ۇزدىكتەر ۇزەڭگى قاعىستىرار ايتۋلى بايقاۋ اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ءباسپاسوز, راديو جانە ينتەرنەت جۋرناليستيكا سالاسى وكىلدەرى اراسىندا بيىل وسىمەن ءۇشىنشى جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. جىل سايىن جۇزدەن جۇيرىك شىققان جۋرناليسكە قۇرمەت كورسەتىپ, ماراپاتتاۋدى بۇلجىماس قاعيداعا اينالدىرعان ۇيىمداستىرۋ القاسى وسى جىلى دا سول ءداستۇرىن جالعاستىردى.
بيىلعى «ۇركەردىڭ» بۇرىنعىلاردان ءبىر ەرەكشەلىگى – تاريحىنا عاسىر تولتىرىپ وتىرعان ەل گازەتى – «Egemen Qazaqstannyń» 100 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالىپ, جالپى 11 اتالىم بويىنشا تاڭدالعان ۇزدىكتەر قاتارىنا «Egemen Qazaqstan» گازەتى اتىنداعى ارنايى سىيلىق يەگەرى ەسىمىنىڭ قوسىلۋى بولدى. وسى ورايدا ءىس-شارادان ءبىر كۇن بۇرىن:
– بۇگىن جۋرناليستەر ءۇشىن ەرەكشە كۇن. ويتكەنى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جۋرناليستەردىڭ كاسىبي مەرەكەسىن دەربەس تويلاۋدى ۇسىندى. ەندى 28 ماۋسىم – رەسمي تۇردە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ كاسىبي مەرەكەسى. تاماشا ءساتتى پايدالانا وتىرىپ, بارلىق جۋرناليستەردى ايتۋلى كۇنمەن, ءاسىرەسە 100 جىلدىق تاريحى بار «Egemen Qazaqstan» گازەتىن مەرەيتويىمەن قۇتتىقتايمىن. جاڭا جوبالار مەن جەتىستىكتەر, ەستەن كەتپەس كاسىبي ەموتسيالار تىلەيمىن. جۇزدەن جۇيرىك شىققان ارىپتەستەرىمىزگە تابىس ەتىلەر بۇگىنگى «ءۇركەر» سىيلىعى دا وسى قۋانىشتارىڭىزدى ەسەلەي تۇسەدى دەپ سەنەمىن, – دەپ اتاپ وتكەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ «ۇركەر» سىيلىعىن تاپسىرۋعا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا دا ءباسپاسوزدىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ وتىرىپ, جۋرناليستەردى كاسىبي مەرەكەمەن قۇتتىقتادى.
ءيا, تاريحى سوناۋ 1919 جىلدان باستاۋ الاتىن اتا باسىلىمنىڭ جۇزجىلدىق شەجىرەسى كۇللى قازاق ءباسپاسوزى ءۇشىن تاعىلىمدى. وسىعان وراي ايتۋلى سالتاناتتى جيىنعا «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ۇجىمى مەن ارداگەرلەرى ارنايى قاتىستى.
– قازاقتا «جول بىلگەن», «ءجون بىلگەن» دەگەن جاقسى ءبىر ءسوز بار. اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ «ۇركەر» ۇلتتىق سىيلىعىنىڭ ارناۋلى اتالىمىن ەل گازەتى – «Egemen Qazaqstannyń» عاسىرلىق تويىنا ارناۋى شىن مانىندە ءجون ءبىلگەندىك, جول بىلگەندىك. زور العىسىمىزدى ءبىلدىرەمىز, – دەدى ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىندە ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ.
ءسويتىپ, جۇرەك ءلۇپىل قاعىپ, جەڭىمپازدار ەسىمى جاريا ەتىلەر ءسات تە كەلىپ جەتتى. «قازمەديا» ورتالىعىنىڭ كونتسەرتتىك زالىندا وتكەن مەرەكەلىك جيىن كوز تارتارلىق سالتاناتىمەن ەستە قالدى. جۋرناليستەر قىزىل كىلەممەن ءجۇرىپ ءوتىپ, ماراپاتتاۋ ءراسىمى وتەر زالعا كەلىپ جايعاستى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋلى شاراعا جىلداعىمەن سالىستىرعاندا تىڭعىلىقتى دايىندالعانى كورىنىپ تۇر. ونىڭ جارقىن سەبەبى – مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن بيىلدان باستاپ جۋرناليستەر كۇنى دەربەس تويلاناتىندىعى.
ال بايقاۋعا قازىلىق ەتكەن مامانداردىڭ ايتۋىنشا, «ۇركەر» يەگەرلەرىن انىقتاۋ وتە تارتىستى ءارى قيىن بولىپتى. ويتكەنى ۇلتتىق جۋرناليستيكانىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ, قوعامنىڭ قوردالانعان وزەكتى ماسەلەلەرىن باتىل كوتەرىپ جۇرگەن قالام يەلەرىنىڭ قاي-قايسىسى دا مىقتى. ءبىرىن ەكىنشىسىنەن بولە-جارا قاراۋ مۇمكىن ەمەس. ايتسە دە بايقاۋ بولعان سوڭ, جەڭىمپازدى انىقتاۋ قاجەت.
– ۇمىتكەرلەردەن ماتەريالدار ءارتۇرلى دەڭگەيدە ءتۇستى. گازەت-جۋرنالداردان باستاپ, راديوباعدارلامالار, ينتەرنەت پورتال جۋرناليستەرى دە بارىنشا بەلسەندىلىك تانىتتى. اسىرەسە ينتەرنەت باسىلىمداردىڭ بەلسەندىلىگى وتە جوعارى بولدى. بايقاۋ ماتەريالدارىنىڭ كوپتىگىنەن, ءتىپتى قازىلار القاسى مۇشەلەرىنىڭ اراسىندا قىزۋ پىكىرتالاس تۋىندادى. شىن جۇيرىككە قيانات جاساپ الماۋ ءۇشىن دە بارىنشا ادىلەتتى بولۋعا تىرىستىق, – دەدى قازىلار القاسىنىڭ مۇشەسى ءلاززات تانىسباي.
سونىمەن كوپتەن كۇتكەن ماراپاتتاۋ راسىمىنە دە كەلىپ جەتتىك. قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن, 11 اتالىم بويىنشا انىقتالعان ۇزدىكتەر ەسىمى جاريا ەتىلدى. اتاپ ايتساق, «جىلدىڭ ۇزدىك فوتوسۋرەتى» – ءالي وسپان (egemen.kz), «جىل رەپورتاجى» – كسەنيا بوندال («كاپيتال»), «جىل ساراپتامالىق ماتەريالى» – ەۆگەنيا بودروۆا – (Informburo.kz), «جىل جۋرناليستىك زەرتتەۋى» – ياتسۋن اناستاسيا (نوlanews.kz), «جىل سۇحباتى» – جاننا ويشىباەۆا («ليتەر»), «قازاقستان تۋرالى جىلدىڭ تانىمدىق ماتەريالى» – ايان ءورىباي («قازاقپارات» حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگى) باستاعان جۋرناليستەرگە تابىستالسا, «جىل راديوستانساسى» اتالىمىنداعى جۇلدە – «راديو كلاسسيك», «جىل اقپاراتتىق پورتالى» – «Zakon.kz», «جىل گازەتى» – «ۆرەميا» گازەتى, «جىل جۋرنالى» – «National Geographic», «جىل new media-سى» اتالىمىنداعى ءجۇلدەگە Kaliyev-channel ينتەرنەت ارناسى لايىق دەپ تانىلدى. ال «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 100 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلعان ارنايى سىيلىق پروفەسسور, راديوجۋرناليستەردىڭ بىرنەشە بۋىن لەگىن تاربيەلەگەن ۇلاعاتتى ۇستاز نامازالى وماشەۆكە بەرىلدى. لاۋرەات اتانعان جۋرناليستەرگە «سىيلىق جەڭىمپازى» اتاعىمەن بىرگە «ۇركەر-2019» ەستەلىك ءمۇسىنشەسى جانە 1 ملن تەڭگە قارجىلاي جۇلدە تابىستالدى.
ءسويتىپ بايقاۋ ءوتتى. مەرەكە تويلاندى. جەڭىمپازدار ەسىمى جاريا ەتىلدى.
كوڭىلگە قۋانىش سىيلاعانى – «جىلدىڭ ۇزدىك فوتوسۋرەتى» اتالىمىندا كوپشىلىك اراسىندا ءالي وسپان بۇركەنشىك اتىمەن جاقسى تانىس فوتوگراف الىبەك يبراەۆ ەسىمىنىڭ جارقىراي كورىنۋى بولدى. جىل باسىندا كيىكتەر مەن سيرەك كەزدەسەتىن جانۋارلاردى قورعاۋ رەيدى كەزىندە براكونەرلەر قولىنان اۋىر جارالانىپ, قازا بولعان قاراعاندىلىق قورىقشى ەرلان نۇرعاليەۆتىڭ كيىكتىڭ لاعىن سابيدەي ماپەلەپ كوتەرىپ تۇرعان مەيىرىمگە تولى جارقىن بەينەسىن قالىڭ وقىرمان ءالى ۇمىتا قويعان جوق. كوڭىل قاتپارلارىن قوزعاپ, جۇرەك تۇكپىرىنە بويلاتقان سول تاماشا تۋىندىنىڭ اۆتورى – ءالي وسپان. ەستەرىڭىزدە بولسا, گازەتىمىزدىڭ 2019 جىلدىڭ 5 ناۋرىزىندا جارىق كورگەن سانىندا «فوتوگراف سىيلاعان ماڭگىلىك عۇمىر» تاقىرىبىمەن ءاليدىڭ جۇلدە العان فوتوسۋرەتى جايلى كەڭ كولەمدە ارنايى سۇحبات تا جاريالانعان بولاتىن. «ۇركەر» ۇزدىكتەرى قاتارىنان كورىنگەن جاس تالانتتىڭ بۇل جۇمىسى – شىن مانىندە تالاسسىز جەڭىس.
مىنە, وسىلايشا كوڭىلدى سان ءتۇرلى سەزىمگە بولەگەن «ۇركەر» بايقاۋى دا ءوز مارەسىنە جەتتى. الداعى بايقاۋ بۇدان دا تارتىستى ءھام ادىلەتتى وتەدى دەگەن سەنىم مول.