ۇلتتىق جۋرناليستيكادا سالامات حايدار ۇلى سىندى ۇزاق جىلدار قالام تەربەگەن جاندار سيرەك. جەتپىس جىل بويى جازعان ءجۋرناليستىڭ توقساننىڭ تور جورعاسىن باياعىدا ەرتتەپ مىنگەنىن ەسەپتەپ شىعارۋ قيىن ەمەس.
دەگەنمەن, اڭگىمە ءار كەزدە دە ادامداردىڭ جاسىندا ەمەس, ماعىنالى عۇمىرىندا دەسەك, سالامات حايدار ۇلىنىڭ «ءۇش قيان» باسپاسىنان جارىق كورگەن ەكى تومدىق كىتابى دا ەرەكشە تاعىلىمداردى ەكشەيدى.
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» قازىنا قارتتارىنىڭ ءبىرى – جازۋشى-جۋرناليست, قازاقستان جۋرناليستەر وداعى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى سالامات حايدار ۇلىنىڭ العاشقى ماقالالارى 1943 جىلدارى شىعا باستاعانىن ەسكەرسەك, ونىڭ تىرناقالدى تۋىندىلارىن توپتاستىرا كەلە, سوعىستان كەيىنگى جىلدارداعى حالقىمىزدىڭ الەۋمەتتىك تىنىسىن العا تارتادى. ارحيۆ دەرەكتەرىمەن ورىلگەن «شىتىرمان شىندىق» اتتى ەكىنشى توم حح عاسىردىڭ جيىرماسىنشى جىلدارىنان باستاپ ورىن العان ساياسي وقيعالاردىڭ الاش جۇرتىنا الا كەلگەن كەساپاتتى كەزەڭدەرىن قامتۋىمەن قۇندى.
وتكەن عاسىردىڭ 40-50-ءشى جىلدارىندا اسقار توقماعامبەتوۆ باستاعان قازاق ساتيريكتەرىنىڭ فەلەتوندارى مەن سىقاق ولەڭدەرى مەرزىمدى ءباسپاسوز بەتتەرىندە ءجيى جارىق كورىپ قانا قويماي, قيسىقتى تۇزەپ, توعىشارلىقتى حالىقتىڭ تالقىسىنا سالىپ, جەمقوردى جۇرتقا اشكەرە ەتىپ جاتاتىن. سول كەزەڭدەردە قوعامداعى كەلەڭسىزدىكتەردى اياۋسىز اشكەرەلەگەن فەلەتون جانرىنىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن جۋرناليستەر قاتارىندا سالامات حايدار ۇلى دا بولدى. سول ەڭبەكتەردىڭ ءبىرازى وسى كىتاپقا ەنگەن.
ادەتتە, ءبىزدىڭ حالقىمىز «كوپ جاساعاننان ەمەس, كوپ كورگەننەن سۇرا» دەپ جاتادى عوي. تاعدىرىنىڭ دا, تۋعان ولكەسىنىڭ دە تەڭىزىن كەشىپ, داۋىلدارىن باستان وتكەرگەن اۆتور تەڭىز, بالىق, بالىقشىلار تۋرالى بۇرىن-سوڭدى كوپ جازىلا بەرمەگەن وي ورامدارى مەن ۇمىت بولا باستاعان اتاۋلاردى جاڭعىرتىپتى.
كىتاپتا ەلەڭ ەتكىزگەن ءبىر تۇس, سۋدا جۇزگەن بالىق اتاۋلىنىڭ اتتارى. تەڭىزدىڭ جاعاسىندا, سۋدان نەسىبە ءسۇزىپ وسپەگەن ادام مۇنشاما بالىقتىڭ, سونشاما اتاۋدىڭ بولاتىنىن بىلە بەرمەيتىنى ءسوزسىز.
سوڭعى جىلدارى ناقىل سوزدەر جازۋدى ماشىعىنا اينالدىرعان اقساقال-ءجۋرناليستىڭ يماندىلىق پەن ادامگەرشىلىك, پاراساتتىلىق پەن شىندىق تۋرالى تولعامدارى «ەستىنىڭ ءسوزى – مارجان, ەسەردىڭ ءسوزى – ارزان», «جالقاۋ تۇرىپ ۇيىقتاپ, جاتىپ جۇمىس ىستەر», «ءتۇن قاراڭعىسىنان كوڭىل قاراڭعىسى قورقىنىشتى», «ءدارەجە مەن بايلىققا ۇستامدى بولساڭ وزارسىڭ, ۇستامسىز بولساڭ تورعايداي توزارسىڭ», «اياز بەتىڭدى قاريدى, جالعان ءسوز سۇيەگىڭ مەن ەتىڭدى قاريدى», «ۇياتى بار ادام قىزارادى, ۇياتسىز ادام سازارادى» دەيدى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.