ەو ءسامميتى الدىندا بريتانيا پارلامەنتى برەكسيت مەرزىمىن كەيىنگە قالدىرۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن قابىلدادى. بۇل زاڭ بويىنشا ەل ۇكىمەتى ۇلىبريتانيانىڭ ەۋرووداقتان كەلىسىمسىز شىقپاۋى ءۇشىن وداقتان ءبولىنۋ مەرزىمىن كەيىنگە شەگەرۋ ماقساتىندا ءوتىنىش جاساۋعا مىندەتتەلگەن. مىنە, وسى ءوتىنىش ەو تاراپىنان تولىق قاناعاتتاندىرىلدى. ياعني, اتالعان ەلگە ەۋرووداقتان شىعۋىنا التى اي ۋاقىت بەرىلدى.
ەو-نىڭ 10 ساۋىردەگى كەزەكتەن تىس ءسامميتىن قورىتىندىلاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان بريفينگتە ەۋروپالىق كەڭەستىڭ توراعاسى دونالد تۋسك: «ەۋروپالىق كەڭەس 50-ءشى باپتىڭ مەرزىمىن 31 قازانعا دەيىن ۇزارتۋعا قاتىستى شەشىم شىعاردى. بۇل شەشىم ۇلىبريتانيا ءۇشىن قوسىمشا التى اي مەرزىم بەرۋدى كوزدەيدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا برەكسيت ستراتەگياسىن تۇتاستاي قايتا قاراپ شىعۋعا بولادى», دەدى. سونداي-اق ول ۇلىبريتانيا ۇكىمەتىن كورسەتىلگەن ۋاقىتتى بوسقا وتكىزىپ الماۋعا شاقىردى.
ءبىر ايتا كەتەر جايت, ەگەر ۇلىبريتانيا ۇكىمەتى مەن پارلامەنتتىڭ قاۋىمدار پالاتاسى برەكسيت ۇدەرىسى بويىنشا كەلىسىمدى كورسەتىلگەن مەرزىمنەن بۇرىن بەكىتەر بولسا, 2019 جىلدىڭ 31 قازان كۇنىن كۇتپەستەن اتالعان ءىستى اياقتاۋعا ءمۇمكىندىك بار.
سامميتتەن كەيىن ۇيىمداستىرىلعان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى تەرەزا مەي جاقىن ارادا برەكسيت كەلىسىمنىڭ جوباسىن قاۋىمدار پالاتاسىنا ماقۇلداتىپ, ءوز ەلىنىڭ ەو-دان شىعۋىن جىلدامداتۋعا تىرىساتىنىن جەتكىزدى. وسى ورايدا ت.مەي: «ءبىز ەۋروپالىق وداقتان كەتۋگە ءتيىسپىز, كەلىسىمگە مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك كەلۋىمىز كەرەك», دەدى.
جالپى, بريتانيانىڭ ەۋرووداقتان ءبولىنىپ شىعاتىن كۇن رەتىندە بۇعان دەيىن 2019 جىلدىڭ 29 ناۋرىزى بەلگىلەنگەن ەدى. الايدا, 29 ناۋرىز ۇلىبريتانيانىڭ ەۋرووداقتان ءبولىنىپ شىققان كۇنى رەتىندە تاريحتا قالا المادى. ويتكەنى بريتانيا ۇكىمەتىنىڭ ەۋرووداقپەن جاساعان برەكسيت كەلىسىمىن ەلدىڭ قاۋىمدار پالاتاسى ەكى رەت قابىلداماي تاستادى. ناقتىلاي ايتقاندا, اتالعان پالاتا قاراۋىنا 2018 جىلدىڭ قاراشاسىندا تۇزىلگەن كەلىسىم 2019 جىلدىڭ 15 قاڭتارىندا ۇسىنىلىپ, داۋىس بەرۋ ناتيجەسىندە وعان 432 دەپۋتات قارسىلىق تانىتتى. ونى 202 دەپۋتات قانا قولدادى. سونداي-اق وسى جىلدىڭ 15 ناۋرىزىندا دا قاۋىمدار پالاتاسى برەكسيت كەلىسىمىنىڭ جاڭا نۇسقاسىن تالقىلاپ, ونى تاعى دا جاراتپادى (242 دەپۋتات كەلىسىمدى قولداسا, پالاتانىڭ قالعان 391 وكىلى قارسىلىق ءبىلدىردى). مىنە, وسىلايشا تەرەزا مەي ەۋرووداققا قايتا جۇگىنۋىنە تۋرا كەلدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, 2016 جىلدىڭ ماۋسىمىندا وتكەن جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا بريتان حالقىنىڭ 51,9 پايىزى ەۋرووداقتان ءبولىنۋدى قولداسا, 48,1 پايىزى قارسى داۋىس بەردى. ءبولىنۋدى قالايتىندار 3 پايىز ارتىق داۋىس جيناپ, ناتيجەسىندە ەۋرووداق پەن ۇلىبريتانيا قاتىناسىنا جىك ءتۇستى. رەفەرەندۋم قورىتىندىسى بويىنشا از عانا باسىمدىققا يە بولعانداردىڭ ءمۇددەسى ءۇشىن ۇلىبريتانيا ۇكىمەتى ەشتەڭەدەن تايىنار ەمەس.
برەكسيت ماسەلەسىن اياقتاۋدىڭ ءۇش جولى بار: «قاتاڭ برەكسيت» (كەلىسىمسىز شىعۋ), «جۇمساق برەكسيت» (كەلىسىممەن شىعۋ) جانە برەكسيتتەن باس تارتۋ. سوڭعى ەكەۋىنە قاراعاندا «قاتاڭ برەكسيتتى» قالامايتىندار قاتارى قالىڭ سەكىلدى. ويتكەنى «قاتاڭ برەكسيت» جۇزەگە اسىرىلار بولسا, بۇل بارلىق تاراپتارعا, ءاسىرەسە بريتانياعا اۋىر تيەدى. مۇنى بىلاي قويعاندا, بريتانيانىڭ ەو-دان كەلىسىممەن شىققاندا تۋىندايتىن ءتۇرلى قيىندىقتاردىڭ ءوزى وڭاي بولايىن دەپ تۇرعان جوق...
قالاي دەسەك تە, برەكسيت كەلىسىمىن بەكىتۋ ءىسى 31 قازانعا دەيىن شەگەرىلدى. ونىڭ ءدال وسى كۇنگە دەيىن ۇزارتىلۋىنىڭ دا وزىندىك سەبەبى بار كورىنەدى. وسى جىلعى 1 قاراشادا ەۋروپالىق كوميسسيا ءوز جۇمىسىن جاڭا قۇراممەن باستايدى. ياعني, ەۋروپالىق ديپلوماتتار جاڭا ەۋروكوميسسيادا بريتانيا وكىلدەرىنىڭ بولعانىن قالاماي تۇر.