سەيسەنبى, 26 ماۋسىم 2012 7:13
ءدۇبىر
وليمپياداعا 31 كۇن قالدى
باقىتجان جاقسىقۇلوۆ لوندون كۇرەس كىلەمىندە تورەشىلىك جاسايدى
جانىڭدا جۇرگەننەن كەيىن قاسيەتىن بايقاي بەرمەيسىڭ عوي. ءبىز كەۋدەسى اياققاپتاي, نىعىزداپ باسقاندا قارا جەردى ويىن جىبەرەردەي كورىنەتىن بالۋان باقىتجان جاقسىقۇلوۆتى بىلەتىن ەدىك. تالاي تالانتتى شاكىرتتەرىنىڭ بالاق باۋىن شەشىپ, توماعاسىن سىپىرعان باپكەر بولاتىن ول. ازيا چەمپيوناتتارىندا, حالىقارالىق جارىستاردا توبە بيدەي تورەشى بولىپ جۇرەتىن.
سەيسەنبى, 26 ماۋسىم 2012 7:13
ءدۇبىر
وليمپياداعا 31 كۇن قالدى
باقىتجان جاقسىقۇلوۆ لوندون كۇرەس كىلەمىندە تورەشىلىك جاسايدى
جانىڭدا جۇرگەننەن كەيىن قاسيەتىن بايقاي بەرمەيسىڭ عوي. ءبىز كەۋدەسى اياققاپتاي, نىعىزداپ باسقاندا قارا جەردى ويىن جىبەرەردەي كورىنەتىن بالۋان باقىتجان جاقسىقۇلوۆتى بىلەتىن ەدىك. تالاي تالانتتى شاكىرتتەرىنىڭ بالاق باۋىن شەشىپ, توماعاسىن سىپىرعان باپكەر بولاتىن ول. ازيا چەمپيوناتتارىندا, حالىقارالىق جارىستاردا توبە بيدەي تورەشى بولىپ جۇرەتىن. ال, كۇرەس تۇرلەرىنەن الەمدەگى تاڭداۋلى, لوندوندا قازىلىق ەتەتىن 50 تورەشىنىڭ قاتارىنا كىرگەنىن ەستىگەندە اۋزىمىز اشىلىپ قالماعانىمىزبەن: «ويپىر-اي, مىناۋىڭ مىقتى ەكەن عوي», دەپ تاڭدانىپ قالعانىمىز راس.
باقىتجان تاەكۆاندودان كسرو قۇراماسىنا كىرىپ, ەڭ العاشقى رەسەي چەمپيوناتىندا توپ جارعان دوسىمىز شاديار قوندىباەۆ باسشىلىق ەتەتىن سپورت مەكتەبىنىڭ جاتتىقتىرۋشىسى. جاقىندا گرەك-ريم كۇرەسىنەن ءبىر التىن كۇتىپ جۇرگەن المات كەبىسباەۆ: «ازيا, ەۋروپا, الەم چەمپيوناتتارى – وليمپيا ويىندارىنا دايىندىق», دەگەن. ءدال انىقتاما.
سول وليمپياداعى تورەشىلىك جاساۋعا دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ تاڭداۋلى 50 تورەشى ىرىكتەلىپ الىنعان. ۇشەۋى كەيىنگى جولدامالىق جارىستاردا قاتە جىبەرىپ قويىپ, FILA تاراپىنان باقىلاۋشىلاردىڭ سۇزگىسىنەن وتە المادى. سوندا قالعانى – 47. سونىڭ بىرەۋى قازاق. ول – باقىتجان جاقسىقۇلوۆ. ال, تاڭدانباي, سۇيسىنبەي كور.
