سەنبى, 14 شىلدە 2012 7:12
ول – زاڭدىلىقتى ساقتاپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا توسقاۋىل قويۋ
كەشە باس پروكۋرور اسحات داۋىلباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن باس پروكۋراتۋرانىڭ كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى. وندا اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ جۇمىس قورىتىندىسى تالقىلانىپ, الداعى كەزەڭگە ارنالعان باسىمدىقتار ايقىندالدى.
سەنبى, 14 شىلدە 2012 7:12
ول – زاڭدىلىقتى ساقتاپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىققا توسقاۋىل قويۋ
كەشە باس پروكۋرور اسحات داۋىلباەۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن باس پروكۋراتۋرانىڭ كەڭەيتىلگەن القا ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى. وندا اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ جۇمىس قورىتىندىسى تالقىلانىپ, الداعى كەزەڭگە ارنالعان باسىمدىقتار ايقىندالدى.
القانىڭ جۇمىسىنا ورتالىق اپپارات پەن قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ ءجونىندەگى كوميتەتتىڭ قىزمەتكەرلەرى, ال بەينەكونفەرەنتسيالىق بايلانىس ارقىلى – وبلىس پروكۋرورلارى ولارعا تەڭەستىرىلگەن پروكۋرورلار, وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق دەڭگەيدەگى پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.
باس پروكۋرور اتاپ وتكەندەي, اعىمداعى جىلى پروكۋراتۋرا ورگاندارى پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىق قورعاۋشىلىق ءرولىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, ەلىمىزدەگى قوعامدىق-ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا باعىتتالعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەدى.
پروكۋرورلاردىڭ كۇش-جىگەرى قاداعالاۋدىڭ ەڭ ماڭىزدى باعىتتارىنا, اتاپ ايتقاندا, انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى جويۋعا, كاسىپكەرلەردىڭ, جۇمىسشىلاردىڭ جانە حالىقتىڭ الەۋمەتتىك از قامتىلعان بولىگىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا, مەملەكەتتىك بيۋدجەتتى تولىقتىرۋعا شوعىرلاندىرىلدى.
وسى ماقساتتاردا پروكۋرورلار 13 607 تەكسەرىس جۇرگىزدى, سولاردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا 303 589 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى. 425 مىڭنان استام ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى قورعالدى. 29,5 ملرد. تەڭگە شىعىننىڭ ورنى تولتىرىلدى, ونىڭ ىشىندە 21 ملرد. تەڭگە مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە قايتارىلدى. تەكسەرىستەر قورىتىندىلارى بويىنشا 39 مىڭنان استام تۇلعا ءارتۇرلى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
ازاماتتاردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى جۇيەلى جۇمىس بۇرىنعىسىنشا باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالىپ وتىر. پروكۋرورلىق ىقپال ەتۋ شارالارىمەن 54 مىڭنان استام جۇمىسشىعا جالپى سوماسى 3,6 ملرد. تەڭگە كولەمىندە جالاقى بويىنشا بەرەشەكتەرى وتەلدى.
قاداعالاۋ قىزمەتىنىڭ وزەكتى باعىتتارى: اتاپ ايتقاندا, باقىلاۋشى ورگانداردىڭ جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن تەكسەرۋدى جوسپارلاۋى, بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جانە وقىتۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى, الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار قىزمەتىندەگى جانە ەكونوميكانىڭ وزگە دە ماڭىزدى سەكتورلارىنداعى زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى ماسەلەلەرى بويىنشا تەكسەرىستەر جۇرگىزىلدى.
