سەيسەنبى, 15 قاڭتار 2013 7:55
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەل دە كەمەڭگەر جوسپارى. بۇل بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ جۇرەگىنەن جول تاپقان جاڭاشىل, تۇجىرىمدى جولداۋ بولدى. پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىنىڭ اراسىندا ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىس بار. بۇل بايلانىستاردىڭ بارلىعى دا ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىنا, قازاقستاننىڭ جاڭا ساياسي باعىتىنا كەلىپ توعىسقانداي. ەلباسى جولداۋدا اتاپ وتكەندەي, «ءبىز ءبۇگىن – وزىندىك بەت-بەينەسى بار, ءوزىندىك ەرەكشەلىكتەرى مەن ءوزىندىك ۇستانىمى بار تابىستى مەملەكەتپىز».
سەيسەنبى, 15 قاڭتار 2013 7:55
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەل دە كەمەڭگەر جوسپارى. بۇل بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ جۇرەگىنەن جول تاپقان جاڭاشىل, تۇجىرىمدى جولداۋ بولدى. پرەزيدەنتتىڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىنىڭ اراسىندا ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىس بار. بۇل بايلانىستاردىڭ بارلىعى دا ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىنا, قازاقستاننىڭ جاڭا ساياسي باعىتىنا كەلىپ توعىسقانداي. ەلباسى جولداۋدا اتاپ وتكەندەي, «ءبىز ءبۇگىن – وزىندىك بەت-بەينەسى بار, ءوزىندىك ەرەكشەلىكتەرى مەن ءوزىندىك ۇستانىمى بار تابىستى مەملەكەتپىز».
بۇل جولداۋدا «قازاقستان – 2030» ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارى شىعارىلدى. 2050 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدى قامتىعان جولداۋدىڭ ءاربىر باعىتىندا ايتىلعان تاپسىرمالاردى ورىنداۋ – ءاربىر قازاقستان ازاماتىنىڭ مىندەتى. ەلىمىز قازىر تۇراقتى دامۋ جولىنا باعىت الدى, ەل ەكونوميكاسى كوتەرىلىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى جاقساردى. ۇلتتىعىمىزدىڭ ۇلى شاڭىراعى استانانىڭ قارىشتاپ دامۋى, وركەندەۋى قازاقستاننىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتىپ وتىر, ەلوردا – ەل وركەندەۋىنىڭ نەگىزى, ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ, ەكونوميكالىق ورىستەۋدىڭ ورتالىعى. ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزۋ مەن ەقىۇ سامميتىن ۇيىمداستىرۋ دا – ەل الدىنداعى ۇلكەن ءىس, استانانىڭ مول مۇمكىندىگىنىڭ تاعى ءبىر كورىنىسى. ەلوردامىز – استانانىڭ كۇن ساناپ كوركەيىپ, ءوسىپ, ساۋلەتتەنۋى – ءبارىمىزدىڭ مەرەيىمىز. شىنىندا استاناداي اسقاق ەلىمىزدىڭ جۇرەگى بولماسا, ءدال مۇنداي الەمدىك ماڭىزدى مىندەتتەر جۇكتەلمەگەن بولار ەدى. بۇل قۇرمەت – قازاقستانعا قۇرمەت, ەلباسىمىزدىڭ الەم الدىنداعى اسقاق ابىروي-بەدەلى.
«ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – 2050 جىلعا قاراي مىقتى مەملەكەتتىڭ, دامىعان ەكونوميكانىڭ جانە جالپىعا ورتاق ەڭبەكتىڭ نەگىزىندە بەرەكەلى قوعام قۇرۋ» ەكەندىگىن جاريالاعان پرەزيدەنتىمىز حالىق كوكەيىندەگى ماسەلەلەردى تاپ باسىپ, الداعى مىندەتتەردى كورەگەندىكپەن ايقىنداپ, كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەل كوكجيەگىن كورسەتتى. وسى رەتتەن كەلگەندە, ەلباسى جولداۋىنداعى نەگىزگى باعىتتار ارقايسىمىزعا ۇلكەن مىندەتتەر جۇكتەيدى.
