• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 23 مامىر, 2019

جان ازىعى

2805 رەت
كورسەتىلدى

تاڭەرتەڭگىلىك جۇمىسقا بارايىن دەپ جينالىپ جاتقانىمدا كۇتپەگەن جەردەن ەسىك قوڭىراۋى سىڭعىر ەتە قالدى. كىم ەكەن دەگەن ەكىۇشتى ويمەن «گلازوكتان» سىعالاي قويىپ ەدىم, ماسساعان, اۋىلدان نەمەرە اعام كەلىپ تۇر...

ءاي, بۇل جۇمىس دەگەندى  قويساڭىزشى, ءا دەپ باستالعاننان-اق بۇكىل دۇنيەنى ۇمىت­تىرىپ جىبەرەدى عوي. كۇندەلىكتى ابىر-سابىر­مەن­ ءجۇرىپ, كۇننىڭ قالاي باتقانىن دا اڭدا­ماي­ قالاسىڭ.

شىنىمدى ايتسام, ۇيگە نەمەرە اعامنىڭ كەلىپ جاتقانى ەسىك الدىنا جەتكەندە ءبىر-اق ەسى­مە ءتۇستى. ءسويتىپ ۇيگە كىرسەم, نەمەرە اعام ءماز-مەي­رام. قاباعىندا تيتتەي دە كىربىڭ جوق. وزىنە ءوزى ريزا بولىپ, ك ۇلىپ ءجۇر.

– ءاي, مىناۋ «ەلارنا» دەگەنىڭ ناعىز مىق­تى ارنا ەكەن عوي, – دەيدى جىميىپ. – جاڭا ءبىر كۇشتى كينو كوردىم!

– قانداي كينو؟

– «بالالىق شاققا ساياحات» دەپ اتالادى ەكەن. مىنە, ناعىز كينونىڭ كوكەسى!

– وي, ول باياعىدا تۇسىرىلگەن فيلم عوي. نە­مەنە, بۇرىن كورمەپ پە ەڭ؟

– بىلمەيمىن. كورسەم, كورگەن شىعارمىن. بىراق ءدال بۇگىنگىدەي اسەر العان ەمەسپىن.

– بارەكەلدە-ە, ءسويتىپ, كەشكە دەيىن كينونى ازىق قىلدىم دەسەڭشى.

– ءدال سولاي.

سونسوڭ ول از-كەم ويلانىپ, تاعى دا باسىن شاي­قاپ وتىرىپ:

– ءاي, وسىنداي كينولاردى ءجيى-ءجيى كور­سەتىپ تۇرۋ كەرەك قوي, – دەدى. – بوتەن ەمەس, بوگ­دە ەمەس, ءوز-ز حالقىمىزدىڭ ءومىرى. كەشەگى كۇن­گى قازاقتىڭ قاراپايىم تىرشىلىگى. سوزدەرى قان­داي ءماندى. ماعىنالى. كەيىپكەرلەرى قان­داي سۇيكىمدى. جاپادان جالعىز وتىرىپ, ءاي ءوزىم دە ءبىر ك ۇلىپ, ءبىر جىلادىم-اۋ!..

قازىرگى كەزدە, راسىن ايتۋ كەرەك قوي, اتىس-شابىس, قانتوگىس, قىرعىن توبەلەس, قاپتا­عان كوررۋپتسيا مەن مافيانى كورسەتەتىن كي­نو­لارعا ابدەن تويىپ بىتتىك. ولاردى كو­رىپ وتىرىپ, قاراپتان-قاراپ شارشايسىڭ. ءوزىڭ­نەن ءوزىڭ قوسۇرەي بولاسىڭ. اينالاڭداعى ادام­دار­دىڭ ءبارى جاۋىز, جەمقور, اقشا ءۇشىن باس كەسۋدەن تايىنبايتىن قاراقشى سياقتى بو­لىپ كورىنەدى. ءتىپتى بار عوي, تۇندە جالعىز ءوزىڭ مال قورانىڭ ارت جاعىنداعى اجەتحاناعا با­رۋعا قورقاسىڭ. انە, وسىنىڭ بارلىعى ءبۇ­گىنگى جۇرتقا, اسىرەسە جاستارعا اسەر ەتپەيدى عوي دەپ ويلايسىڭ با...

مەن ەندى نەمەرە اعامنىڭ ءوز-وزىنەن وت الا باستاعانىن سەزدىم. ايتىپ وتىرعان كۇن­دە­لىكتى ەستىپ جۇرگەن اڭگىمە سياقتى بولعانى­مەن, قازاقي ءسوز ءلامى, تاپ-تازا ماقامى كوڭى­لىم­دى ءۇيىرىپ-اق بارادى.

– باياعىدا-ا شەر-اعاڭ, اينالايىن, ەل ءۇشىن تۋعان ەر – شەرحان مۇرتازا اعامىز گازەت­كە جازىپ ەدى عوي; بۇگىن ەكراننان كورگەن سۇم­دىقتى ەرتەڭ كوشەدەن كورىپ جۇرمەيىك, توقتا­تايىق دەپ. انە, سونى بۇگىن باسىمىزدان كەشىپ وتىرعان جوقپىز با...

«ءيا-ءا, – دەپ ويلادىم مەنىڭ دە جانىم كۇي­زەلىپ. – قايران شەر-اعاڭ ايتۋداي-اق ايت­تى, جازۋداي-اق جازدى ەمەس پە. بىراق بۇل اڭگىمە بۇگىن بىتپەيتىن سياقتى كورىنەدى...».

سودان سوڭ گازعا شاي قويا سالايىن, كەلىنىڭىز كەل­گەنشە قايناي بەرسىن دەگەندى سىلتاۋراتىپ, اسۇيگە قاراي بۇرىلدىم. ءبىر جاعى نەمەرە اعامنىڭ الگى كينودان العان اسەرى مەن ويىن جيناقتاپ العانىن قالاپ, شاۋگىمدەگى دايىن سۋدى توگىپ, جاڭالاپ قۇيىپ, سىرىڭكە ىزدە­گەن بولىپ, ءبىراز كۇيبەڭدەپ ءجۇرىپ الدىم.

ول فيلم, «بالالىق شاققا ساياحاتتى» ايتامىن, راسىندا دا تاماشا ونەر تۋىندىسى ەكەندىگىنە داۋ جوق. بۇل كۇندە ناعىز حالىق جازۋشىسى ەكەندىگىن ۇلى ۋاقىتتىڭ ءوزى دە مويىنداعان بەردىبەك سوقپاقباەۆتىڭ وسى اتتاس شىعارماسىنىڭ جەلىسى بويىن­شا ءتۇسى­رىلگەن. ال رەجيسسەرى ونەر الەمىندەگى ءماڭ­گىلىك جارىق جۇلدىز – ابدوللا قارساقباەۆ. ونىڭ «مەنىڭ اتىم قوجا» (ول دا ب.سوقپاقباەۆتىڭ شىعارماسىنىڭ جەلىسى بويىنشا), «قيلى كەزەڭدە», «دالاداعى قۋعىن», «التى جاسار الپامىس» اتتى فيلمدەرى دە ەشقاشان ەسكىرمەيتىن تۋىندىلار.

تەك الگى «جۇلدىز» دەگەن ءسوزدى ايتقاندا, كومەيىمە ءبىر ءتۇيىر تاس تۇرىپ قالعانداي بول­­­عانىن كورمەيسىز بە. ويتكەنى ءبىز بۇگىندە «ىرشىپ ءجۇرىپ ءان سالعان» شەگىرتكە سەكىلدى توي­­دان-تويعا اسىعىپ, «مينۋسوۆكامەن» ونەر كورسەتۋدى ادەتكە اينالدىرعان ونەرپازداردى دا جۇلدىز دەي بەرەتىن دەرتكە دۋشار بولدىق ەمەس پە؟

بىراق تۇنگى اسپانداعى جارىق جۇلدىز­داردىڭ نە جازىعى بار؟ ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدىڭ تومەندەگەنىنە ولار كىنالى ەمەس قوي.

كەنەت نەمەرە اعام مەنىڭ شاقىرۋىمدى كۇت­پەي-اق اسۇيگە ءوزى كىرىپ كەلىپ, ۇستەل ءۇس­تىندەگى حرۋستال ۆازادان ءبىر الما الدى دا, تا­­ناۋىنا تاقاپ  يىسكەپ: «ءتۇھ, – دەدى كوڭىلى تول­ماي. – كوزگە ادەمى كورىنگەنىمەن, تۇك ءيىسى جوق. الما دەگەنىڭ, شىركىن, الىستان بۇر­قى­راپ, حوش ءيىسى سىلەكەيىڭدى اعىزىپ تۇر­ماۋ­­شى ما ەدى...».

«پاھ, پاھ, – دەدىم مەن ازىلدەپ. – «بالالىق شاققا ساياحاتتى» كورىپ, ىشپەي-جەمەي تويىپ وتىرمىن دەگەنىڭ قايدا».

«وي, ءپالى-اي, – دەدى نەمەرە اعام اسۇيدەگى ورىندىقتاردىڭ بىرىنە سىلق ەتىپ وتىرا كەتىپ. – ول ناعىز جان ازىعى عوي!».

سوڭعى جاڭالىقتار