باس پروكۋراتۋرا قابىلداعان شارالار بويىنشا قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ قىلمىستى جاسىرۋ پروبلەمالارىمەن بايلانىستى كوپتەگەن ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك تۋدى. ەندى قىلمىستار تۋرالى ارىز-شاعىمدار مەن حابارلاردى تىركەۋدىڭ تۇبەگەيلى جاڭا تەتىكتەرىنىڭ ەنگىزىلۋى بۇگىندە قىلمىستىلىقتىڭ وبەكتيۆتى كارتيناسىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە جابىرلەنۋشىلەردىڭ قۇقىقتارىنا كەپىلدىك جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جىل باسىنان بەرى ۋاقىتشا ۇستاۋ اباقتىلارىنان پروكۋرورلار 668 نەگىزسىز قامالعان ازاماتتى, قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتتىك عيماراتتارىنان 587 زاڭسىز ۇستالعان تۇلعانى بوساتتى. وعان كوبىنەسە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋعا توسقاۋىل قويۋ, ۇستالعاندار مەن كۇدىكتىلەرگە قاتىستى قاتىگەزدىك پەن ازاپتاۋدى بولدىرماۋعا باعىتتالعان «پوليتسياداعى كەزەكشى پروكۋرور – ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كەپىلى» اتتى پيلوتتىق جوبا كومەگىن تيگىزدى.
پروكۋرورلاردىڭ نارازىلىعى بويىنشا مىڭعا جۋىق سوت اكتىلەرى قايتا قارالدى جانە زاڭعا سايكەس كەلتىرىلدى. پروكۋرورلىق ىقپال ەتۋ شارالارى مەن 18,5 ملرد. تەڭگەدەن استام سوماعا سوت شەشىمدەرى ورىندالدى, ونىڭ ىشىندە 11,2 ملرد. تەڭگە مەملەكەت كىرىسىنە ءوندىرىلدى.
پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ قاداعالاۋ جانە تالداۋ قىزمەتى ءۇشىن قازىرگى زامانعا ساي اقپاراتتىق تەحنولوگيالار كومەگىنىڭ بەلسەندىلىگى ارتىپ كەلەدى. مىسالعا, قىلمىستار مەن وقيعالار تۋرالى ارىزدار مەن حابارلامالاردى ەلەكتروندىق تىركەۋ جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن بۇگىندە ارىزدانۋشىلار ءوز وتىنىشتەرىنىڭ قارالۋ بارىسىن ناقتى ۋاقىت تارتىبىندە باقىلاپ وتىرۋعا مۇمكىندىك الدى. ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىنىڭ قارالۋ بارىسىنىڭ ايقىندىعىن, سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىق ارەكەتتەرگە توسقاۋىل رەتىندەگى شەنەۋنىكتەر مەن ازاماتتاردىڭ جەكە قارىم-قاتىناسىن بولدىرماۋدى كوزدەيتىن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردا ەنگىزىلىپ وتىرعان «ايقىن» جوباسى دا وسى ماقساتتارعا جاۋاپ بەرەدى.
قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ, زاڭدىلىق پەن قۇقىقتىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قۇقىق قورعاۋ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كەشەندى جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا ەلوردادا «استانا – ابسوليۋتتى زاڭدىلىق مەكەنى» اتتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ۇسىنىلدى. باس پروكۋرور اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىندا ءىس-قيمىل باعدارلاماسىن دايىنداۋ جانە وسى اكتسيانى پراكتيكادا سىناپ كورۋدى تاپسىردى.
قاداعالاۋدىڭ وزگە دە باسىم باعىتتارى بويىنشا پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ وڭ جۇمىس ناتيجەلەرى اتاپ ءوتىلدى. القا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا باس پروكۋرور وبلىستاردىڭ, الماتى جانە استانا قالالارىنىڭ پروكۋرورلارىنا بىرقاتار تاپسىرمالار جۇكتەدى. ولاردىڭ ەڭ باستىلارى رەتىندە ازاماتتاردىڭ, كامەلەتكە جاستارى تولماعانداردىڭ, كاسىپكەرلەردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋىن قاماتاماسىز ەتۋ, ۇيىمداسقان قىلمىسپەن, سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەستەگى, ەكسترەميزم جانە تەرروريزمگە توسقاۋىل قويۋداعى پروكۋراتۋرانىڭ ءۇيلەستىرۋشىلىك ءرولىن كۇشەيتۋدى اتاپ وتۋگە بولادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلىمىزدى الەۋمەتتىك جاڭارتۋ, ەڭبەك داۋلارىنىڭ پروفيلاكتيكاسى جانە ولاردىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى بويىنشا تاپسىرمالارىن ورىنداۋ جولىندا قاداعالاۋ ورگاندارىنىڭ الدىندا جاڭا جاۋاپتى مىندەتتەر تۇر, دەپ اتاپ كورسەتتى اسحات داۋىلباەۆ.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».