جەر-جاھاندى جايلاعان كوروناۆيرۋستىڭ كەسىرىنەن بيىل توكيودا الاۋى تۇتانۋعا ءتيىس وليمپيا ويىندارى كەلەسى جىلى وتەتىن بولدى. ارينە, وسى كەلەڭسىز جاعداي سپورتشىلار قاۋىمىنا كوپتەگەن قولايسىزدىق تۋدىرىپ وتىر. ونىڭ كەرى اسەرى كوپ. ەڭ وكىنىشتىسى, ءتورت جىل بويى توگىلگەن تەر, ەسىل ەڭبەك ەش كەتۋى مۇمكىن. ولاي دەۋىمىزگە نەگىز, ءتۇرلى جاۋاپتى جارىستاردا جانىن سالىپ ايقاسىپ, جولداماعا يەلىك ەتكەن ءار سپورتشى عالامدىق دوداعا ناعىز بابىندا بارۋعا بارىن سالدى. ەندى ولارعا كەلەسى جىلدى كۇتۋگە تۋرا كەلەدى. ياعني, ءار ورەن تاعى 12 اي بويى دامىلسىز جاتتىعىپ, ءدۇبىرلى دودالاردا وزدەرىنىڭ مىقتىلىعىن پاش ەتۋگە ءتيىس.
اتى جامان اۋرۋ الەمدى شارلاعانعا دەيىن ءتۇرلى جارىستاردا تابىستى ونەر كورسەتكەن قازاقستاننىڭ سپورتشىلارى 42 ليتسەنزيا الىپ ۇلگەردى. ەڭ كوپ جولدامانى بالۋاندار مەن بوكسشىلاردىڭ يەلەنگەنى بەلگىلى. ارقايسىنىڭ ەنشىسىندە سەگىز-توعىز ليتسەنزيادان بار. بىلتىر نۇر-سۇلتاندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا گرەك-ريم كۇرەسىنەن مەيرامبەك ايناعۇلوۆ (60 كيلو), اسحات دىلمۇحامەدوۆ (77 كيلو), ەركىن كۇرەستەن نۇريسلام ساناەۆ (57 كيلو), داۋلەت نيازبەكوۆ (65 كيلو), دانيار قايسانوۆ (74 كيلو), الىشەر ەرعالي (97 كيلو) جانە ايەلدەر اراسىندا ۆالەنتينا يسلاموۆا (50 كيلو) مەن ەلميرا سىزدىقوۆا (76 كيلو) سەكىلدى بالۋانداردىڭ باعى جاندى.
ناۋرىز ايىنىڭ العاشقى جارتىسىندا امماندا اياقتالعان ىرىكتەۋ تۋرنيرىندە نادەجدا ريابەتس (75 كيلو), ساكەن بيبوسىنوۆ (52 كيلو), سەرىك تەمىرجانوۆ (57 كيلو), زاكىر سافيۋللين (63 كيلو), ابىلايحان ءجۇسىپوۆ (69 كيلو), ءابىلحان امانقۇل (75 كيلو), بەكزات نۇرداۋلەتوۆ (81 كيلو), ۆاسيلي لەۆيت (91 كيلو) قامشىبەك قوڭقاباەۆ (+91 كيلو) سىندى بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ اسىعى الشىسىنان ءتۇستى.
ۆەلوشاباندوزداردىڭ قورجىنىنا جەتى جولداما ءتۇستى. بۇل سپورت تۇرىندە ليتسەنزيالار جەكەلەگەن ادامعا بەرىلمەيدى. كۇن شىعىس ەلىنە ناقتى كىمدەردىڭ بارۋعا لايىقتى ەكەنىن انىقتاۋ ماسەلەسى ۇلتتىق قۇراما باپكەرلەرىنىڭ قۇزىرىندا. سوندىقتان دا الدىن الا تون پىشپەي, مامانداردىڭ ناقتى شەشىمىن كۇتەيىك.
جەڭىل اتلەتتەر سايىسىندا گەورگي شەيكو, ايمان راتوۆا جانە ولگا رىپاكوۆا ونەر كورسەتەدى. جۇزۋشىلەر جارىسىندا دميتري بالاندين مەن ۆيتالي حۋدياكوۆ شەبەرلىك بايقاسادى. سينحروندى جۇزۋدە ەگىز قىزدار – الەكساندرا مەن ەكاتەرينا نەميچكە سەنىم ارتامىز. ساداق اتۋدا سانجار مۇساەۆ, دەنيس گانكين جانە يلفات ابدۋللين سايىسقا تۇسەدى. مەرگەندەردىڭ «مايدانىندا» سارسەنگۇل رىسبەكوۆا مەن يۋري يۋركوۆتىڭ تىلەۋىن تىلەيمىز. بەسسايىسشىلار باسەكەسىندە پاۆەل يلياشەنكو مەن ەلەنا پوتاپەنكو بوي كورسەتەدى. سپورتتىق گيمناستيكادا ميلاد كاريمي ءوز ونەرىن پاش ەتەدى. سونىمەن قاتار وليمپيادا باعدارلاماسىنا جاڭادان عانا ەنگەن سپورت تۇرلەرىنەن دە قۇر قول ەمەسپىز. ول جولدامالاردىڭ يەگەرلەرى – قۇزعا ورمەلەۋشى ريشات حايبۋللين مەن كاراتەشى دارحان ءاسادىلوۆ.
