سارسەنبى, 23 قاڭتار 2013 7:32
«باسەكەلەستىك» پەن «باقتالاستىق» بولەك-بولەك ۇعىمدار
جۇرت قالاي دەسە ولاي دەسىن, ءبىزدىڭ بۋىننىڭ وكىلدەرى وزدەرىنىڭ بالالىق شاقتارىنىڭ جايما-شۋاق تا ونەگەلى زامانمەن تۇستاس كەلگەنىنە قۋاناتىن بولسا كەرەك. بۇل جەردە اڭگىمە ەرتەڭىڭ ءۇشىن الاڭداماي ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك جاسالعاندىعى ءجونىندە عانا بولىپ وتىرعان جوق, اڭگىمە – ول ۋاقىتتاردا, (مارقۇم) فيلوسوف-عالىم ابدەش قالمىرزاەۆ ءوزىنىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە بىلتىر جاريالانعان «ەڭبەك ەمگەن قوعام عانا باقىتقا كەنەلتەدى» اتتى ماقالاسىندا ايتقانداي, ەڭبەكتىڭ باعالانعانىندا, سول زامانداعى ۇرپاقتىڭ ەڭبەكپەن ەسەيگەندىگىندە بولىپ وتىر.
سارسەنبى, 23 قاڭتار 2013 7:32
«باسەكەلەستىك» پەن «باقتالاستىق» بولەك-بولەك ۇعىمدار
جۇرت قالاي دەسە ولاي دەسىن, ءبىزدىڭ بۋىننىڭ وكىلدەرى وزدەرىنىڭ بالالىق شاقتارىنىڭ جايما-شۋاق تا ونەگەلى زامانمەن تۇستاس كەلگەنىنە قۋاناتىن بولسا كەرەك. بۇل جەردە اڭگىمە ەرتەڭىڭ ءۇشىن الاڭداماي ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك جاسالعاندىعى ءجونىندە عانا بولىپ وتىرعان جوق, اڭگىمە – ول ۋاقىتتاردا, (مارقۇم) فيلوسوف-عالىم ابدەش قالمىرزاەۆ ءوزىنىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە بىلتىر جاريالانعان «ەڭبەك ەمگەن قوعام عانا باقىتقا كەنەلتەدى» اتتى ماقالاسىندا ايتقانداي, ەڭبەكتىڭ باعالانعانىندا, سول زامانداعى ۇرپاقتىڭ ەڭبەكپەن ەسەيگەندىگىندە بولىپ وتىر.
يدەولوگيانىڭ اسەرى مە, الدە اتا-انا ءتاربيەسىنىڭ ىقپالى ما, كەڭەستىك زاماننىڭ جاستارى جۇمىس ىستەگەندەرىن كوپ جاعدايدا ۇلكەن ءبىر دارەجە كورەتىن, كوردىڭدەر مە مەنىڭ قانداي ەكەنىمدى دەگەندەي, قاتارلاستارىنىڭ الدىندا ماقتانىپ تا قوياتىن. بۇل جەردە ءتىپتى, لاۋازىمدى قىزمەت اتقارۋ دا مىندەتتى ەمەس, انشەيىن جۇمىس ىستەپ ەڭبەكاقى تاۋىپ جۇرسەڭ جەتكىلىكتى. سونىڭ وزىمەن-اق مەن ادام بولدىم, وزگەلەردەن ەش كەم ەمەسپىن دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسىپ, ونىڭ ءوزى سەنىڭ كوڭىلىڭدى ءوسىرىپ, مەرەيىڭدى تاسىتاتىن. العاش جۇمىس ءىستەگەن كەزدەردە ءوزىمىزدىڭ ءدال سونداي سەزىمدە بولعانىمىز انىق. بۇگىنگى ۇرپاق مەن جۇمىس ىستەيمىن دەگەندى ماقتان كورە مە ءوزى؟.. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى ماقالاسىن وقىعان ساتتە مەن وسىنداي ويعا بەرىلدىم.ءبىزدىڭ بالالىق جانە جاستىق شاعىمىز حح عاسىردىڭ 60-شى جىلدارىنىڭ ورتاسى مەن 70-ءشى جىلدارىنىڭ باسىندا ءوتتى. كەيىن ۇلكەندەردەن ەستىپ-ءبىلگەنىمىزدەي, ول حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ەندى-ەندى دۇرىستالا باستاعان كەزەڭى ەكەن. سونىڭ وزىندە دە, اسىرەسە, 60-جىلداردىڭ ورتاسىندا, كوپتەگەن وتباسىلاردىڭ تۇرمىس جاعدايلارى جاقسى دەپ ايتۋعا كەلە قويمايتىن. اسىرەسە, كوپ بالالى وتباسىلار ءبىرشاما قيىندىقتاردى باستان كەشتى. ونىڭ ۇستىنە اۋىلدا ايەلدەر ءۇشىن جۇمىس بولا بەرمەيدى, وسىدان كەلىپ ءبىر ءۇيلى جاننىڭ بارلىق اۋىرتپالىعى ءبىر عانا وتاعاسىنىڭ ارقاسىنا تۇسەدى. بالكىم سوندىقتان دا شىعار, ول جىلداردا اتا-انا ءوز بالالارىن ءۇي شارۋاسىنا اياۋسىز جۇمسايتىن. تىرشىلىك بار جەردە ۇيدە ءۇلكەندى-كىشىلى جۇمىستاردىڭ تابىلىپ جاتاتىنى بەلگىلى, سونداي شارۋالاردىڭ ءبارىنىڭ دە باسى-قاسىندا بالالار جۇرەتىن. ءتىپتى, ءبىر ۇيدە ءبىر ءوزى عانا وسكەن, «اينالايىن ءوتىپ كەتكەن» ەركەتوتايلاردىڭ ءوزى ءۇي شارۋاسىنان تىس قالا المايتىن. تۇپتەپ كەلگەندە, بالانىڭ ەرتە جاستان وسىلايشا ەڭبەككە ارالاسۋى ولاردىڭ الداعى ءومىر ءۇشىن بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ءتاجىريبە جيناپ, ەڭ باستىسى, جۇمىستان جيرەنبەي وسۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى. ءبىز ونى كەڭەستىك كەزدىڭ تاربيەسىن كورگەن اعا-اپالارىمىز بەن زامانداستارىمىزدىڭ اتقارعان ەڭبەكتەرىنەن كورىپ تە ءجۇرمىز. كەرەك دەسەڭىز, ادامدار ول كەزدە يىق تىرەسە ەڭبەك ەتۋ ارقىلى ءبىر-ءبىرىنىڭ قادىرىن ءبىلىپ, سول ارىپتەستەر اراسىنان وزدەرىنە دوس-جولداس تا تاباتىن.وكىنىشكە قاراي, مۇنىڭ ءبارى ەندى مۇلدە كەلمەسكە كەتكەندەي. بۇگىنگىنىڭ بالالارى جۇمىس ىستەمەك تۇگىلى, كىتاپ وقۋدىڭ وزىنە ق ۇلىقسىز. ويتكەنى, قوعامدا وعان دەگەن قاجەتتىلىك تە بولماي وتىر. ونىڭ ۇستىنە, قازىرگى زاماننىڭ «اقىلدى» بالالارى ادال ەڭبەك ەتىپ الىسقا بارا المايتىندارىن ەرتە باستان بىلەدى, سوندىقتان جاقسى ءومىر ءسۇرۋدىڭ باسقا, ياعني باس اۋىرتپايتىن, ءبىلەككە كۇش تۇسىرمەيتىن جەڭىل جولدارىن ىزدەيدى. ال ونداي جولدار تابىلىپ تا جاتىر. ول – اقشا, ول – تامىر-تانىستىق. مەكتەپتى بىتىرەر-بىتىرمەستەن