• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 29 تامىز, 2013

يادرولىق قارۋ: دەرەك پەن دايەك

930 رەت
كورسەتىلدى

ي.ستالين 1947 جىلدىڭ تامىزىندا پوليگوندى قۇرۋ قاۋلىسىنا قول قويدى.

1949 جىلدىڭ 29 تامىزىندا كەڭەس وداعى شىعىس قازاقستانداعى سەمەي يادرولىق پوليگونىندا ءبىرىنشى اتوم بومباسىنىڭ سىناعىن وتكىزدى.

1991 جىلدىڭ 29 تامىزىندا قازاق كسر پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ جارلىعىمەن كەڭەس وداعى قۇلاۋعا ءتورت اي قالعاندا سەمەي يادرولىق پوليگونىن جاپتى.

1991 جىلدىڭ 26 جەلتوقسانىندا قازاقستان مەن اقش كەڭ اۋقىمدى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستار ورناتا باستادى. قازاقستانداعى يادرولىق ارسەنالدىڭ تاعدىرىنا قاتىستى ماسەلە ەكى ەل باسشىلارى ءۇشىن الدىڭعى قاتارلى ماڭىزعا يە بولدى.

1991 جىلدىڭ 30 جەلتوقسانىنان باس­تاپ كەڭەس وداعى فورمالدى تۇردە ءوزىنىڭ ءومىر ءسۇرۋىن توقتاتتى. قازاقستان 370 يادرولىق وقتۇمسىقتى ح-55 قاناتتى زىمىراندارمەن جاراقتاندىرىلعان 40-قا تارتا تۋ-95 اۋىر بومبالاۋشى ەسكادرونعا, سونداي-اق 104 مبر رس-20 (ناتو جۇيەلەۋىندە SS-18 «ساتانا») كونتينەنتارالىق بالليستيكالىق زىمىراندارى (كبز) ءۇشىن ارقايسىسىنىڭ تروتيلدىك بالاماسىنىڭ قۋاتى 1 مەگاتوننا بولاتىن 1040 يادرولىق وقتۇمسىقتى قۇرايتىن الەمدەگى 4-ءشى يادرولىق ارسەنالعا يە بولدى.

1992 جىلدىڭ 23 مامىرىندا قا­زاق­ستان كە­ڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋب­لي­كالار وداعى مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى اراسىنداعى ستراتەگيالىق شابۋىلداۋشى قارۋلارعا شەكتەۋ قويۋ جانە قىس­قارتۋ جونىندەگى (سنۆ-1 كەلىسىمىنە) ليسسابون حاتتاماسىنا قول قويىپ, يادرو­لىق قارۋدى تاراتپاۋ مىندەتتەمەسىن بە­كىتتى جانە يادرولىق قارۋعا يە بولۋدان باس تارتتى.

1992 جىلدىڭ 2 شىلدەسىندە قازاقستان پار­لامەنتى سنۆ-1 كەلىسىمىن راتيفيكاتسيالادى.

1993 جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا قا­زاقستان حي­ميا­لىق قارۋدى قولدانۋ, جيناۋ, ءوندىرۋ, جاساپ شىعارۋعا تىيىم سالۋ جانە ونى جويۋ تۋرالى كون­ۆەنتسياعا (حقك) قول قويدى.

1993 جىلدىڭ 13 جەلتوقسانىندا قا­زاق­ستان پارلامەنتى يادرولىق قارۋ­دى تاراتپاۋ جو­نىندەگى شارتىن (ياقتش) راتيفيكاتسيالادى. سول كۇنى الماتىدا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازار­باەۆ پەن اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتى البەرت گور قازاقستاندا قاۋىپتەردى بىرلەسە قىسقارتۋ (نانن-لۋگاردىڭ) باعدارلاماسىن جۇزەگە اسى­رۋعا جول اشاتىن رامالىق كەلىسىمگە قول قويدى.

قازاقستان 1994 جىلى يادرولىق قا­رۋدان باس تارتۋ تۋرالى شەشىمنەن باس­تاپ تاراتپاۋ سالا­سىندا كوشباسشى بو­لىپ كەلەدى. سول كەزدىڭ وزىندە قا­زاقستان 1400 يادرولىق وقتۇمسىققا يە بولدى. بۇل فرانتسيا, ۇلىبريتانيا جانە قىتايدى قوسا العانداعىدان دا كوپ.

1994 جىلدىڭ اقپانىنان قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسى اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ (ماگاتە) مۇشەسى. قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق يادرولىق نىساندارى ماگاتە-ءنىڭ كەڭ اۋقىمدى كەپىلدىگىندە.

1994 جىلدىڭ 14 اقپانىندا پرەزيدەنت ن.نا­زار­باەۆ يادرولىق قارۋى جوق مەملەكەت رەتىندە, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جونىندەگى شارتقا قازاقستاننىڭ دا قوسىلاتىندىعى جايىنداعى راتيفيكاتسيالىق قۇجاتتاردى ۆاشينگتوندا اقش-تىڭ سول كەزدەگى پرەزي­دەنتى ب.كلينتونعا تابىس ەتتى دە, سول 1994 جىلدان بەرى ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەلىمىز يادرولىق قارۋ­دان باس تارتۋ تۋرالى جانە يادرولىق قارۋ­دى تاراتپاۋ سالاسىندا الەمدەگى كوشباس­شى مەملەكەت بولىپ كەلە جاتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار