اقش-تىڭ تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىنداعى باس كونسۋلدىعى مەن انكاراداعى ەلشىلىگىندە ميتينگ وتۋدە. وعان سەبەپ – اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ تاياۋ شىعىس ەلدەرىنە قاتىستى ۇسىنعان «عاسىر كەلىسىمى».
وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن اقش تاراپى يزرايل مەن پالەستينانى بەيبىتشىلىككە شاقىرۋعا نەگىزدەلگەن كەلىسىم جوباسىنىڭ ازىرلەمەسى اياقتالعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. بۇل جوبا تاياۋ شىعىستا ۇزاق جىلعا سوزىلعان شيەلەنىسكە توقتاۋ سالۋى ءتيىس ەدى. د.ترامپتىڭ ايتۋىنشا, جوسپار – پالەستينا مەملەكەتىن قۇرۋدى كوزدەيدى. سونداي-اق پالەستينالىقتاردىڭ يەلىگىندەگى جەر اۋماعى قازىرگىسىنەن ەكى ەسە ۇلكەن بولماق. بۇۇ-عا مۇشە 193 ەلدىڭ 137-ءسى ازاتتىعىن مويىنداعان جارتىلاي تاۋەلسىز مەملەكەت ءۇشىن بۇل ۇلكەن مۇمكىندىك-تۇعىن. الايدا تاراپتاردىڭ سوڭعى كەلىسىمگە كەلۋىن كوزدەيتىن كەلىسسوزدەر بارىسى ءتورت جىلعا سوزىلۋى ىقتيمال.
تۇركيا راديو-تەلەديدار مەكەمەسى رەسمي سايتىنىڭ حابارلاۋىنشا, اقش اكىمشىلىگى يزرايل مەن پالەستينا اراسىنداعى بەيبىتشىلىك كەلىسسوزدەرىنىڭ قايتادان باستالۋى ءۇشىن دايىندىقتاردىڭ جالعاسقانىن جەتكىزگەن. الايدا پالەستينا پرەزيدەنتى ماحمۋد ابباس «عاسىر كەلىسىمىنە» اراب ەلدەرىنىڭ كوشباسشىلارى دا قارسى ەكەنىن ايتىپ, فاتيح قوزعالىسىنىڭ راماللاحتاعى ورتالىق كوميتەتى جينالىسىندا بۇل كەلىسىمدى قابىلداۋعا بولمايتىنىن ءتۇسىندىردى.
«اراب باۋىرلارىمىز بىزگە «عاسىر كەلىسىمىنە» قارسى ەكەنىن ايتتى», دەگەن م.ابباس, ەۋروپا, ازيا جانە افريكاداعى كەيبىر ەلدەردىڭ دە كەلىسىمدى قابىلدامايتىنىن العا تارتتى.
تۇركيا تاراپى دا بۇل كەلىسىمدى تولىقتاي قولداپ وتىرعان سىڭاي تانىتپايدى. اتالعان ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى «عاسىر كەلىسىمىن» «ولىتۋعان» دەپ باعالاپ, جوسپار ەڭ الدىمەن يزرايل پالەستينانىڭ جەر اۋماعىن باسىپ الۋدى كوزدەيتىنىن, سونداي-اق وندا تۇرىپ جاتقان پالەستينالىقتاردىڭ قۇقىعىن بۇزاتىنىن جەتكىزگەن ەدى.
بىرەر كوشەنىڭ جابىلعانى بولماسا, تۇركيانىڭ يسلاميستىك پارتيا وكىلدەرىنىڭ شەرۋىنە مەملەكەت تاراپىنان قانداي دا ءبىر توسقاۋىل بولمادى. شەرۋگە شىققاندار د.ترامپ ۇسىنعان كەلىسىم مەن ساياساتتى سىنعا الىپ, شىعىس يەرۋساليمدى «پالەستينانىڭ استاناسى» دەپ ۇرانداتتى.
اقش پرەزيدەنتى ۇسىنعان كەلىسىمدە پالەستينالىق بوسقىنداردىڭ يزرايل اۋماعىنا قاتىناۋدان باس تارتۋى تۋرالى تالاپ بار. بۇل رەتتە پالەستينا مەن ءيزرايلدىڭ بىرلەسكەن وكىمى ارقىلى پالەستينالىق بوسقىندارعا وتەماقى بەرۋ بويىنشا قور قۇرۋ ماسەلەسى دە قاراستىرىلۋدا. بىراق قوردى قارجىلاندىرۋ كوزى ءالى انىقتالماعان.