بالالارىنا ماشينا ساتىپ اپەرىپ تالتاڭداتاتىن ءبىرقاتار اقشالى اتا-انالار ءوز ۇرپاعىنىڭ ەڭبەككە ەرتە باستان ارالاسىپ, جاقسى ازامات بولىپ ءوسۋى ءۇشىن ونشا الاڭداي قويمايدى. ويتكەنى ءوز قولدارىندا تۇرعان «قۇدىرەتكە» سەنەدى, مەن تۇرعاندا بالام قىزمەتسىز قالمايدى دەپ لەپىرەدى. كەرەك دەسەڭىز, ءوز قولىندا ۇلكەن «كۇش» بار ەكەنىن بالاسىنا دا سەزدىرىپ قويادى. ال ونداي سەنىمدىلىك بالانىڭ بولاشاق ءۇشىن ويلانۋىنا, ومىرگە ءوز بەتىنشە قادام باسۋ جولىندا تالپىنىس جاساۋىنا مۇرشا بەرمەيدى. ءبىلىمسىز, قابىلەتسىز ۇرپاقتىڭ ءوسىپ شىعۋىنا دا كوبىنە-كوپ وسىنداي جاعدايلار سەبەپكەر بولادى.شىنىن ايتۋ كەرەك, ءبىزدىڭ حالىقتىڭ دەنى بالا تاربيەسىنە قاي زاماندا دا ونشا ءمان بەرە قويعان ەمەس. وعان بالكىم, تۇرمىستىڭ اۋىرلىعى, تاربيەمەن اينالىسىپ وتىرۋعا ۋاقىتتىڭ جەتپەگەندىگى دە سەبەپكەر بولعان شىعار. ابىروي بولعاندا, كەڭەستىك زاماندا بۇل مىندەت بالاباقشالار مەن مەكتەپتەرگە جۇكتەلدى. ال ولار, كەرەمەتتەي قىلماسا دا, جاس ۇرپاققا بەلگىلى ءبىر دارەجەدە تاربيە بەرۋگە, اسىرەسە ەڭبەككە ۇيرەتۋگە (مەكتەپتەر) تىرىستى. ول ۋاقىتتاردا 9-سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن «ءتاجىريبەدەن ءوتۋ» دەگەن جاقسى ءداستۇر بولاتىن, ياعني 9-سىنىپتى بىتىرگەن بالالار شارۋاشىلىقتارعا بارىپ ءبىر اي بويى جۇمىس ىستەيتىن. بۇل ءىس جەتكىنشەكتەردى ەڭبەككە باۋلۋدا ايتارلىقتاي ءرول اتقاردى. ال مەكتەپتە-اق باستالاتىن پيونەر, كومسومول ۇيىمدارىنداعى جۇمىستار مەن ستۋدەنتتەردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىندا, قۇرىلىس وتريادتارىندا ەڭبەك ەتۋى ءوز الدىنا ءبىر بولەك اڭگىمە.جالپى, ەڭبەك ەتۋ دەگەنىمىزدىڭ ءوزى نە؟ ەگەر, عىلىمي تەرميندەرگە جۇگىنىپ, تاقىرىپتى كۇردەلەندىرىپ جاتپاي-اق قاراپايىم سوزبەن تۇسىندىرەر بولساق, ەڭبەك ەتۋ دەگەنىمىز – قاتارىڭنان قالماي ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن كۇرەسۋ. دەمەك, لايىقتى ءومىر سۇرگىسى كەلگەن كەز كەلگەن ادام ءوز قارىم-قابىلەتىنە ساي جۇمىس ىستەۋى كەرەك. جاستارعا ەڭبەك تۋرالى ايتقان كەزدە دە ءدال وسى ماسەلە اڭگىمەنىڭ توقەتەرىنە اينالسا قۇبا-قۇپ بولار ەدى.كەيدە ويلاپ وتىرساڭ, نارىق زامانىنىڭ باستى تالابى بولىپ ەسەپتەلەتىن «باسەكەلەستىك» ءسوزىنىڭ ءوزى بۇرىن-سوڭدى ونداي قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ كورمەگەن ءبىزدەرگە پايدادان گورى كوبىرەك زيان اكەلىپ جاتقان سياقتى. بىرىنشىدەن, وسى ءسوزدى ءوز ماعىناسىندا, ياعني وزگەلەردەن وزا ەڭبەك ەتۋ, ساپالى جۇمىس ىستەۋ دەپ ءتۇسىنىپ جاتقاندار كەم دە كەم. بۇل ءسوزدى بىرەۋلەر وزگەلەر توگىلىپ-شاشىلىپ وتكىزگەن تويدى مەن دە وتكىزەم نەمەسە ولار ساتىپ العان قىمبات دۇنيەنى مەن دە ساتىپ الام دەپ ءتۇسىنىپ جۇرسە, ەندى بىرەۋلەر پالەنشە قول جەتكىزگەن ديپلومدى مەن دە الامىن جانە سول ادام تامىر-تانىستىقپەن يە بولعان قىزمەتكە مەن دە قايتكەن كۇندە دە يە بولامىن دەپ وزىنە قولداۋ كورسەتەتىن «كۇش» ىزدەپ جانتالاسىپ ءجۇر. قازاقتىڭ «باقتالاستىق» دەگەن سوزىمەن توركىندەستىرە كەلگەندە «باسەكەلەستىك» ءسوزىنىڭ قۇلاققا ۇنامسىزداۋ ەستىلەتىنىن بىلاي قويعاندا, ءدال مۇنداي «باسەكەلەستىكتىڭ» جاقسىلىققا اپارىپ سوقتىرماسى انىق. ەڭ باستىسى, ونداي ويدىڭ استارىندا ادال ەڭبەك ەتسەم دەگەن نيەتتىڭ از ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.وسى ورايدا كوپشىلىگىمىز ەسكەرمەي جۇرگەن تاعى ءبىر ماڭىزدى جايت بار. ول – ءوزىمىز اۋزىمىز اۋزىمىزعا تيمەي جاماندايتىن كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە بيلىكتىڭ حالىقتى ماجبۇرلەپ جۇمىس ىستەتكەندىگى. ءتىپتى, جۇمىستان قاشقان, ماسىلدىققا سالىنعان ادامدارعا زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرۋگە تۋرا كەلەتىن. بۇگىندە ول جوق. بۇگىندە, جۇرتتىڭ ايتقاندارىنا سەنسەك, باسشىلار دا, ءتارتىپتى تالاپ ەتۋگە ءتيىس ورگاندار وكىلدەرى دە بىرەۋگە جۇمىس ىستەتپەك تۇگىلى وزدەرى دە جارىتىپ جۇمىس ىستەمەيدى. ويتكەنى ول قىزىق ەمەس, ياعني ودان تۇسەر پايدا شامالى. ودان دا ءوز بيزنەسىڭدى, تۋرا ماعىناسىندا ايتقاندا, باس پايداڭدى ويلاعانىڭ الدەقايدا ءتيىمدى. قازىرگىنىڭ كەيبىر «اقىلدى» باسشىلارى سولاي جاساپ تا ءجۇر. ولاردىڭ بۇل ارەكەتتەرىن زاڭنىڭ ءوزى توقتاتا الار ەمەس. توقتاتا المايتىنى جۇرتتى تارتىپكە شاقىرۋعا تيىستىلەردىڭ دە وزدەرىنىڭ بيزنەستەرى بار. وسى ورايدا, ءسىرا, رەسەيدەگى سياقتى مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇرگەندەر بيزنەسپەن اينالىسپاۋى ءتيىس دەگەن ءبىر زاڭ بىزگە دە كەرەك سياقتى.