«2050 جىلعا قاراي قازاقستان ءوزىنىڭ وندىرىستىك اكتيۆتەرىن ەڭ جاڭا تەحنولوگيالىق ستاندارتتارعا سايكەس تولىقتاي جاڭارتۋى ءتيىس. باسەكەگە ەڭ قابىلەتتى سالالاردا ءبىز وتاندىق وندىرۋشىلەر ءۇشىن جاڭا نارىقتىق تاۋاشالار قالىپتاستىرۋ ستراتەگياسىن بەلسەندى ازىرلەۋگە ءتيىسپىز. بۇل, اسىرەسە, بسۇ-عا كىرۋ پەرسپەكتيۆالارىن ەسكەرە وتىرىپ, كەرى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ىقتيمال ىدىراتۋشى اسەرلەرىن بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى».
نۇرسۇلتان نازارباەۆ,قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى.
«2050 جىلعا قاراي قازاقستان ءوزىنىڭ وندىرىستىك اكتيۆتەرىن ەڭ جاڭا تەحنولوگيالىق ستاندارتتارعا سايكەس تولىقتاي جاڭارتۋى ءتيىس. باسەكەگە ەڭ قابىلەتتى سالالاردا ءبىز وتاندىق وندىرۋشىلەر ءۇشىن جاڭا نارىقتىق تاۋاشالار قالىپتاستىرۋ ستراتەگياسىن بەلسەندى ازىرلەۋگە ءتيىسپىز. بۇل, اسىرەسە, بسۇ-عا كىرۋ پەرسپەكتيۆالارىن ەسكەرە وتىرىپ, كەرى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ىقتيمال ىدىراتۋشى اسەرلەرىن بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى».
نۇرسۇلتان نازارباەۆ,قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى.
«قازحروم» تۇك» اكتسيونەرلىك قوعامىنا قاراستى اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى ەل ەكونوميكاسىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ىرگەلى كاسىپورىن. اكتسيونەرلىك قوعام نارىقتىق قاتىناس جاعدايىندا ىرعاقتى جۇمىس ىستەپ قانا قويماي, ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ سونى جولدارىن ىزدەستىرۋدە. وسى باعىتتا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا جاڭادان سالىنىپ جاتقان كاسىپورىننىڭ №4 تسەحىن ءوز الدىنا بولەك فەرروقورىتپا زاۋىتى دەسە دە بولعانداي. ەلىمىزدىڭ يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزىلگەن بۇل جوبا الەمدە تەڭدەسى جوق جوعارى كومىرسۋتەكتى فەرروحروم ءوندىرىسىنىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسىن ەنگىزۋمەن, ەلەكتر قوندىرعىلارىنىڭ, اۆتوماتتاندىرۋدىڭ جانە تۇراقتى توك پەشتەرىنىڭ جاڭا جۇيەسىن پايدالاناتىندىعىمەن باعالى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ەلىمىزدىڭ جوعارى كومىرسۋتەكتى فەرروحرومدى ەكسپورتتاۋ مۇمكىندىگىن 16 پايىزعا, وبلىس بويىنشا 46 پايىزعا ارتتىرادى, ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن كەمىتەدى دەپ كۇتىلۋدە. مۇندا ەڭبەك ءونىمدىلىگى 3-4 ەسە وسەدى, جوعارى تەمپەراتۋرانىڭ جۇمىسشىلارعا اسەرى اناعۇرلىم كەميدى. قازىر قاراستىرىلعان قارجىنىڭ باسىم بولىگى يگەرىلگەن, جوبانى پايدالانۋعا بەرۋ بيىل ءتورتىنشى توقسانعا جوسپارلانىپ وتىر. جاڭا زاۋىتتىڭ جىلدىق قۋاتى 440 مىڭ توننا فەرروقورىتپا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر قۇرىلىس جۇمىستارىندا 2 مىڭ قازاقستاندىق ەڭبەك ەتۋدە, ال, زاۋىت ىسكە قوسىلعاندا 1 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيتىن بولادى.