تاۋەلسىزدىك – بۇكىل اتا-بابالارىمىزدىڭ اسقاقتاعان ارماندارى, سول ءۇشىن قازاق دالاسىندا بولعان بىرنەشە قۋعىن-سۇرگىندەر, سەكسەن التىنىڭ جەلتوقسانىنداعى ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ الاڭعا شىعىپ كورسەتكەن ەرلىگى – ونىڭ وڭايلىقپەن كەلمەگەندىگىنىڭ ءۇلكەن دالەلى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ىنتىماعىمىز بەن ءبىرلىگىمىز جاراسىپ, كەرەگەسى كەڭ ەلگە اينالدىق. ەلىمنىڭ قاي قيىرىندا ەڭبەك ەتسەم دە مەنىڭ نەگىزگى ماقساتىم – «بولاشاققا دەگەن ۇكىلى ءۇمىتىمىزدىڭ تىرەگى», «تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ پەرزەنتتەرى», ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى – بولاشاق ۇرپاقتى ءبىلىمدى دە سانالى ەتىپ تاربيەلەۋ.
1988-1989 جىلدارى گەرمانيانىڭ ەكى بىردەي جوعارى وقۋ ورنىندا – كلاۋستال تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن احەن قالاسىنداعى رەين-ۆەستفال جوعارى تەحنيكالىق مەكتەبىندە ءىس-تاجىريبەدەن ءوتتىم. 1994-1995 جىلدارى تسەللي قالاسىندا ءتومەنگى ساكسون نەمىس باسقارۋ اكادەمياسىندا ءبىلىم الدىم. ول كەزدە قازاق دەگەن ۇلتتى باسقا ەل تانىمايتىن ەدى. قازىر ءبارى باسقاشا – اتا-بابامىز ارمانداعان تاۋەلسىزدىگىمىز بۇگىندە تولىققاندى, نىق ورنىعىپ, قازىرگى تاڭدا قازاق ەلىن بۇكىل الەم تانىدى. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بۇگىنگى بەت-بەينەسى, ەكونوميكاسى مەن حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى ەلىمىزدە ءجۇرگىزىلىپ وتىرعان ساليقالى ساياساتتىڭ ناقتى ناتيجەسى ەكەندىگى ءسوزسىز.
ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى وركەندەپ, جىلدان-جىلعا قۋاتى ارتىپ كەلەدى. جاس مەملەكەتىمىزدىڭ بۋىندارى بەكىپ, قابىرعالارى قاتايىپ, ءوز الدىنا دەربەس, تۇعىرلى ەل بولۋىنا قازاق حالقىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. ەلىمىزدىڭ الدىندا جاڭا, ءورشىل ماقساتتار تۇر. ولاردىڭ ەڭ باستىسى – الەمدەگى بارىنشا دامىعان مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا كىرۋ.
شەتەلدىڭ, اسىرەسە, امەريكانىڭ, قىتايدىڭ, گەرمانيانىڭ, باسقا دا ەلدەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جۇمىستارىمەن تانىسا ءجۇرىپ, ومىرلىك تاجىريبەلەرىمنەن قازاقستاندا دا شەتەلدىك ۇلگىدەگى ۋنيۆەرسيتەت قالاشىعى سالىنسا دەگەن ارمانىم تۋعانىن جاسىرمايمىن. ول وي ماعان شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە رەكتور بولىپ جۇرگەن كەزدە كەلىپ, سول ويىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وسكەمەننەن ارنايى ءجۇز وتىز گەكتار جەر ءبولىنىپ, ۇكىمەتكە حات جازىلىپ, وسى ماسەلەنى ەندى باستاپ جۇرگەن كەزدە ماڭعىستاۋداعى جوعارى وقۋ ورنىنا رەكتور بولىپ اۋىستىم. كوكەيدەگى ارمان-ويىمدى ىسكە اسىرۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ, اقتاۋدىڭ جاڭا شاعىن اۋدانىنان ەلۋ ءتورت گەكتار جەردەن ستۋدەنتتەر قالاشىعىن باستادىق. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بيىك باس عيماراتى اقتاۋ قالاسىنىڭ ساۋلەتىنە ساۋلەت قوستى. ۋنيۆەرسيتەت كامپۋسىنىڭ بارلىق وقۋ زەرتحانالىق بازاسى, جاتاقحاناسى دا شەتەلدەگى ءوزىم كورگەن, وقىعان ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلگىسىندە جاسالىپ, يگىلىگىمىزگە قىزمەت ەتۋدە. ۋنيۆەرسيتەت قالاشىعىنىڭ سالىنۋى تىكەلەي ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جۇرگىزىلۋدە. وقۋ ورنىنىڭ باس عيماراتى, 500 ورىندىق جاڭا ۇلگىدەگى جاتاقحانا, ءجۇزۋ باسسەينى بار ستۋدەنتتىك سپورت كەشەنى پايدالانۋعا بەرىلسە, ەندى جاستار سارايى, كىتاپحانا, وقۋ عيماراتى, تەحنوساياباق, ينجينيرينگ ورتالىعى, عالىمدار ءۇيىنىڭ قۇرىلىسى كەزەكتە تۇر.
ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەملەكەتتىك تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتى جوعارى ءبىلىم بەرۋدى زامان تالابىنا ساي جەتىلدىرىپ, حالىقارالىق ستاندارتتار دەڭگەيىنە جەتكىزۋگە باتىل قادام جاساپ, سىرت بەينەسىمەن دە, وقۋ-تاربيە جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ جاعىنان دا رەسپۋبليكامىزداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ الدىڭعى ساپىندا كەلە جاتىر. وقۋ وردامىزدىڭ ميسسياسى – بۇگىنگى الەمدەگى وزگەرىستەرگە يكەمدەلۋگە قابىلەتى جوعارى بىلىكتى ماماندار, عىلىمي جانە عىلىمي-پەداگوگيكالىق كادرلار دايارلاپ, ەلىمىزدىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني دامۋىنا بەلسەندى ىقپال ەتۋ بولىپ تابىلادى.
ACQUIN اككرەديتاتسيالاۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىلارى ءۇستىمىزدەگى وقۋ جىلى باستالار شاقتا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «مۇناي-گاز ءىسى» جانە «ماشينا جاساۋ» ماماندىقتارىن حالىقارالىق اككرەديتاتسيادان وتكىزۋ ءۇشىن ارنايى كەلىپ, اتالمىش ماماندىقتاردىڭ زەرتحانالارىن ارالاپ, وقۋ جۇيەسىمەن ەگجەي-تەگجەيلى تانىستى. سونىمەن بىرگە, ولار ەكى ماماندىقتىڭ ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ, سۇحباتتار جۇرگىزدى. ناتيجەسىندە وڭىرىمىزگە ساي ماماندار قاجەتتىلىگىنە سايكەس دايىندالاتىن «مۇناي-گاز ءىسى» جانە «ماشينا جاساۋ» ماماندىقتارى حالىقارالىق اككرەديتاتسيادان ەش سۇرىنبەي ءوتتى.
ءبىزدىڭ وقۋ وردامىز رەسپۋبليكادا وقۋ-زەرتحانالىق بازا بويىنشا العاشقى ورىنداردان كورىنىپ كەلە جاتىر.
ماماندار دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە قوسىلۋ باعىتىندا ماقساتتى قىزمەتتەر جوسپارلاندى. سونىڭ ىشىندە الىس-جاقىن شەتەلدەردەن ستۋدەنتتەرگە ارنايى ءدارىس وقۋعا پروفەسسورلار شاقىرۋ – وقۋ ورداسىنداعى يننوۆاتسيالىق قىزمەتتىڭ ءبىرى. الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن كەلىسىم-شارت نەگىزىندە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جاساۋ جىل سايىن ەسەلەنە دامۋ ۇستىندە.
