«ءبىزدىڭ جوبامىزدىڭ نەگىزگى ماقساتى – الەمدىك ستۋديانىڭ وتباسىمەن كورۋگە ارنالعان قازاق ءتىلىندەگى ساپالى كونتەنتىن شىعارۋ جانە ونى قولجەتىمدى ەتۋ. جانە اتالعان ماقساتتى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وتاندىق كينەماتوگرافيا ءارتىستەرىمەن بەلسەندى قارىم-قاتىناس ورناتىپ, وننان استام تانىمال اكتەر سىناقتان وتۋگە شاقىرىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى «بولاشاق» قق ديرەكتورى دينارا شايجۇنىسوۆا.
2011 جىلدان بەرى «بولاشاق» قق مەن «مەلومان» كومپانياسى 27 گولليۆۋدتىق كينوكارتينانىڭ قازاق تىلىندەگى دۋبلياجىن جۇزەگە اسىردى. قور ديرەكتورى دينارا شايجۇنىسوۆانىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلى كىشكەنتاي كورەرمەندەر نازارىنا قازاق تىلىنە اۋدارىلعان 5 ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى دايىندالۋدا: 28 ناۋرىزدا – «دامبو», 22 مامىردا – «الاددين», 20 ماۋسىمدا – «ويىنشىقتار حيكاياسى – 4», 19 شىلدەدە – «ارىستان پاتشا» جانە 28 قاراشادا – «مۇزدى ءولكە».
ماقالانىڭ باسىندا اتاپ وتكەندەي, كورشىلەس رەسەي جالپى دۋبلياج ونەرىن وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا-اق دامىتقان ەدى. بۇعان ءبىز «ءۇندىستاننىڭ چارلي ءچاپلينى» اتانعان رادج كاپۋردىڭ 50 جىل بۇرىن ورىس تىلىنە دۋبلياجدالعان فيلمدەرى ارقىلى كوز جەتكىزەمىز. بۇل جالپى كوركەم فيلم جانرىنا قاتىستى جاعداي. ال ەندى انيماتسيالىق فيلم جانرىنا كەلەتىن بولساق, 80-جىلدارى كەڭەس وداعىندا شەتەل انيماتسيالىق تۋىندىلارىن بىرتىندەپ دۋبلياجداۋ ءۇردىسى جۇرە باستادى. بۇعان دالەل رەتىندە كەلەسى مۋلتفيلمدەرىن مىسالعا كەلتىرە الامىز: جاپوندىق رەجيسسەر كيميو يابۋكي 1969 جىلى تۇسىرگەن «كوت ۆ ساپوگاح» جانە امەريكالىق رەجيسسەر تەد بەرمان 1981 جىلى تۇسىرگەن «ليس ي پەس» مۋلتفيلدەرى. ديسنەي ستۋدياسىنىڭ تۋىندىلارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى تەك 1991 جىلدان كەيىن تمد ەلدەرىنە كەلە باستادى. رەسەيدە دۋبلياج مەكتەبىنىڭ ىرگەسى بەرىك بولعاندىقتان, ولار دۋبلياج ءىسىن بىردەن قولعا الىپ كەتتى. ال بىزدە ءتىپتى رەسەيلىك كوركەم فيلمدەردى دۋبلياجداۋ كەشىرەك دامىدى. ءبىز بۇل «كەشىگىپ دامۋ» ءۇردىسىنىڭ اششىسى مەن تۇششىسىن كورەي, تۇرىك تەلەسەريالدارىنىڭ دۋبلياجدالۋىنان-اق سوڭعى 15 جىلدىڭ ىشىندە ايقىن اڭعاردىق.
الايدا «كوش جۇرە تۇزەلەدى» دەمەكشى, بۇل تۇستاعى ماسەلەلەر الدا شەشىمىن تاباتىن سىڭايى بار. مۇنىڭ ءبىر نىشانى رەتىندە وتاندىق اكتەرلەردىڭ ءوزى اتالعان ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىن تەرەڭنەن ۇعىنىپ, سول جولدا ايانباي تەر توگىپ جاتقانى قۋانتادى. ماسەلەن, باستى ءرولدى دۋبلياجداۋشى اكتەرلەردىڭ ءبىرى نۇرلان ءالىمجانوۆ: «دۋبلياج جاساۋ – كۇردەلى ءىس. ءوز كەيىپكەرىڭدى ءتۇسىنۋ, ونىڭ داۋسىن سالۋ جانە بەت قيمىلدارىن كەلتىرۋ ۇلكەن ەڭبەكتى تالاپ ەتەدى جانە ونىڭ ناتيجەسى ءوز جەمىسىن اكەلەدى. «بولاشاق» قق ءبىز بەن گولليۆۋد اراسىندا كوپىر بولۋ ارقىلى ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزۋدە», دەپ پىكىر ءبىلدىردى.
اتالعان جوبانىڭ تەك ونەردى دامىتۋ عانا ەمەس, الەۋمەتتىك مىندەتى دە بار ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. سەبەبى, جوبانى ۇيىمداستىرۋشىلار قازاق تىلىندە دۋبلياجدالعان تۋىندىلاردى حالىققا كەڭىنەن تاراتۋ ماقساتىندا ivi.ru ونلاين-كينوتەاترىمەن ءبىرلەسىپ, اۋقىمدى قايىرىمدىلىق كينوفەستيۆالىن ءوتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسى جازدا «بولاشاق» قورىمەن دۋبلياجدالعان فيلمدەر بىرنەشە كۇن بويى الماتى تۇرعىندارى ءۇشىن اشىق اسپان استىندا كورسەتىلەتىن بولادى.
بۇل جوبالاردىڭ ناتيجەسىندە ەلىمىزدەگى دۋبلياج ونەرى قارقىندى داميدى دەگەن سەنىم مول. وسى تۇستا دۋبلياجدان بولەك, انيماتسيالىق فيلمدەردى دىبىستايتىن اكتەرلەردىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيى مەن كاسىبي شەبەرلىگىنە دە باسا ءمان بەرگەن ءجون. ماسەلەن, بۇگىندە نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىندا دۋبلياج بويىنشا «Cinematone» جانە «اراي مەديا گرۋپ» اتتى ەكى ليتسەنزيالىق ستۋديا اشىلدى. مۇندا ديسنەيدىڭ ستۋديا ستاندارتتارىنا سايكەس فيلمدەردى دۋبلياجداۋ بويىنشا 200-گە جۋىق شىعارماشىلىق جانە تەحنيكالىق ماماندار وقىتىلدى, 100-دەن استام قازاقستاندىق اكتەر ديسنەي ستۋدياسىنىڭ بازاسىندا تۇر.
بەلگىلى كينوتانۋشى باۋىرجان ءنوگەربەك ايتقانداي: «قازاق انيماتسيا ونەرىنىڭ بىردەن-ءبىر ىرگەتاسى – ۇلتتىق فولكلور». دەمەك, وزگە ەلدەردىڭ انيماتسيالىق (جانە كەز كەلگەن جانرداعى) تۋىندىلارىن قازاق تىلىنە ءتارجىمالاۋ جانە دۋبلياجداۋ كەزىندە تەك ساۋاتتىلىقتى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ۇلتتىق ناقىشقا دا كوڭىل بولگەن دۇرىس. بۇل – بىرىنشىدەن وسكەلەڭ ۇرپاق الدىندا قازاق ءتىلىنىڭ اياسىن كەڭەيتسە, ەكىنشى جاعىنان جالپى ۇلتتىق دۋبلياج سالاسىن دامىتۋعا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز! ريزا ىسقاق