جاقىندا جولىمىز ءتۇسىپ بايعانين اۋدانىنداعى جارلى اۋىلىنا بارا قالدىق. وسى اۋىلدا تۇراتىن «قوستەمىر» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى سابىتاي جەكسانباەۆپەن وبلىس ورتالىعىندا وتەتىن اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ جارمەڭكەسىندە ءجيى ۇشىراساتىنبىز. جولداسى قالامقاس جولمۇحانقىزى ەكەۋى ۇستەرىنە اقشاڭقان حالاتتارىن كيىپ الىپ, قىمىز, تارى-تالقىن, قۇرت-مايىن تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنىپ تۇرعانىن تالاي كورگەنبىز. اۋىلدا قىمىزحانا اشىپ وتىرعانىنان دا حاباردار ەدىك. «ساباقتى ينە ساتىمەن» دەگەندەي, ۇلتتىق سۋسىنىمىز قىمىزدى ءوندىرىپ, اۋىلداستارىنىڭ سۋسىنىن قاندىرىپ, ءشولىن باسىپ وتىرعان شارۋا ادامدارىنىڭ حال-جاعدايىن بىلمەككە اۋىل ورتاسىنداعى شاعىن قىمىزحاناعا بۇرىلدىق. شاعىن دەمەسەڭىز, قىمىزحانا ءىشى ۇياداي جيناقى. مۇندا كەلۋشىلەر ءۇشىن ءتورت-بەس ۇستەل قويىلعان. شاما-شارىقتارىنشا قىمىزحانا ءىشىن تارتىمدى ەتىپ بەزەندىرگەن.
جاقىندا جولىمىز ءتۇسىپ بايعانين اۋدانىنداعى جارلى اۋىلىنا بارا قالدىق. وسى اۋىلدا تۇراتىن «قوستەمىر» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى سابىتاي جەكسانباەۆپەن وبلىس ورتالىعىندا وتەتىن اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ جارمەڭكەسىندە ءجيى ۇشىراساتىنبىز. جولداسى قالامقاس جولمۇحانقىزى ەكەۋى ۇستەرىنە اقشاڭقان حالاتتارىن كيىپ الىپ, قىمىز, تارى-تالقىن, قۇرت-مايىن تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنىپ تۇرعانىن تالاي كورگەنبىز. اۋىلدا قىمىزحانا اشىپ وتىرعانىنان دا حاباردار ەدىك. «ساباقتى ينە ساتىمەن» دەگەندەي, ۇلتتىق سۋسىنىمىز قىمىزدى ءوندىرىپ, اۋىلداستارىنىڭ سۋسىنىن قاندىرىپ, ءشولىن باسىپ وتىرعان شارۋا ادامدارىنىڭ حال-جاعدايىن بىلمەككە اۋىل ورتاسىنداعى شاعىن قىمىزحاناعا بۇرىلدىق. شاعىن دەمەسەڭىز, قىمىزحانا ءىشى ۇياداي جيناقى. مۇندا كەلۋشىلەر ءۇشىن ءتورت-بەس ۇستەل قويىلعان. شاما-شارىقتارىنشا قىمىزحانا ءىشىن تارتىمدى ەتىپ بەزەندىرگەن.
– مەنىڭ نەگىزگى ماماندىعىم ينجەنەر-مەحانيك. ۇزاق جىلدار «بايعانين» كەڭشارىندا ماماندىعىم بويىنشا ەڭبەك ەتتىم. سوناۋ شارۋاشىلىقتار تاراپ, ءاركىم ءوز كۇنىن ءوزى كورۋگە باعىت ۇستاعان 1993 جىلى وسى «قوستەمىر» شارۋا قوجالىعىن اشىپ, ءوز بەتىمشە جۇمىس ىستەۋگە كىرىسىپ كەتتىم. باستاپقىدا مال سانى كوپ بولا قويعان جوق. مال وسىردىك, ءشوپ دايىندادىق. ارتىلعانىن ساتتىق دەگەندەي, شارۋا جۇرگىزۋگە تالاپتاندىق. شۇكىر, جەڭگەڭ ەكەۋمىزدىڭ باۋىرىمىزدان تاراعان ءتورت ۇل, ءتورت قىز بار. سولاردى جەتكىزۋ كەرەك بولدى. قازىر بارلىعى دا ەسەيىپ ەرجەتتى. ال, قىمىز ءوندىرۋدى 1995 جىلدان باستادىق. باستاپقىدا جەڭسىك سۋسىن كوردى مە, قىمىزحاناعا كەلۋشىلەر كوپ بولدى. تاپسىرىس بەرىپ الۋشىلار دا بولدى. قازىر جاستار قىمىزدان گورى سىراعا ۇيىرسەك بولىپ كەتتى مە, قىمىز ىشۋشىلەر سيرەدى. بۇعان قاراپ جاتقانىمىز جوق. جىل سايىن بايلاناتىن بيەلەر سانىن كوبەيتىپ كەلەمىز, – دەيدى سابىتاي جەكسەنباەۆ.
