەتتەر; - كەپىل (كەپىلدىك قارىزدار) بويىنشا قۇجاتتاردىڭ توپتاماسى. - شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنىڭ قارجىلىق احۋالىنىڭ ناشارلاۋى تۋرالى اقپارات.