مەن ول كەزدە جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى بولاتىنمىن. ءبىز 1990 جىلدىڭ 25 قازانىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيانى قابىلدادىق. سودان كەيىنگى قابىلداعان زاڭدارىمىزدىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك رامىزدەر تۋرالى زاڭ دا بولعان ەدى. ول كەزدە دەپۋتاتتاردىڭ سانى 360 ادام بولاتىن.
ءبارى دە ءوز ايماقتارىنان بالامالى نەگىزدە سايلانعان ساياسي بەلسەندىلىگى جوعارى جاندار. جوعارعى كەڭەستىڭ كەڭ زالىنا ءۇش جەردەن ميكروفون قويىلعان, سويلەۋگە ۇمتىلعاندار سونىڭ الدىنا كەزەككە تۇرىپ قالادى. ايەل دەپۋتاتتاردىڭ اراسىنداعى ەڭ جاسى مەن, ال ەر ادامداردىڭ اراسىنداعى ەڭ جاسى مۇحتار تىنىكەەۆ بولدى.
ول كەزدەگى جوعارعى كەڭەستەگى ساياسي احۋال ايتارلىقتاي كۇردەلى ەدى. ءبىر زاڭدى بىرنەشە كۇن قارايتىن كەزدەرىمىز دە ءجيى بولاتىن. قازىرگى تاجىريبەمەن سالىستىرساق, بۇگىنگى جۇمىس توبىنىڭ مىندەتىن ول كەزدە جالپى وتىرىس اتقارعان ەكەن عوي. سوندىقتان پلەنارلىق وتىرىستا زاڭنىڭ ءاربىر بابىن تالقىلايتىنبىز, دەپۋتاتتاردىڭ ءبارى دە وزدەرىنىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ جاتاتىن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى زاڭ جوباسىن پىسىقتاۋ ءۇشىن جوعارعى كەڭەس
14 جەلتوقسان كۇنى رەداكتسيالىق كوميسسيا قۇرىپ, ونىڭ توراعالىعىنا زاڭگەر سۇلتان سارتاەۆتى سايلادى. رەداكتسيالىق كوميسسياعا زاڭگەرلەر سالىق زيمانوۆ, نيكولاي اكۋەۆ جانە تاعى باسقا بىلىكتى زاڭگەرلەر ەندى.
1991 جىلدىڭ 16 جەلتوقسان كۇنى جەتىلدىرىلگەن زاڭ جوباسى تۋرالى جوعارعى كەڭەسكە سۇلتان سارتاەۆ باياندادى. ونى تالقىلاۋ وتە قىزۋ جاعدايدا ءوتتى. 360 دەپۋتاتتىڭ 10 پايىزى سويلەگەندە دە 36 ادام عوي, ال بۇل جولى ءتىپتى ودان دا كوپ ادام سويلەگەندەي بولدى.
سول العاشقى قيىن قىستاۋ كەزەڭدە پارلامەنتتىڭ جالپى وتىرىستارىنا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءوزى دە كەلىپ ءجيى قاتىسىپ وتىراتىن. دەپۋتاتتاردىڭ ەڭ كۇردەلى ماسەلەگە تىرەلىپ, ايتىس كۋلميناتسيالىق شەگىنە جەتكەندە ۇنەمى ەلباسى سويلەپ, قيىن ءتۇيىندى تارقاتاتىن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىگى تۋرالى زاڭداعى ەڭ كوپ تالقىلانىپ, قىزۋ ايتىستار تۋعىزعان: «قازاق ۇلتىنىڭ ءوزىن ءوزى بيلەۋ قۇقىن راستاي وتىرىپ...» دەپ باستالاتىن نورما بولدى. سول كوپتەگەن ارىپتەستەرىمىزگە ۇناماي, جەكە «قازاق ۇلتى دەپ ايتپاۋىمىز كەرەك» دەپ وزدەرىنىڭ قارسىلىقتارىن بەلسەندى تۇردە ءبىلدىردى. سونداي-اق «اۋماقتىق تۇتاستىق» دەگەن ۇعىمعا قاتىستى دا كوپتەگەن تالاستار بولدى.
وسى ايتىستاردى ەستىپ وتىرعان ەلباسى ءسوز الدى. پرەزيدەنت ايتىلعان ماسەلەلەر وسى زاڭنىڭ ەڭ ءتۇيىندى نۇكتەسى ەكەنىن دالەلدەپ بەردى. سودان كەيىن عانا ءبىزدىڭ تالقىلاۋىمىز ءبىر جۇيەگە ءتۇسىپ, زاڭ جوباسى داۋىسقا قوياتىنداي دارەجەگە جەتتى. ءسويتىپ زاڭ جوباسى داۋىسقا سالىنىپ, كوپشىلىك داۋىسپەن قابىلداندى. ەلباسى مىنبەرگە كوتەرىلىپ, ءبىزدى جانە بارشا قازاقستاندىقتاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىمەن قۇتتىقتادى. ءسويتىپ ەڭ ءبىرىنشى قۇتتىقتاۋدى پرەزيدەنتتىڭ اۋزىنان ەستىگەن ەدىك. ءبارىمىز ءبىر-ءبىرىمىزدى قۇتتىقتاپ, قۇشاقتاسىپ جاتتىق. ءبىرىنشى بولىپ تۋعان-تۋىستارىمىزعا, دوس-جارلارىمىزعا حابارلاسىپ, تاۋەلسىزدىك جاريالانعانىن جەتكىزدىك. بۇل الماتى ۋاقىتىمەن كەشكى 8-9-دار شاماسى بولاتىن.
بىراق ءبارىبىر ول كەزدە كوبىمىز وسى وقيعانىڭ تاريحي ماڭىزىن, قادىرىن جەتە تۇسىنبەگەن دە بولارمىز. تەك ۋاقىت وتە كەلە ءوزىمىزدىڭ شىن مانىندەگى تاريحي ساتكە كۋا بولىپ, ەشبىر تەڭدەسى جوق وقيعاعا قاتىسقانىمىزدى, تەڭدەسى جوق قۇندىلىققا قول جەتكىزگەنىمىزدى ۇعىنىپ, جىل وتكەن سايىن, كۇن وتكەن سايىن تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىن جەتە ءتۇسىنىپ كەلەمىز دەپ ويلايمىن.
گۇلميرا يسيمباەۆا,
پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى