• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
29 ناۋرىز, 2019

الەۋەتتى مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتى

522 رەت
كورسەتىلدى

كەشە پرەمەر-ءمي­نيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدى­قالىقوۆا باستاعان جۇمىس توبى اقمولا وبلىسىندا بولىپ, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «Nur Otan» پارتياسىنىڭ ءحVىىى سەزىندە الەۋمەتتىك قولداۋدى كۇشەيتۋ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ باعىتىنداعى قويعان مىندەتتەر ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى تانىستىردى.   

كەزدەسۋگە كوپ بالالى وتباسى­لاردىڭ, مەملەكەتتىك قولداۋعا مۇقتاج, الەۋمەتتىك جاعىنان وسال توپتار­دىڭ وكىلدەرى كوپتەپ جينالدى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمي­نيسترى ب.ساپارباەۆ, دەنساۋلىق ساق­تاۋ ءمينيسترى ە.ءبىرتانوۆ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مي­نيسترلىگى قۇرى­لىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى م.جا­يىمبەتوۆ كەزدەسۋ بارىسىندا ەلباسى تاپ­سىر­ماسىن جۇزەگە اسىرۋعا بايلانىستى ماسە­لە­لەرگە كەڭىنەن توقتالىپ, ءتۇسىن­دىرىپ بەردى. 

– ەلىمىزدىڭ باتىسىنداعى بىر­قاتار وبلىستاردى ارالاپ, الەۋمەتتىك قامقورلىق شارالارى جايىندا ەل ىشىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇر­گىزدىك. ول وڭىرلەردەگى كوكەيكەستى ماسە­لە­لەردى سارالاۋدامىز. بۇگىنگى كۇنى ەلى­مىزدە جاڭا سەرپىندى دامۋ كەزەڭى باستالدى, – دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا. بارلىق جەردە ەڭ باستى ماسەلە تۇرعىن ۇيگە تىرەلىپ وتىرعاندىعىن كورىپ وتىرمىز. 

گ.ابدىقالىقوۆا اتاپ كورسەتكەندەي, نەگىزگى جۇمىس ءۇش باعىتتا ءوربيدى. ونىڭ ىشىندە ەڭ از قامتىلعان وتباسىلارعا اتاۋلى كومەك كورسەتۋ, سونداي-اق مەدي­تسينا جانە ءبىلىم سالاسىنا قاتىس­تى ماسەلەلەر بار. بۇل ورايدا, مەديتسي­نانىڭ العاشقى قولجەتىمدىلىگى, ءدارى-دارمەكتىڭ ساپاسى جانە باعاسىنا كوڭىل بولىنەدى. اۋىلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ دە كەزەك كۇتتىرمەيتىن ماسەلە. بۇل ورايدا مىناداي جاقسى جاڭالىقتى ەكپىن تۇسىرە ايتا كەتكەن ورىندى بولماق. ماسەلەن, كوپ بالالى اۋىل تۇر­عىندارىنا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كولەمى 500 مىڭ تەڭگە­دەن 20 ميلليون تەڭگەگە دەيىن مەملەكەتتىك گرانتتار مەن شاعىن نەسيەلەر بەرىلەدى. 

– ءبىز مۇگەدەكتەرگە ءوز كاسىپتەرىن اشۋ ءۇشىن كومەك كورسەتۋىمىز قاجەت, – دەدى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى بەردى­بەك ساپارباەۆ. – كوپ بالالى انالار مەن مۇگە­دەك بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان انا­لار ءۇشىن ۇيدە الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىن اشۋ ۇيىمداستىرىلادى. بۇل ورايدا جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز. ۇيدە وتى­رىپ-اق قارجى تابۋعا بولادى. ول ءۇشىن الەۋ­­مەتتىك جۇمىس ورىندارىن اشۋمەن بىرگە, سۇ­را­نىس­ق­ا يە كاسىپتەرگە قىسقا مەرزىمدە وقى­تىپ ۇيرەتەتىن كۋرستار ۇيىمداستىرىلۋى كەرەك. 

حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىراتىن باس­تى جايت – جالاقى مولشەرى. 2019 جىل­دىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ ءبىلىم بەرۋ سالا­سىن­داعى قىزمەت­كەرلەر­دىڭ تابىسىن 30 پا­يىزعا دەيىن كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. مەك­تەپكە دەيىن­گى ۇيىمداردىڭ تاربيەشىلەرى, ولار­دىڭ كومەكشىلەرى, ينتەرنات مەكە­مەلەرىنىڭ تاربيەشىلەرى, ادىسكەر­لەر, بالاباقشالار مەن كوللەدج­دەردىڭ الەۋمەتتىك پەداگوگتارى, پسيحو­لوگتار, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارى­نىڭ قىزمەتكەرلەرى, تەحنيكالىق پەرسو­نالدىڭ جالاقىلارى جوعارىداعى ايتى­لعان مولشەردە وسەتىن بولادى. دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى قىزمەت­كەرلەرىنىڭ جالاقىسى دا 30 پايىزعا كوتەرىلەدى دەپ مەجەلەنىپ وتىر.

وڭىرلەردى دامىتۋ ماسەلەسى دە باستى نازاردا. «قۇتتى مەكەن» جوباسىنا مەملەكەتتەن 920 ميلليارد تەڭگە بولىنبەك. بۇل قارجىنىڭ ءبىراز بولىگى الماتى, استانا, شىمكەنت قالالارى ماڭىنداعى ينفراقۇرىلىمدى جاق­سارتۋعا جۇمسالادى. اتاپ ايتاتىن بولساق, وسى ماقساتقا 90 ميلليارد تەڭگە جۇمسالماق. مونوقالا­لار­دى دامىتۋعا 30 ميلليارد تەڭگە باعىتتالماق. 

ءالى كۇنگە دەيىن شەشىمىن تاپپاي وتىرعان اۋىز سۋ ماسەلەسى دە بار. بۇل ماسەلە اقمولا وبلىسىنا دا قاتىستى. ويتكەنى ءوڭىردىڭ بىرنەشە ەلدى مەكەنى ءالى كۇنگە اۋىز سۋدى اشىق سۋ كوزدەرىنەن الىپ پايدالانۋدا. تاسىمالداپ ءىشىپ وتىرعاندار دا از ەمەس. مىنە, وسىنداي قيىن ءتۇيىندى شەشۋ ءۇشىن جالپى ەلىمىز بويىنشا 140 ميلليارد تەڭگە جۇمسالماق. گاز جانە ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنا 190 ميلليارد تەڭگە كوزدەلگەن. ەل ىشىندەگى ءتۇيىندى ماسەلەنىڭ ءبىرى – جول. جول ماسەلەسىن شەشۋگە, جەرگىلىكتى جولداردىڭ جەلىسىن كەڭەيتۋگە 350 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلسا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋعا 120 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر.

– مەديتسينانىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتا­ماسىز ەتىپ, ساپاسىن جاقسارتۋ بارىسىندا ەڭ الدىمەن كادر ماسەلەسىن شەشۋىمىز كەرەك, – دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ. – قازىرگى كۇنى كەيبىر دارىگەرلەر مامان كادرلار جەتىسپەگەندىكتەن, ءبىر جارىم جۇكتەمەمەن جۇمىس ىستەپ ءجۇر. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا جوعارى وقۋ ورنىندا گرانت بويىنشا ءبىلىم العان تۇلەكتىڭ جەرگىلىكتى جەردە ءۇش جىل قىزمەت ەتۋىن مىندەتتەۋىمىز قاجەت. 

قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مارحابات جايىمبەتوۆ كوپ بالالى وتباسى­لارعا تۇرعىن ءۇي سالۋ ماسەلەسى جانە ول پاتەرلەردىڭ كىمدەرگە بەرىلەتىندىگى تۋرالى تۇسىنىكتى ەتىپ ايتىپ بەردى. سونداي-اق ەلدى مەكەندەردى تازا اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. الداعى جەتى جىل ىشىندە وسى ماقساتقا مەملەكەتتەن 140 ميلليارد تەڭگە قاراجات بولىنبەك. باعدارلاما جۇزەگە اسقان كەزدە بارلىق ەلدى مەكەن تازا سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى. استانا توڭىرەگىندەگى ەلدى مەكەندەردە دە بىرقاتار ءتۇيىندى جايلاردىڭ بار ەكەندىگى بەلگىلى. ماسەلەن, قوسشى, قوياندى, تالاپكەر اۋىلدارى. ول جەرلەردەگى قيىن ءتۇيىن شەشىمىن تاپقان سوڭ وبلىس ورتالىعىنا ىرگەلەس قونىستانعان ەلدى مەكەندەردىڭ ماسەلەلەرى دە مۇنداي جاناشىرلىقتان قالىس قالمايدى. 

مۇنان سوڭ كوپشىلىك تاراپىنان وزدەرىن تولعاندىرىپ جۇرگەن سۇراقتار قويىلدى. الدىمەن ءسوز العان «اسىل انالار» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى اسەل بازارباەۆا اليمەنت ماسەلەسىن كوتەردى. بۇل ءبىر قوعامدىق دەرتكە اينالىپ كەتكەن جاي. سۇراق قويۋشىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ناقتى ءبىر ادامنىڭ اليمەنتكە قارىزى 11 ميلليون تەڭگەگە دەيىن جەتكەن. كوپ بالالى انالار دا اليمەنتتەرىن وندىرە الماي ءجۇر. بۇل سۇراققا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا جاۋاپ بەردى. 

– وڭىرلەردى ارالاعان كەزدە جالپىعا ورتاق وسىنداي ساۋالدار قويىلۋدا. مەن تاياۋ­دا جوعارعى سوت توراعاسىمەن كەزدەستىم. ار­نايى كوميسسيادا ماسەلەنى قالاي شەشۋگە بولاتىندىعىن ويلاستىراتىن بولامىز. شىنىن ايتۋ كەرەك, بۇل جەردە تابىسىن جاسىرىپ وتىرعان ادامداردىڭ دا بار ەكەندىگى بەلگىلى بولىپ وتىر. سوندىقتان تاياۋ ارادا ءتيىمدى شارا ءتۇرىن ويلاستىرامىز. 

«Nur Otan» پارتياسىنىڭ حاتشىسى فارحاد قۋانعانوۆ بۇگىنگى كەزدەسۋدە ءسوز بولىپ وتىر­عان بارلىق ماسەلەلەردىڭ پارتيا تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋعا الىنعاندىعىن, ەل يگىلىگىن مولايتاتىن جايلاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا كومەك بەرىلەتىندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. 

ەكى كۇندىك جۇمىس ساپارىنىڭ العاشقى كۇنى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا باستاعان جۇمىس توبى كوكشەتاۋ قالاسىنداعى «كوكشەتاۋ مينەرالدى سۋلارى» اكتسيونەرلىك قوعامى, «ازا­ماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» كوم­مەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعا­مىندا, بىرقاتار مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن ۇجىمداردا, كاسىپورىنداردا بولىپ, حالىققا الەۋمەتتىك قولداۋدىڭ ءمانىن ءتۇسىندىردى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەڭبەكاقى, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ, ءوندىرىس كولەمىن ارتتىرۋ, دەنساۋلىق سالاسىنىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋ تۋرالى ماسەلەلەر كوتەرىلدى.

بايقال ءبايادىل,

«Egemen Qazaqstan» 

اقمولا وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار