قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى داريعا نازارباەۆا پارلامەنتتىك تىڭداۋلارعا دايىندىق اياسىندا توقىما كاسىپورىندارى مەن شيكىزات ءوندىرىسىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەستى. بۇل تۋرالى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
«جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ «Qaz Textile Industry» ۇلتتىق بىرلەستىگى» ءوزىن-ءوزى رەتتەۋ ۇيىمى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ساۋلە شاۋەنوۆا ەلىمىزدىڭ جەڭىل ونەركاسىبى سالاسىنداعى پروبلەمالىق ماسەلەلەرمەن جان-جاقتى تانىستىردى. س.شاۋەنوۆا ءبىرىنشى كەزەكتە زاڭسىز يمپورت كولەمىمەن كۇرەسۋ ماقساتىنداعى ۇكىمەتتىڭ «شارتتى تۇردە شىعارۋعا جول بەرىلمەيتىن تاۋارلاردىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قاۋلىسى اياسىنداعى شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ تەتىگىندەگى ولقىلىقتاردى اتاپ ءوتتى.
«Qaz Textile Industry» وكىلى, سونداي-اق, جوعارىداعى قاۋلى اياسىندا سالانى قولداۋ شارالارى تۋرالى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. ونىڭ ىشىندە قاۋلىنىڭ ورىندالۋىن بەلگىلى ءبىر مەملەكەتتىك ورگانعا بەكىتۋ; سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتتەگى تاۋار نومەنكلاتۋراسىنىڭ كودى بويىنشا ەرەكشەلىكتەرگە سايكەس قوسىمشا زەرتحانالار اشۋ; جوسىقسىز يمپورتتاۋشىلاردى جازالاۋ شارالارىن قايتا قاراۋ; ۇلتتىق ستاندارتتارعا سايكەس مەكتەپ كيىم ۇلگىسىنىڭ ساپاسىنا تالاپ قويۋ كوزدەلىپ وتىر. س.شاۋەنوۆا, سونىمەن قاتار, شيكىزاتتى جيناۋ جانە قايتا وڭدەۋشىلەرگە تاپسىرۋ جونىندەگى تاۋار وندىرۋشىلەرگە قاتىستى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى تاراپىنان ەرەجەنىڭ جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى, ول ەلىمىزدەن شيكىزات رەسۋرستارىن تەزىرەك اكەتۋگە, سونداي-اق, ەلىمىزدەگى جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارى تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەي الماۋىنا اكەپ سوعاتىنى ايتىلدى.
س.شاۋەنوۆا, سونداي-اق, وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ءونىمدى ساتۋداعى وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەردى. بۇگىندە قازاقستاندىق تاۋارلاردىڭ ساتىپ الۋ باعاسى مەن بولشەك ساۋدا باعاسىنىڭ اراسىنداعى ۇستەمە 3-4 ەسە بولىپ وتىر, ولار ساۋدا الاڭدارىنا قول جەتكىزە المايدى. يمپورتتىق ءونىم سونىڭ سالدارىنان وتاندىق ونىمگە قاراعاندا ارزان ءارى تەز ساتىلادى.
كەزدەسۋدە ءسوز العان «Qaz Textile Industry» بىرلەستىگىنىڭ باسقارما توراعاسى ايگۇل دارىباەۆا سالاداعى تەز ارادا شەشۋدى تالاپ ەتەتىن نەگىزگى پروبلەمالاردى اتاپ ءوتتى. وعان سالانىڭ تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق تۇرعىدا شەت ەلدەردەن ارتتا قالعانى, ونىڭ ىشىندە جابدىقتار ونىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى, تاۋارلار ساپاسىنىڭ تومەندىگى مەن وزىندىك قۇنىنىڭ جوعارىلىعى; ءوندىرىس پروتسەستەرىن باسقارۋدا اۆتوماتتى جۇيەلەردىڭ بولماۋى جاتادى.
وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ «جاسامپاز» كونسورتسيۋمى اتقارۋشى كەڭەسىنىڭ توراعاسى گۇلميرا ۋاحيتوۆا ءوز سوزىندە مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىستارىن الۋداعى بىرىڭعاي ءتاسىلدىڭ بولماۋىنان تۋىندايتىن پروبلەمالارعا جەكە توقتالدى. گ.ۋاحيتوۆانىڭ باعالاۋىنشا, كوپتەگەن الەۋەتتى ورگان ۇلتتىق ستاندارتتاردىڭ زاتتاي م ۇلىك تالاپتارىن ساقتاماي كەلەدى.