مۇنداي ارەكەتتەردىڭ ەڭ جامان جەرى وزگەلەرگە تەرىس ۇلگى كورسەتۋىندە. الدىنداعى اعالارىنىڭ جارامسىز قىلىقتارىن كورگەن كەيىنگى تولقىن ىنىلەر قايدان جاقسى بولىپ شىعادى. وسىندايدا ءبۇگىنگى ۇرپاقتىڭ ءبىرازى جۇرتتى الداپ, قوعام مۇلكىن ۇرلاپ, جەمقورلىققا سالىنىپ كۇن كورۋگە داعدىلانىپ جاتقان جوق پا دەگەن دە قورقىنىشتى وي كەلەدى. ولاي ويلاۋعا سەبەپ تە جوق ەمەس. بۇگىندە جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەر بىزگە ءبىلىمىڭنىڭ كەرەگى جوق, ديپلومىڭدى بەرسەڭ جەتەدى دەگەندى اشىق ايتاتىن بولسا, وقۋ ءبىتىرىپ قىزمەتكە تۇرعاندار ءا دەگەننەن-اق قاي جەردەن اقشا جاساۋعا بولادى دەپ جان-جاعىن تىمىسكىلەۋگە كىرىسەتىن كورىنەدى. كوزدەرىمەن كورگەندەر وسىلاي دەيدى. بۇل جەردە ءبىز ءتىپتى كىتاپ وقىمايتىن, گولليۆۋدتىق كينولار مەن كومپيۋتەردەن وزگە قىزىقتىرمايتىن, مۋزىكادان حابارى جوق بولا تۇرا كوپشىلىك الدىنا شىعىپ «ءانشى» اتانعان نەمەسە اسابا بولىپ ناپاقاسىن تاپقان قازىرگى كوپتەگەن جاستاردىڭ وي-ورىستەرىنىڭ, جۇمىسقا قابىلەتتەرىنىڭ تومەندىگىن ايتىپ تا وتىرعان جوقپىز. ەڭ سوراقىسى, ەلباسىنىڭ جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى تۋرالى ماقالاسىن جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەردىڭ تالايى جەتە ءتۇسىنىپ جاتپاعانعا ۇقسايدى. ولاردىڭ وسى ماسەلەگە قاتىستى ءوڭىرلەرگە بارىپ حالىقپەن كەزدەسۋلەر وتكىزدىك, سودان كەيىن-اق ادامدار ەڭبەككە قاراي بەت بۇرا باستادى دەپ جاعالاي جار سالۋلارىنان وسىنداي كۇمان تۋىندايدى. ءسىرا, شەنەۋنىك مىرزالار ەلدى ارالاپ, جۇرتپەن سويلەسىپ شىقساق ءبارى ورنىنا كەلەدى دەپ ويلايتىن ءتارىزدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇكىل ەلدى ادال ەڭبەك ەتۋگە تاربيەلەۋ سياقتى اسا جاۋاپتى ءىستى ءبىزدىڭ اعايىنداردىڭ ءوز ادەتتەرىنە سالىپ كەزەكتى ناۋقانعا اينالدىرعانى كورىنىپ-اق تۇر.ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا, جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى دەگەن ماسەلەگە, سول ارقىلى مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مىندەتكە قازىرگىدەن دە تەرەڭىرەك ءمان بەرۋ كەرەك. بۇل ورايدا جوعارى جاۋاپكەرشىلىك, ءبىر ەمەس, بىرنەشە جىلداردى قامتيتىن تىڭعىلىقتى جۇمىستار قاجەت. وكىنىشكە قاراي, ازىرگە ماقساتكەرلىكپەن, تاباندىلىقپەن ءجۇرگىزىلگەن ونداي كەڭ اۋقىمدى جۇمىستار كوزگە كورىنىپ تۇرعان جوق.