ءبىلىم بەرۋدىڭ يننوۆاتسيالىق ۇلگىلەرى ءبىلىم بەرۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەلەرىن ينتەگراتسيالىق جاقىنداتۋ يدەياسى نەگىزىندە الەمدىك ستاندارتتارعا بەيىمدەۋ جۇيەسىن بىلدىرەدى. ول قازىرگى ءبىلىم بەرۋدىڭ زاماناۋي ساپالىق دەڭگەيىن قالىپتاستىرۋعا, ءبىلىم بەرۋ جۇيەلەرىن حالىقارالىق ۇيلەستىرۋ مەن ۇلتتىق باعدارلامالاردى مودەرنيزاتسيالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «ءبىزدىڭ جاستارىمىز وقۋعا, جاڭا عىلىم-ءبىلىمدى يگەرۋگە, جاڭا ماشىقتار الۋعا, ءبىلىم مەن تەحنولوگيانى كۇندەلىكتى ومىردە شەبەر دە ءتيىمدى پايدالانۋعا ءتيىس. ءبىز بۇل ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەردى جاساپ, ەڭ قولايلى جاعدايلارمەن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك», دەگەن ەلباسىنىڭ سوزىنەن تۋىنداعان وسى تالاپتار ۇدەسىنەن شىعۋ ماقساتىندا ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەملەكەتتىك تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى دا ايانباي ەڭبەك ەتۋدە. ءبىلىم, عىلىم سالاسىنداعى بارلىق جۇمىس ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءار جىل سايىنعى حالىققا جولداۋىندا ناقتىلانعان تاپسىرمالاردىڭ اياسىندا اتقارىلىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ايتامىن. الەمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى وتىز ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق ماقسات ۇلتتىق يدەياعا اينالارى ءسوزسىز. سوڭعى 15 جىلدا ءبىلىم الۋعا جۇمسالاتىن قارجىنىڭ 9,5 ەسە وسكەنى دە كوڭىل قۋانتارلىق. ءبىلىم بەرۋدىڭ مەكتەپكە دەيىنگىدەن باستاپ جوعارى بىلىمگە دەيىنگى بارلىق دەڭگەيلەرىن تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ىسكە اسىرىلۋى – جاڭا بۋىننىڭ جەدەل ءارى ساپالى ءبىلىم الۋلارىنا جاسالعان جاعداي. ەلىمىزدىڭ جاھاندىق ساياساتتاعى ءرولى دە ايقىن. قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋداعى كوشباسشىلىعى باسقا مەملەكەتتەر ءۇشىن ۇلگىگە اينالدى. قازاقستاننىڭ تۇتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ, دامىتۋ ءمىندەتىن بەلگىلەۋى, ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ۇلتتىق ءبىرلىكتى نىعايتۋى, ەلىمىزدىڭ ءبۇگىندە مادەنيەتارالىق جانە كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋدىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنا اينالۋى, «قازاقستان-2030» ستراتەگياسىنىڭ بەلگىلەنگەن مەزگىلىنەن بۇرىن ىسكە اسۋى – ەلباسىنىڭ كورەگەندىگىنىڭ ايقىن دالەلى. قولجەتىمدى جانە ساپالى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ باعىتى ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە دە جالعاسىن تابۋدا.
كاسپي ماڭىندا ورنالاسقان بەس مەملەكەتتىڭ شەكاراسىندا تۇرعاندىقتان, ۋنيۆەرسيتەت الدىندا تۇرعان مىندەتتەردىڭ ءبىرى – الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگى ارقىلى حالىقارالىق بايلانىستارعا كىرىگۋ, ءسويتىپ, ءبىلىم ساپاسى جوعارى وقۋ ورنى مەن ونىڭ تۇلەكتەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالۋى. قازىر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الدىندا ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەت – حالىقارالىق بايلانىستار جۇيەسىنە الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگى ارقىلى كىرىگۋ بولىپ تابىلادى, وندا ءبىلىم ساپاسى جوعارى وقۋ ورنى مەن ونى بىتىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ باستى فاكتورى بولماق. ۋنيۆەرسيتەتىمىزگە وتكەن جىلى قىرىقتان اسا شەتەلدىك پروفەسسور كەلىپ, دارىستەر وقىدى. شەتەلدىك عالىمدار ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ وتە تالانتتى ەكەنىن اتاپ ايتىپ جاتادى. سوندا ولار كىممەن سالىستىرادى؟! ولار وزدەرىندەگى جاستارمەن سالىستىرادى. حالىقارالىق دەڭگەيدە ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ تانىمدىق ءورىسى ەشكىمنەن كەم ەمەس.
ءوزىنىڭ جولداۋىندا ەلدە بارلىعى ءۇشىن قولجەتىمدى سپورت نىساندارى, سپورت قۇرال-جابدىقتارى جەتىسپەيتىندىگىنە قىنجىلىس بىلدىرگەن ەلباسى ۇكىمەت جانە جەرگىلىكتى ورگاندار الدىنا دەنە شىنىقتىرۋدى, بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ جانە تيپتىك جوباداعى دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ نىساندارى, سونىڭ ىشىندە, اۋلا نىساندارى قۇرىلىسى بويىنشا شارالار قابىلداۋدى مىندەتتەدى. بۇل ورايدا ۋنيۆەرسيتەت كامپۋسىنان ءجۇزۋ باسسەينى بار جاستارعا ارنالعان سپورت كەشەنىن ستۋدەنتتەردىڭ يگىلىگىنە ۇسىنۋىمىز دا – ەلباسىنىڭ ساياساتىن قولداۋىمىزدىڭ جارقىن ءبىر دالەلى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە سپورتتى دامىتۋ بويىنشا كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارلانىپ, جۇزەگە اسۋدا. كۇنى كەشەگى لوندون وليمپياداسىندا مەرەيىمىزدى اسقاقتاتقانداردىڭ ىشىندەگى كۇمىس جۇلدەگەر ادىلبەك نيازىمبەتوۆ – ءبىزدىڭ ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كمتجيۋ ستۋدەنتى.
ءبىز كاسپي تەڭىزى اينالاسىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اسسوتسياتسياسى قۇرامىندامىز. اسسوتسياتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – كاسپي تەڭىزى ماسەلەلەرىن شەشۋ جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ ىنتىماقتاستىعى بولىپ تابىلادى. قازىرگى تاڭدا بۇل اسسوتسياتسياعا 51 ۋنيۆەرسيتەت مۇشە بولىپ وتىر. 2013 جىلى كاسپي ماڭى ەلدەرى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەر اسسوتسياتسياسىنىڭ XVI باس اسسامبلەياسى جانە VI ۋنيۆەرسياداسى (سپورتتىق ويىندار) اقتاۋ قالاسىندا كاسپي مەملەكەتتىك تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا وتپەك. 1000-عا جۋىق ستۋدەنت قاتىساتىن ۋنيۆەرسياداعا قىزۋ دايىندىق جۇمىستارى دا باستالىپ كەتتى.
ۇلى مۇرات پەن ەلدىك مۇددەنى كوزدەگەن ماڭىزدى جولداۋدىڭ قازاقستاندىقتاردى الىس بولاشاققا باستايتىنى اقيقات. ءبىز بولاشاققا نىق سەنىممەن قارايمىز, ءبىز جاڭاشا دامۋدامىز. جانە بۇل ءۇشىن بىزدە ەڭ باستىسى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىق بار, قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعىنا قىزمەت ەتەتىن جاستارىمىز بار. «مەن ءححى عاسىر قازاقستاننىڭ «التىن عاسىرى» بولارىنا سەنەمىن. بۇل بەيبىتشىلىكتىڭ, تۇراقتىلىق پەن گۇلدەنۋدىڭ عاسىرى بولادى. قازاقستان حالقى ۇلى تاريحتىڭ يەسى اتانۋعا لايىق… ماڭگىلىك ەل بولۋ جولىنداعى ۇلى ىستەرىمىز جاڭا داۋىرلەرگە جول اشسىن!» دەگەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ وپتيميستىك رۋحتاعى سوزدەرى بارىمىزگە ۇلكەن سەرپىن بەردى.
ماڭگىلىك ەل بولۋدىڭ جاڭا مەجەسىن بەلگىلەگەن بۇل قۇجات كەلەشەگىمىزدىڭ كەمەلدىگىنە كوز جەتكىزگەندەي.
ءابدىمۇتالىپ ءابجاپپاروۆ,
ش. ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەملەكەتتىك
تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ
ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور.
اقتاۋ.