جاڭا زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. قۇرىلىسقا قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جۇمىسشىلار جۇمىلدىرىلۋدا. قازىرگى تاڭدا جاڭا زاۋىت قۇرىلىسىنا قازاقستانداعى ەڭ ءىرى دەگەن 28 مەردىگەرلىك ۇيىمدار, بىلىكتى ماماندار تارتىلعان. سولاردىڭ ءبىرى – قازاقستاندىق «يمستالكون» كومپانياسى جاڭا زاۋىتتىڭ ءتورت بالقىتۋ پەشىن قۇراستىرۋمەن اينالىسادى. وسى جۇمىستا كومپانيانىڭ 350 ادامى ءبىر كىسىدەي ۇيىمشىلدىقپەن ەڭبەك ەتۋدە. كومپانيانىڭ قاراشىعاناقتا, قاشاعاندا, تەڭىزدە ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرعان مول تاجىريبەسى بار. ول جوبالاردا تەك تسەحتار مەن ەستاكادالاردىڭ مەتالل قۇراستىرمالارىن قۇراستىرسا, ەندى قوندىرعىلاردى ورناتۋمەن دە اينالىسۋعا تۋرا كەلۋدە. جوبا جۇزەگە اسىرىلا باستاعاننان بەرگى ەكى جىلدا كومپانيا 27 مىڭ توننا مەتالل قۇرامالارىن, 50 مىڭ قورشاۋ قۇرالدارىن قۇراستىرعان ەكەن.– قازىر ستاندارتقا جاتپايتىن قوندىرعى – گاز تازارتۋ جانە باسقا قوندىرعىلاردى قۇراستىرۋمەن اينالىسۋدامىز. ولار وسى تسەح ءۇشىن ارنايى جاسالعان. بۇرىن مۇندايدا ىستەمەگەنبىز, ەندى وسىنداي جاڭا جوبالارمەن جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز, – دەيدى №4 تسەحتى قۇراستىرۋ جوباسىنىڭ جەتەكشىسى كونستانتين اۆيازوۆ.كومپانيامەن بۇرىننان قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ جۇرگەن مەردىگەرلىك ۇيىمداردىڭ ءبىرى «№2 تەمىرتاۋ – قازمەحانومونتاج» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى. ءبىز كەزدەسكەن سە رىكتەستىك ديرەكتورىنىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ورىنباسارى الەكسەي تاراسوۆ تا جاڭاشىلدىق تۋرالى اڭگىمەلەدى. كاسىپورىننىڭ 100-گە جۋىق جۇمىسشىسى كونۆەيەر جانە پورتالدىڭ تيەگىش قوندىرعىلارىن قۇراستىرۋدا.– «قازحروم»ۇتك» اق-پەن جايرەم تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى قۇرىلىسىن سالۋدا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەدىك. مۇندا جاڭا قۇرىلىس, زاۋىتتىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن كورۋدىڭ ءوزى باقىت. بۇل قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا كىرەتىن ءىرى جوبا, الەمدە تەڭدەسى جوق جاڭا زاۋىت قۇرىلىسىنا ءبىزدىڭ كاسىپورىن دا وزىندىك قولتاڭباسىن قالدىرۋدا. وسىنداي الەمدە تەڭدەسى جوق جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسىپ جۇرگەنىمىزدى ماقتانىش تۇتامىز. جۇمىس بارىسى بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماستان, ويداعىداي اتقارىلىپ, جاڭا نىسان جەدەل قارقىنمەن بوي كوتەرىپ كەلەدى, – دەيدى ول.جاڭا زاۋىت قۇرىلىسىنىڭ باس تەحنولوگى ەرجان ابدۋلابەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, زامان تالابىنا ساي سالىنعان جاڭا زاۋىت تەحنولوگيالىق تسيكل شيكىزات قابىلداۋدان دايىن ءونىمدى جونەلتۋگە دەيىنگى جۇمىستى قامتيدى. ىشكى ينفراقۇرىلىم, ەنەرگيامەن قامتۋ جۇمىس ىستەپ تۇرعان زاۋىتتان بولەك. ۇلكەن دە بىرەگەي زاۋىتتى قازاقستاننىڭ ءتۇستى, قارا مەتاللۋرگيا, سيرەك مەتالدار, التىن ءوندىرۋ, ماشينا جاساۋ ونەركاسىبى كاسىپورىندارىن جوبالاۋ جونىندەگى باس ينستيتۋتى جوبالاعان. تەندەرلىك قۇجاتتاردا مۇندا مەتالل قۇراستىرمالارىن