«قورعانىس مينيسترلىگىنەن باسقا الەۋەتتى قۇرىلىمداردىڭ ءبارى يمپورتتىق وندىرۋشىلەردىڭ ماتا كورسەتكىشتەرىن جازىپ وتىرادى. اقشانى ءبىر بۇيىمعا, ءبىر قۇرىلعىعا سالادى, ءىس جۇزىندە ول كورمەدەن كەلەدى دە باسقا بۇيىمعا سالىنادى. ال ول قىمباتتاۋعا اكەلىپ سوعادى. اقشا «جيگۋليگە» سالىنادى, كەيىن «مەرسەدەس» العىسى كەپ قالادى», - دەدى «جاسامپاز» باسشىسى.
گۇلميرا ۋاحيتوۆا, سونداي-اق, مەملەكەتتىك تاپسىرىستاردى ءبىر ۋاكىلەتتى ورگانعا جيناقتاپ, تاۋار ساپاسىنىڭ ناشارلاۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن دەمپينگ ەرەجەلەرىن رەتتەۋ كەرەك دەپ سانايدى. ول ودان باسقا قورعانىس تاپسىرىسىنداعى شارتتار مەرزىمىنىڭ قىسقالىعى وندىرۋشىلەردىڭ ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىگىن باسەڭدەتەتىنىنە نازار اۋداردى.
كاسىپكەرلەر تاپسىرىس نەگىزىنە تەحنولوگيالىق ۇدەرىس ەسەپكە الىنبايتىنىن ايتا كەلىپ, ول قىزمەت ساپاسىنا تەرىس اسەر ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايتقاندا, ساتىپ الۋ قىزمەتى سالاسىنداعى اقپاراتقا قول جەتكىزۋ شەكتەۋلى ەكەندىگى ايتىلدى.
«قازاق تەحنولوگيا جانە بيزنەس ۋنيۆەرسيتەتى» اق پرەزيدەنتى-رەكتورى جۇماتاي ورازباەۆ ءوز سوزىندە جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارىن كادرلاردى دايارلاۋ ماسەلەسىندە وقۋ ورىندارىمەن تىعىز ىنتىماقتاسۋعا مىندەتتەۋدى, ونىڭ ىشىندە گرانتتا وقىعان تۇلەكتەردى جۇمىسپەن مىندەتتى تۇردە قامتۋعا مىندەتتەۋدى ۇسىندى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن مامانداردى دايارلاۋ قۇرىلىمىن سالىستىرعاندا الشاقتىقتى تالقىلادى.
سەنات توراعاسى تالقىلاۋ بارىسىندا قازاقستاندىق ءوندىرىستى قورعاۋ ءۇشىن يمپورتتالاتىن تاۋارلارعا مىندەتتى تۇردە تاڭبا سالىنۋى تۋرالى ايتا كەلىپ, شەكارادا سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ يدەياسىنا قولداۋ ءبىلدىردى.
«ەگەر ءبىز تاۋارلاردىڭ اۋقىمدى بولىگىن قىتاي مەن قىرعىزستاننان جانە وزبەكستاننان اكەلسەك, ولاردىڭ سەرتيفيكاتتارى ءبىزدىڭ سەرتيفيكاتقا دەگەن تالاپتارىمىزعا سايكەس كەلۋى ءتيىس. دەمەك, كەلىسىم بولۋى كەرەك, ءتيىستى تالاپتاردى كەلىسۋ جونىندە جۇمىستار جۇرگىزىلۋى كەرەك», - دەدى د.نازارباەۆا.
داريعا نازارباەۆا شارانى قورىتىندىلاي كەلىپ, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى جوسپارلاۋدا باسىم باعىتتار بولماي وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. «جەڭىل ونەركاسىپ, تاماق ونەركاسىبى, ولار بۇگىن باسىمدىقتا بولۋى ءتيىس. ويتكەنى بۇل سالا, بىرىنشىدەن, يمپورت الماستىرۋ ماسەلەلەرىندە كومەگى زور, ەكىنشىدەن, بۇل سالادا جۇمىس ورىندارى كوپتەپ اشىلادى. وسى ەكى سالاعا قارقىندى مەملەكەتتىك قولداۋ قاجەت بولادى», - دەدى ول.
پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكالىق ساياسات, يننوۆاتسيالىق دامۋ جانە كاسىپكەرلىك كوميتەتىنە كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قوزعاعان پروبلەمالىق تاقىرىپتاردى زەردەلەۋدى جانە ولاردى پارلامەنتتىك تىڭداۋلاردا تالقىلاۋعا دايىنداۋدى تاپسىردى.