سارسەنبى, 27 اقپان 2013 7:49
الماتى قالاسىندا ءوتىپ جاتقان يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن تالقىلاۋ بويىنشا 3+3 تۇرپاتىنداعى كەزدەسۋدە يران يسلام رەسپۋبليكاسى مەن ەۋروپالىق وداق ۋاكىلەتتىكتەرىنىڭ رەسمي وكىلدەرى يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسىنە بايلانىستى ءتورتىنشى مارتە بولىپ وتىرعان جان-جاقتى كەلىسسوزدەر تۋرالى باق وكىلدەرىنە شاعىن مالىمدەمە جاسادى.
سارسەنبى, 27 اقپان 2013 7:49
الماتى قالاسىندا ءوتىپ جاتقان يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن تالقىلاۋ بويىنشا 3+3 تۇرپاتىنداعى كەزدەسۋدە يران يسلام رەسپۋبليكاسى مەن ەۋروپالىق وداق ۋاكىلەتتىكتەرىنىڭ رەسمي وكىلدەرى يراننىڭ يادرولىق ماسەلەسىنە بايلانىستى ءتورتىنشى مارتە بولىپ وتىرعان جان-جاقتى كەلىسسوزدەر تۋرالى باق وكىلدەرىنە شاعىن مالىمدەمە جاسادى.
موستافا افزالزادە, «FARS news agency» اقپارات ورتالىعىنىڭ ساياسي شولۋشىسى:
– باتىس ەلدەرى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا دەگەن ۇستانىمى مەن ءپىكىرىن وزگەرتپەي وتىرعانى بەلگىلى. يران وزىندىك ساياسي باعىت ۇستانعان ەل رەتىندە سىرتقى اسەرلەردىڭ ەركىنە يلىكپەيدى.
بۇعان دەيىنگى كەلىسسوزدەر بارىسىندا يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى وتكىزىلگەن جان-جاقتى كەلىسسوزدەر مەن كەزدەسۋلەر ايتارلىقتاي ناتيجە بەرمەگەن ەدى. تەك يرانعا قاتىستى قابىلدانعان كەيبىر قۇجاتتار مەن سانكتسيالاردان وزگە بۇل ماسەلەدە كۇنى بۇگىنگە دەيىن تۇشىمدى مامىلە بولعان ەمەس.
– يراندا جۋىردا بولاتىن پرەزيدەنتتىك سايلاۋ, ەگەر وسى كەزدەسۋدىڭ وعان دەگەن اسەرىن شامالايتىن بولساق, بۇگىنگى جانە بۇعان دەيىنگى يراننىڭ ۇستانىمى, ول – باسقارۋ تەتىگىنىڭ ەمەس, تۇتاستاي مەملەكەتتىڭ ۇستانىمى جانە بەيبىت باعدارى, سوندىقتان دا, ەلدەگى سايلاۋلار مەن الەمدەگى ساياسي كۇردەلى وقيعالاردىڭ يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا ەشقانداي دا اسەرى بولماق ەمەس.
وسى تاقىرىپتى تۇراقتى زەرتتەۋشى رەتىندە ايتارىم, 2009 جىلدان بەرى باتىس ەلدەرى, ونىڭ ىشىندە اقش «يران ماسەلەسىن» تۇراقتى دا تياناقتى قوزعاپ كەلە جاتقانى بارشامىزدىڭ نازارىمىزدا. الايدا, رەسمي تەھران ەشبىر شارتتارعا مويىنسۇنباۋدا. مەنىڭشە, بۇگىن قازاق جەرىندە بولىپ جاتقان كەزدەسۋدە التى بىردەي دەرجاۆانىڭ جاسايتىن ۇسىنىستارى مەن جۇرگىزەتىن كەلىسسوزدەرى دە پالەندەي وزگەرىس اكەلە قويادى دەپ ايتا المايمىن. باتىس ەلدەرى مەن رەسمي اقش وزدەرىنىڭ يرانعا بايلانىستى پىكىرى مەن ۇستانىمىن وزگەرتپەي, بۇل ماسەلە شەشىمىن تابادى دەپ ەش ويلامايمىن.
مايكل مانن, ەۋروپالىق وداقتىڭ سىرتقى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى جوعارعى وكىلدىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى:
– يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا حالىقارالىق كۇماننىڭ بار ەكەندىگىن العا تارتا وتىرىپ, يران وسى ماسەلەدە اشىق جاعدايدا ءوزىنىڭ بەيبىت باعىتىن تانىتۋى ءتيىس. بۇگىنگى قازاقستان جەرىندە جاسالىپ وتىرعان جانە بۇعان دەيىنگى ۇسىنىستار مەيلىنشە بارشامىزعا تۇسىنىكتى دەپ ەسەپتەيمىن. بۇل جەردە تەك يران تارابى اتالمىش ۇسىنىستارعا ماڭىز بەرىپ, وزدەرىنىڭ ۇستانىمدارىن جان-جاقتى ءتيىمدى مانەرگە كوشىرەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, بىلتىر وسى تاقىرىپتى تەرەڭ قاۋزايتىن ءۇش كەزدەسۋ بولىپ, وندا ماسەلەنىڭ كۇردەلى تۇستارى ءسوز بولعان ەدى. وتكەن جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان بەرى وسىمەن ءتورتىنشى كەزدەسۋ وتكىزىلىپ وتىر جانە حالىقارالىق ۇيىمدار مەن الىپ دەرجاۆالار تاراپىنان كوپتەگەن ۇسىنىستار جاسالىپ, تالاپتار قويىلىپ جاتىر. سول كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە بەلگىلى ءبىر دارەجەدە ناقتى قادامداردىڭ جاسالىپ وتىرعانىنا كۋامىز. دەگەنمەن دە, يران ءوزىنىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا حالىقارالىق قاۋىمداستىقتار كەلتىرىپ وتىرعان الاڭداۋشىلىقتاردى تۇسىنىستىكپەن قابىلداپ, الەمدىك قاۋىمداستىق الدىندا بارلىق كۇماندى سەيىلتەدى دەپ سەنەمىز. بۇل بۇگىنگى تاڭداعى ەڭ وزەكتى ماسەلە رەتىندە كۇن تارتىبىندە تۇرعاندىعىن جەتكىزەر ەدىم.
مەن يراننىڭ قازىرگى تاڭدا حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قارارىن بۇزىپ وتىرعاندىعىن جەتكىزەر ەدىم. يادرولىق باعدارلاما تۋراسىنداعى الەمدىك بەيبىت تۇسىنىكتى العا تارتا وتىرىپ, ءبىز بۇگىن قازاق جەرىندەگى وسى كەزدەسۋدە بارلىق تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە نۇكتە قويامىز دەپ سەنەمىن.
«يران ماسەلەسى» جونىندە ىلگەرىلەۋشىلىكتەردىڭ بار ەكەندىگىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. بىلتىرعى ءماسكەۋ كەلىسسوزدەرىنەن كەيىن بۇل تاقىرىپ جابىق كۇيىندە قالدى دەۋگە كەلمەيدى. ەۋروپالىق وداقتىڭ سىرتقى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى ءجونىندەگى جوعارعى وكىلى كەترين ەشتون مەن يراننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى جوعارى كەڭەسىنىڭ حاتشىسى سايد دجاليلي تەلەفون ارقىلى سويلەسىپ, كەيىنىرەك ىستامبۇلدا دا كەزدەستى. ودان كەيىن دە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەر وتكىزىلدى. سوندىقتان دا بۇل جەردە ماسەلەنىڭ ناقتى شەشىمىنە قاراي ىلگەرىلەۋ بار ەكەندىگىندە ءسوز جوق.
رەسمي وكىلدەردىڭ مالىمەتىن دايىنداعان
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».