توكيو وليمپياداسىنا جولداما العاندار اراسىندا ءبىراز جاسقا كەلىپ قالعان ازاماتتار دا جوق ەمەس. سپورتتىق ولشەم بويىنشا ولاردى ارداگەرلەردىڭ ساناتىنا جاتقىزۋعا بولادى. ماسەلەن, ءۇش قارعىپ سەكىرۋدى سەرىك ەتكەن ولگا رىپاكوۆا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 30 قاراشاسىندا 36 جاسقا تولعالى وتىر. ونىڭ ەسىمى ءۇش بىردەي وليمپيا ويىندارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن جالعىز سپورتشى رەتىندە ەل تاريحىندا التىن ارىپتەرمەن جازۋلى. ەگەر رىپاكوۆا توكيودا دا جۇلدەگەرلەر ساناتىنا قوسىلسا, ارينە, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
بوكسشى زاكىر سافيۋللين مەن گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرى اسحات دىلمۇحامەدوۆ تۇيدەي قۇرداس. ەكەۋى دە 1986 جىلدىڭ تۋمالارى. ءسوز جوق, ىرىكتەۋ سىندارىندا ولار وزدەرىن جاقسى قىرىنان كورسەتتى. توكيودا باق سىناۋ قۇرمەتىنە بولەندى.
بوكسشى ۆاسيلي لەۆيت – 32 جاستا, جەڭىل اتلەت گەورگي شەيكو مەن ەركىن كۇرەس شەبەرى داۋلەت نيازبەكوۆتىڭ جاسى 31-دە. بەسسايىسشى پاۆەل يلياشەنكو مەن ساداق اتۋشى دەنيس گانكين وردا بۇزار جاستا. وسىلاي تىزبەكتەي بەرسەك, ۇلتتىق قۇراما ساپىندا «ەگدە تارتقان» ازاماتتاردىڭ از ەمەس ەكەنىن اڭعارامىز.
بىراق امال نەشىك! كوروناۆيرۋس دەرتى جەر-جاھاندى دۇرلىكتىرىپ, مىڭداعان جاندى جالماپ جاتقاندا حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى (حوك) وسىنداي قادامعا بارۋعا ءماجبۇر بولدى. حوك-تىڭ بۇل شەشىمىن بارشا مەملەكەت باسشىلارى مەن لاۋازىم يەلەرى, ءتۇرلى ۇيىمدار مەن سپورتشىلار, تىپتەن قاراپايىم جانكۇيەرلەرگە دەيىن قولدادى. سەبەبى بۇل جالعاندا ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنان قۇندى ەشنارسە جوق. مىنە, وليمپيا ويىندارىن وتكىزۋ مەرزىمىن شەگەرۋ جونىندە شەشىم قابىلدار تۇستا حوك مۇشەلەرى ءداپ وسى ءپرينتسيپتى باسشىلىققا الدى. ءبىز دە بۇل شەشىمدى تولىقتاي قۇپتايمىز!
توكيو وليمپياداسىنىڭ جولداماسىنا يەلىك ەتكەن وتانداستارىمىزدىڭ اراسىنداعى ەڭ ەرەسەگى – مەرگەن يۋري يۋركوۆ. ول 37 جاستا. وزدەرىڭىز بايقاعانداي, شىمكەنت قالاسىنىڭ تۋماسىن ءبىز جوعارىداعى تىزىمگە قوسقان جوقپىز. ويتكەنى نىسانا كوزدەۋدە 40 جاستىڭ ءوزى ناعىز كەمەلدەنگەن شاق بولىپ سانالادى.
ءسوز ورايى كەلگەندە, كەزىندە وسى سپورت ءتۇرىنىڭ سەركەسى بولعان نورۆەگيالىق وسكار گومەر سۆاندى ەسكە الساق ەش ايىبى جوق دەپ ويلايمىز. 1912 جىلى ستوكگولمدەگى جارىستىڭ جەكەلەگەن سايىسىندا ول قولا السا, كوماندالىق باسەكەدە الدىنا جان سالمادى. وسىلايشا 65 جاسقا قاراعان شاعىندا وسكاردىڭ ەسىمى ەڭ قارت وليمپيادا چەمپيونى رەتىندە تاريحتا قالدى. 1920 جىلى بەلگيانىڭ انتۆەرپەن قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان دودادا كۇمىس مەدالدى ەنشىلەپ, وليمپيادا جۇلدەگەرى اتانعان ەڭ قارت سپورتشى اتاندى. ول كەزدە وسكار 72 جاستان اسقان ەدى. سكانديناۆيالىق سۇرمەرگەن وليمپيا ويىندارىنا ءۇش مارتە قاتىسىپ, بارلىعى 3 التىن, 1 كۇمىس جانە 2 قولانى قورجىنعا سالدى. وسى تابىستارىنىڭ بارلىعىنا ول قارتايعان شاعىندا قول جەتكىزدى. مىنە, مەرگەن يۋري يۋركوۆتى ارداگەرلەر تىزىمىنە قوسپاعان سەبەبىمىز دە سول!