تورەشىنىڭ ءوسۋ, ورلەۋى ونىڭ بىلىمدىلىگىنە, بىلىكتىلىگىنە قاتىستى. ماسەلەن, ءبىر بالۋاندى الايىق. ەڭ اۋەلگى سپورت دارەجەسى ءنورماتيۆىن ورىندايدى. ۇشتەن ءبىرىنشى دارەجەگە دەيىن. قالالىق, وبلىستىق جارىستاردا جەڭىمپاز بولىپ جاتسا, سپورت شەبەرلىگىنەن ۇمىتكەر. سوسىن سپورت شەبەرى. حالىقارالىق جارىستاردا, ازيا چەمپيوناتتارىندا ءبىرىنشى, الەم چەمپيوناتىندا ۇشتىككە كىرىپ جۇرسە, حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اتانادى. ال, سپورت جارىستارىنىڭ ەڭ بيىك شىڭى – وليمپيا ويىندارىندا ولجا سالىپ جاتسا, ەڭبەگى سىڭگەن سپورت شەبەرى اتاعىن الادى. بۇل – اتاقتى سپورتشىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن جەڭىستى جولى. جانە وڭاي جول ەمەس. بارىن سالسا دا سپورت شەبەرلىگىنەن ۇمىتكەر ءنورماتيۆىن ورىنداي الماي كەتكەن سپورتشىلار دا بولادى.
تورەشىلەردە دە وسى ءتارتىپ. حالىقارالىق تورەشىلىككە جەتكەن سۋديا كاتەگورياسىنىڭ ءوزى ۇشكە بولىنەدى. اۋەلى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى حالىقارالىق تۋرنيرلەردە, ازيا چەمپيوناتىندا قازىلىق جاسايسىڭ. FILA بەكىتكەن ينسپەكتورلار شەبەرلىگىڭدى بايقاسا جاستار اراسىنداعى ازيا ويىندارى, ازيا چەمپيوناتى سەكىلدى ايتۋلى جارىستارعا تورەلىك ەتەسىڭ. وسى ەكى كەزەڭنەن سۇرىنبەي وتكەن تورەشى ازيا, ەۋروپا, الەم چەمپيوناتتارىنداعى باسەكەلەرگە جىبەرىلەدى. قازىر كۇرەس تۇرلەرىنەن الەمدە حالىقارالىق دارەجەدەگى 1873 تورەشى بار بولسا, سونىڭ 700-دەيى ءۇشىنشى ساناتتا, 400-دەيى ەكىنشى ساناتتا. قالعانى بىرىنشىگە وتكەن تورەشىلەردىڭ ىشىنەن وليمپيا ويىندارىندا قازىلىق ەتۋ ءۇشىن 50 تورەشى ىرىكتەلىپ الىنادى.
ءبىزدىڭ باقىتجان جاقسىقۇلوۆ وسى الەم بويىنشا ىرىكتەلگەن ەلۋدىڭ ىشىندە. مۇندا دا ارقانى كەڭگە سالىپ جۇرۋگە بولمايدى. سوڭعى ءىرى جارىستاردا تورەلىك ەتىپ تۇرىپ, قاتە شەشىم قابىلداعان ءۇش تورەشى وليمپيادا تىزىمىنەن سىزىلىپ قالدى. ينسپەكتورلار ءبارىن باقىلاپ وتىرادى.
– مۇنىڭ ءبارى ۇلكەن ەڭبەكپەن كەلەدى, –دەيدى باقىتجان. – تورەشىلىكپەن اينالىسىپ جۇرگەنىمدە ءوزى حالىقارالىق دارەجەدەگى تورەشى, ۇستازىمىز مارقۇم ءتۇسىپحان سايحانوۆ مەنى شەشۋشى, قيىن بەلدەسۋلەرگە سالاتىن. “اعا, نەگە وتتىڭ ىشىنە كىرگىزەسىز؟” دەپ رەنجيتىن ەدىم. كەيىن بايقاسام, مەنى ءپىسسىن دەيدى ەكەن عوي.
وليمپيادا الدىندا وسى تورەشىلەر سەربيادا سوڭعى تەست تاپسىرعان. جاقسىقۇلوۆ ەلەكتەن جاقسى ءوتتى. گرەك-ريم جانە ەركىن كۇرەستەن قازاقستان لوندونعا 15 جولدامامەن بارادى. اقش, رەسەي مەملەكەتتەرى 16-18 جولدامامەن قاتىساتىنىن ەسكەرسەك, بۇل – جاقسى كورسەتكىش.
سەميناردا تالقىلاناتىن كوپ ماسەلەردىڭ ىشىندە مەملەكەتتەردىڭ كۇرەستەگى ءوسۋ دەڭگەيى ءسوز بولدى. ازيا چەمپيوناتى, ازيا ويىندارىن جانە الەم بىرىنشىلىكتەرىن ەسەپتەگەندە مەملەكەتىمىزدىڭ بالۋاندارى ايتۋلى جەڭىستەرگە جەتىپتى. بۇل – لوندون الدىنداعى جاقسى باعا. قۋاتتى جاس تولقىن ءوسىپ كەلەدى.
– قازاقستانمەن قازىر بارلىق مەملەكەت ساناسادى, – دەيدى باقىتجان. –ازيا ەلدەرىنىڭ ىشىندە وتە جاقسى ءوسىپ كەلەسىڭدەر. نازارباەۆ مىقتى دەيدى.
ال, ەۋروپا ماماندارىنىڭ اۋزىنان داۋلەت تۇرلىحانوۆ تۇسپەيدى. حال-جاعدايىن سۇرايدى, سالەم ايتىپ جاتادى. كۇرەس اكادەميگى اعامىزدىڭ بەدەلى ءبىزدى دە مارقايتادى. ەركىن كۇرەستەن باس باپكەر التاي تاناباەۆ ء“بىزدى بۇرىنعىداي تورەشىلەر كىلەمدە قىسپايتىن بولدى” دەپ قۋانادى. سول جەتىستىكتە ءوزىمىزدىڭ دە مىسقالداي بولسا دا ەڭبەگىمىزدىڭ بارلىعىنا تاۋبە ەتەمىز.
– باقىتجان, لوندوندا قازىلىق ەتەتىنىڭە بۇكىل ەل قۋانادى. ال, ءتول شاكىرتىڭ ەرمەك بايدۋاشەۆتىڭ دا وليمپيادادا كۇرەسەتىندىگى قۇتتى بولسىن. ەرمەكتە ءبىر بالۋانعا كەرەك قاسيەتتىڭ ءبارى بار سياقتى. نەگە جولى وڭعارىلماي ءجۇر؟
– دۇرىس ايتاسىز. ەرمەكتە ءبارى بار, كۇش تە, ءادىس-ايلا دا. ءبىر-اق نارسە جەتىسپەيدى, ول – سپورتتىق ىزاقورلىق, اشۋ. مىنا كاپ تاۋىنىڭ جىگىتتەرى جەتپەي جاتقان تۇسىن وركوكىرەكتىكپەن, ىزاقورلىقپەن تولتىرادى. قارسىلاسىنىڭ مىسىن باسۋعا تىرىسادى.
ءبىزدىڭ جىگىت – وتە مەيىرمان, وتە دارحان, وتە اقكوڭىل. جاتتىعۋدا ونىڭ زىلتەمىردە كوتەرگەن سالماعىن اۋىر سالماقتاعىلاردىڭ ءوزى كوتەرە المايدى. جۇگىرگەندە ەلدىڭ الدىندا كەلەدى.
كەيدە: «سەنىڭ اتىڭدى اكە-شەشەڭ جۇرتتىڭ ەرمەگى بولسىن دەگەندەي ەرمەك قويعانى دۇرىس بولماپتى. سەنىڭ ەندىگى اتىڭ – ەرباتىر», دەپ ازىلدەيمىن. ايتپەسە, ەرمەكتىڭ الەم چەمپيونى بولاتىنداي قاجىرى بار.
باقىتجان جاقسىقۇلوۆ لوندوندا التىننان ولجا سالۋعا المات كەبىسباەۆ پەن نۇرماحان تىناليەۆتىڭ مۇمكىندىگى جەتەتىندىگىن ايتادى. ينشاللا, ايتقانى كەلگەي.
سول اتاقتى بالۋاندارىمىزدىڭ جەڭىسى ۇرلانباۋى ءۇشىن دە قازى باقىتجاننىڭ اتقاراتىن جۇمىسى تاۋ كوتەرگەن تولاعايداي بولماق.
تەك ءبىر وكىنىشتىسى, سپورتتىڭ نىسانا كوزدەۋ ءتۇرى بويىنشا وبلىس ورتالىعىندا نىسانا كوزدەۋشى مىلتىق اتۋدان مەرگەن كوپتەگەن جاستاردى تاربيەلەگەن جاتتىقتىرۋشى سەرگەي درەشەر لوندونعا بىرگە ەرىپ بارا المايتىن كورىنەدى.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.