باسقانى بىلاي قويعاندا, بەلگىلى ءبىر سالامەن اينالىساتىن ۆەدومستۆولاردىڭ سول سالادا ورىن الىپ جاتقان كەمشىلىكتەرگە كوڭىل بولمەيتىنى تاڭ قالدىرادى. ماسەلەن, اۋىلداردا تۇرىپ مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن حالىقتىڭ ءوز ءونىمدەرىن وتكىزۋدە كومەك سۇراپ دابىل قاققاندارىنا تالاي جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. سولاردىڭ جانايقايلارىنا قۇلاق تۇرگەن ءبىر ادام بولسايشى. باياعى جارتاس – ءبىر جارتاس. ال اۋىلداردا مىڭداپ مال ۇستاپ وتىرعاندار بار. ولار مەملەكەتتەن ەش قولداۋ كورىپ جاتقان جوق. سەبەبى ولاردىڭ كوبى زاڭدى تۇلعالار بولىپ ەسەپتەلمەيدى. مالدى باياعىشا, اتا-بابا داستۇرىمەن قازاقبايشىلاپ باعىپ, وزدەرىن جانە وتباسىلارىن اسىراپ جۇرگەندەر عانا بولىپ سانالادى. ولاردىڭ مالدارىن, وزگە دە ونىمدەرىن كۇزگە تامان ساۋداگەرلەر ارزان باعاعا ساتىپ الادى دا, بازارلار ارقىلى اناعۇرلىم ءوسىرىپ ساتادى. بۇدان مال باعۋشى دا, تۇتىنۋشى حالىق تا جاقسىلىق كورىپ جاتقان جوق. ارام جولمەن بايىپ جاتقان الىپساتارلار عانا. جۇرتتىڭ ايتقاندارىنا سەنسەڭ, بۇل الىپساتارلاردىڭ دا ارتتارىندا دوكەيلەر تۇر. اۋىردىڭ ۇستىمەن, جەڭىلدىڭ استىمەن كۇنەلتەتىندەردىڭ ۇنەمى اسىقتارىنىڭ الشىسىنان ءتۇسۋىنىڭ باستى سەبەبى دە وسىندا. وسىدان كەلىپ ساۋداگەرلىك جايلاعان جەردە ەڭبەك قوعامى تۋرالى ءسوز قوزعاۋعا بولا ما ءوزى دەگەن دە ساۋال تۋىندايدى. سوندىقتان حالىقتى ادال ەڭبەكپەن كۇن كورۋگە ءۇيرەتەمىز دەسەك, ەڭ الدىمەن, الداپ-ارباۋعا قۇرىلاتىن ساۋداگەرلىككە تىيىم سالۋ قاجەت. ويتكەنى ولاردىڭ الدامشى ارەكەتتەرى ادامداردىڭ كوڭىلدەرىن قالدىرادى, كەجەگەسىن كەرى كەتىرەدى. ءارى-بەرىدەن سوڭ حالىق ءتۇڭىلىپ, بارىنە قولدى ءبىر-اق سىلتەيتىن بولادى. ال ونداي نەمقۇرايلىلىق سوڭىنىڭ جاقسىلىققا اپارمايتىنى بارشاعا دا بەلگىلى. ءويتكەنى ەڭبەككە, ءوزىڭ ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامنىڭ تىنىس-تىرشىلىگى مەن پروبلەمالارىنا سەلقوس قاراۋ ءوز ەلىڭنىڭ تاعدىرىنا سەلقوس قاراۋ بولىپ تابىلادى. ونىڭ سوڭى بۇگىندە كۇن تارتىبىنە قويىلىپ وتىرعان جاس ۇرپاقتى وتانسۇيگىشتىك رۋحتا ءتاربيەلەۋ ىسىنە وراسان زور نۇقسان كەلتىرەدى.