العاشقى جىلدارى جۇگەن-قۇرىق تيمەگەن اساۋ بيەلەردى تۇساۋلاپ ساۋعا تۋرا كەلىپتى. قازىر «قوستەمىر» شارۋا قوجالىعىندا جيىرمادان استام بيە ساۋىلادى ەكەن. اي سايىن 1 توننا قىمىز وندىرىلەتىن كورىنەدى. 1,5 جانە 0,5 ليترلىك پلاستيك ىدىستارعا قۇيىلعان قىمىزدى وبلىس ورتالىعىنداعى «انۆار» سۋپەرماركەتىنىڭ ساۋدا ورىندارىندا وتكىزۋگە كەلىسىم-شارت جاسالعان. ارتىلعانىن اقتوبە, اتىراۋ قالالارىنا وتكىزەدى. وسى شارۋالاردىڭ نەگىزگى دەم بەرۋشىسى سابىتاي اقساقال بولعانىمەن, جاز جايلاۋداعى, قىس قىستاۋداعى مالدىڭ باعىم-كۇتىمى, مالدى اۋىلداعى شارۋانى ۇيلەستىرۋ, ۇيىمداستىرۋ ۇلى ەركىن جەكسەنباەۆتىڭ, ال بيە ساۋ كەلىنى ايگۇل حارەسوۆانىڭ موينىندا. شارۋا قوجالىعى اۋىلدىڭ ءۇش-ءتورت جىگىتىنە جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىر.
جايلاۋدان جەتكىزىلگەن بيە ءسۇتى اۋىلداعى قىمىزحانادا اشىتىلادى. ول ءۇشىن قاراپايىم قوندىرعى دا جاساپ العان. قىمىز ءپىسىپ جەتىلگەن سوڭ 0,5 جانە 1,5 ليترلىك پلاستيك ىدىستىرعا قۇيىلادى. مۇندا وندىرىلگەن قىمىز وبلىس ورتالىعىنداعى قۇزىرلى مەكەمەدەن تەكسەرۋدەن وتكىزىلگەن, ساپا سەرتيفيكاتى بار. پلاستيك ىدىستارعا جاپسىرىلعان ساۋدا قاعازىندا قىمىزدىڭ قاشان, قايدا وندىرىلگەنى, ساقتاۋ مەرزىمى تۋرالى تولىق مالىمەت بار.
شارۋا قوجالىعىندا 100-گە جۋىق قوي, 60-تان استام ءىرى قارا, 40-قا جۋىق جىلقى بار. مۇندا مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋعا باعىت ۇستاپ وتىر. جىلقى شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا 3 ميلليون تەڭگە نەسيە الىپ, مۇعالجار جانە كوشىم اسىل تۇقىمدى ايعىرلارىن ساتىپ الۋ شارۋالارىن تياناقتاپ قالدى. جاقىن ۋاقىتتاردا ساۋىلاتىن بيە سانىن 25 باسقا جەتكىزىپ, وندىرىلگەن قىمىزعا بەرىلەتىن سۋبسيديا الۋدان دا دامەلى.
شارۋا قوجالىعى جىلقىدان باسقا قوي جانە ءىرى قارا وسىرۋمەن اينالىسادى. 2011 جىلى ەكى اسىل تۇقىمدى بۇقا ساتىپ الدى. الداعى جىلى وسى اسىل تۇقىمدى بۇقالارمەن ۇرىقتاندىرىلعان قاشارلاردىڭ بۇزاۋلارى تابىنعا قوسىلاتىن بولادى.
– جالپى مال وسىرەمىن دەگەن ادامعا ۇكىمەت قالتقىسىز قاراسۋدا. ءىرى قارا تۇقىمىن اسىلداندىرۋ, قىمىز وندىرۋگە, مالدىڭ جەم-شوبىنە سۋبسيديا بەرىلۋدە. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا ينفراقۇرىلىم