دايىنداۋدى جانە قۇراستىرۋدى ءبىر كومپانيانىڭ جۇرگىزۋى قاراستىرىلعان. شىعىندارعا لوگيستيكا مەن قۇراستىرۋ الاڭىنداعى جۇك ءتۇسىرۋ دە كىرگىزىلگەن. مەردىگەر ستاندارتتان تىس قوندىرعىلار ءۇشىن وندىرىستىك جۇمىستاردى بولەك جوبالاعان. ناتيجەسىندە قازاقستاننان مۇمكىن بولعاننىڭ بارلىعى ساتىپ الىنعان. مىسالى, قۇرىلىس الاڭىن ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتەتىن ترانسفارماتورلار كەنتاۋ ترانسفارماتور زاۋىتىنان جەتكىزىلگەن, مەتالل قۇراستىرمالارى «يمستالكون» اق-تىڭ قاراعاندىداعى, جامبىلداعى, سەمەيدەگى, شىمكەنت پەن اقتوبەدەگى زاۋىتتارىنان قامتاماسىز ەتىلگەن. سالىنىپ جاتقان زاۋىتتا تەحنولوگيالىق جاڭالىق تا بار. 72 مۆت تۇراقتى توكپەن قىزدىرىلاتىن فەرروقورىتپا بالقىتاتىن ءتورت پەشتىڭ قۋاتى تۋرالى جوعارىدا ايتىلدى.– بۇعان دەيىن فەرروقورىتپا ءوندىرىسى بريكەتتەردى, وكاتىشتاردى جانە تابيعي كەسەك كەندەردى پايدالانىپ كەلدى. جاڭا زاۋىتتا قولدانىلاتىن تەحنولوگيا كەندى قوسىمشا وڭدەۋدى قاجەت ەتپەيدى. بارلىق ۇساق كەن بريكەتتەۋ فابريكاسىنا نەمەسە وكاتىش وندىرىسىنە ەمەس, بىردەن پەشكە ءتۇسىپ بالقىتىلادى. مۇندا شۇباركولدىڭ ارناۋلى كوكسىن رەسەيدىڭ ءانتراتسيتىن پايدالانادى. مۇنىڭ بارلىعى شىعىندى كەمىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل قازىرگىدەي باسەكەلەستىككە نەگىزدەلگەن نارىقتىق جاعدايدا وتە ماڭىزدى.جوبانىڭ جالپى قۇنى 750 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايدى. قازىردىڭ وزىندە العاشقى ەكى پەشتە جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسشىلار سانى بەكىتىلدى, ولار 500 ادام بولادى, قىزمەتكەرلەردى وقىتۋ باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بىرقاتار ماماندار جۇمىس ىستەپ تۇرعان زاۋىتتان اۋىسىپ كەلگەن ەكەن. سونىڭ ءبىرى – جانىبەك نۇرمۇحانبەتوۆ پەشتى ىسكە قوسۋعا دايىنداۋمەن اينالىسۋدا. ول جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىن مەن جاڭا زاۋىتتىڭ جۇمىسىندا, اسىرەسە, ءوندىرىس پروتسەسىن اۆتوماتتاندىرۋ مەن مەحانيكالاندىرۋدا اناعۇرلىم ايىرماشىلىق بار ەكەنىن جاسىرمايدى.جاڭا زاۋىتتىڭ قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. قوندىرعىلاردى ورناتۋدا دا ىلكىمدىلىك بار. زاۋىتتىڭ ىسكە قوسىلۋىن بىرەگەي پەشتەردى جاساعان گەرمانيانىڭ SMS Sieamag كومپانياسىنىڭ ماماندارى دا اسىعا كۇتۋدە, ولار ارقاشان اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جانە مەردىگەرلەردىڭ قاسىنان تابىلۋدا. وسىلاي قويان-قولتىق ەڭبەك ەتۋدىڭ ناتيجەسىندە جاڭا فەرروقورىتپا زاۋىتىن مەرزىمىندە پايدالانۋعا بەرۋگە العىشارت جاسالىپ وتىر. «قازحروم» تۇك» اق پرەزيدەنتى ۆيكتور ءتيلدىڭ ايتۋىنشا, پەشتىڭ الەمدە تەڭدەسى جوق, زاۋىت تا قۋاتتىلىعى بويىنشا وزىق بولادى.جازدىڭ اياعىنا تامان جاڭا زاۋىتتىڭ قويماسىنا كەن جەتكىزىلە باستايدى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قاراشا ايىندا العاشقى ەكى پەش ىسكە قوسىلادى, ال, جەلتوقسان ايىندا قالعان ەكەۋى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە.ساتىبالدى ءساۋىرباي,«ەگەمەن قازاقستان».اقتوبە وبلىسى.