پرەزيدەنت وتكەن جىلى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىمەن جانە وبلىس اكىمدەرىمەن وتكىزگەن كەڭەستە قاعازباستىلىقتىڭ تىم كوبەيىپ كەتكەندىگى تۋرالى وتە قاتاڭ تۇردە ەسكەرتۋ جاسادى. ءويتكەنى قاعازباستىلىق دەگەنىمىزدىڭ ءوزى جۇمىستىڭ مۇلدە توقتاپ تۇرعانىن بىلدىرەتىن ارەكەت بولىپ تابىلادى. ولاي دەيتىنىمىز, بىرىنشىدەن, ناقتى ءبىر ىسپەن شۇعىلدانىپ جاتقان ادامنىڭ قاعاز جازىپ وتىرۋعا ۋاقىتى دا بولا بەرمەيدى. كەرىسىنشە, قاعازباستىلىقپەن اينالىسقان ادامنىڭ ءبۇكىل وي-مۇددەسىنىڭ سوعان باعىتتالۋىنا بايلانىستى جۇمىسى وزىنەن ءوزى تىعىرىققا تىرەلەدى. ەكىنشىدەن, اتقارىلعان جۇمىس ەشقانداي قاعازسىز-اق كوزگە كورىنىپ تۇرادى. ايتالىق, جاڭادان ەلىمىزدىڭ استاناسىن تۇرعىزدىق دەپ نەمەسە استانادا لوكوموتيۆتەر قۇراستىراتىن زاۋىت اشتىق دەپ بۋدا-بۋدا قاعاز تولتىرۋ قاجەت پە؟ جوق, قاجەت ەمەس. ويتكەنى ولاردى حالىق ونسىز دا كورىپ-ءبىلىپ وتىر. وسىدان-اق قاعازباستىلىققا سالىنۋدىڭ ءوزى ىستەلمەي جاتقان جۇمىستاردى نەشە ءتۇرلى جالعان ەسەپ بەرۋلەر ارقىلى بۇركەمەلەۋ ەكەندىگى كوزگە ۇرىپ تۇر.پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا قازاقستاندىقتار الدىنا وراسان زور مىندەتتەر جۇكتەلدى. وسى قۇجاتتا اتاپ كورسەتىلگەن تاپسىرمالاردى ويداعىداي ورىنداپ, بولاشاقتا الەمدەگى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ءار قازاقستاندىق قاجىرلى دا تىندىرىمدى ەڭبەك ەتە بىلۋلەرى كەرەك. تەك سوندا عانا العا قويعان ماقساتقا جەتەرىمىزدەن ءۇمىت كۇتۋگە بولادى. ەگەر بويعا بىتكەن داعدىعا سالىپ, ەل ءۇشىن اسا ماڭىزدى مىندەتتى ناۋقانعا اينالدىرىپ, بار ءىستى وسى كەزگە دەيىنگىدەي ۇرانداپ ءجۇرىپ-اق تىندىرامىز دەسەك ۇلكەن قاتەلىككە ۇرىنار ەدىك.«ءوز ەلىنە پايداسىن تيگىزۋ, ءوز وتانىنىڭ تاعدىرىنا جاۋاپتى بولۋ – ءاربىر جاۋاپتى ساياساتكەر ءۇشىن, ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن پارىز جانە ابىروي», دەپ اتاپ كورسەتتى مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان- 2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا. بۇل ءسوز قازاقستاندى ەلىم دەپ بىلەتىن, ءوز ءومىرىن قازاقستانمەن بىتە قايناتا سەزىنەتىن ءاربىر ازاماتقا ۇلكەن وي سالۋى ءتيىس. ويتكەنى ءوزىنىڭ تىرشىلىگى ءۇشىن, ءوزىنىڭ تۋعان ەلى ءۇشىن تەر توگىپ, ەڭبەك ەتە بىلمەيتىن ادامنىڭ ەلجاندى بولۋى ەكىتالاي. ەڭ قاۋىپتىسى, تەك قارا باسىنىڭ عانا پايداسىن ويلايتىن, ءوز ەلىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجدارىنا نەمكەتتى قارايتىن, جاۋاپكەرشىلىكتى تەرەڭ سەزىنبەيتىن ادامدارمەن مىقتى مەملەكەت ورناتۋ مۇمكىن ەمەس. ادال ەڭبەك ەتە ءبىلۋدىڭ ەل ءۇشىن ماڭىزدىلىعى دا مىنە, وسىندا. ال ونداي شىنايى دا قاجىرلى ەڭبەككە قابىرعاسى ءالى دە تولىق قاتايىپ ۇلگىرمەگەن جاس قازاقستان مەملەكەتى وتە-موتە مۇقتاج…
سەيفوللا شايىنعازى,«ەگەمەن قازاقستان».