جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەر ەسكەرىلسە يگى

«اق جول» فراكتسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى جازدا ايماقتارعا ساپارى بارىسىندا وسى باعدارلامانىڭ قالاي ورىندالىپ جاتقانىمەن تانىسىپ, وبلىس, قالا تۇرعىندارىمەن, قۇرىلىسشى كاسىپكەرلەرمەن جانە بانك وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزگەن ەدى.

بارلىق جەردە قاراپايىم ازاماتتار وسى باعدارلامانى قۋانىشپەن جانە ۇلكەن ۇمىتپەن قارسى الدى. ەس­تە­رى­ڭىزگە سالا كەتەيىك, وتكەن جىلى «نۇر­لى جەر» باعدارلاماسىن تالقىلا­عان­­دا ءۇيدىڭ رەسمي كەزەگىندە 1,5 ملن ادام تۇرسا, تاعى 1 ملن ازامات ءۇي سالۋ ءۇشىن جەر ۋچاس­كەسىن كۇتۋدە. ياعني, باس­پاناعا مۇق­تا­ج­داردىڭ سانى 2,5 ملن-نان اسادى. 

الايدا وسى جىلدىڭ 29 تامىزىندا ۇلتتىق بانكتىڭ جانە «باسپانا» يپوتە­كالىق كومپانياسىنىڭ اقپارا­تىنا سۇيەنسەك 7 – 20 – 25 باعدارلاماسى بويىنشا بۇكىل ەلىمىزدە, ءۇي الۋعا نەبارى 1803 ءوتىنىش تىركەلسە, ونىڭ 1190-ءنى عانا ماقۇلدانعان. بۇل دەگەن 1 پرو­تسەنت تە ەمەس. سونىڭ ىشىندە تۇركى­ستان, ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا – 0, سولتۇست­ىك قازاقستان وبلىسىندا – 1, اتىراۋ وبلىسىندا – 1, پاۆلودار وبلىسىندا – 9, جامبىل وبلىسىندا  10 ءوتىنىش تىركەلگەن. ارينە مۇنداي كورسەتكىشتەرگە كوڭىل تولمايدى.

«اق جول» فراكتسياسىنىڭ دە­پۋ­تاتتارى سايلاۋشىلارمەن كەزدەسكەن كەز­دە وسى­ن­شاما ماردىمسىز ناتيجە­لەر­دىڭ سە­بە­­تەرى نە ەكەنىن انىقتاۋعا تىرىستى.

شىندىعىندا, وعان جەرگىلىكتى مەم­لەكەتتىك ورگاندار مەن باعدارلاما­نىڭ وزىندەگى كەيبىر شارتتارى كىنالى. ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى ورگاندار قو­لىن­­دا مىڭداعان باسپاناعا مۇددەلى ادام­داردىڭ ءتىزىمى بار ەكەنىنە قارا­ماس­تان, جۇرتشىلىققا اقپارات بەرۋگە سال­عىرت قاراۋدا. تىزىمدەگى ازامات­تار­عا قوڭىراۋ شالىپ, شاقىرىپ باعدار­لامامەن تانىستىرۋعا بولماي ما؟ كەزەكتەگى ادامداردىڭ بارلىعى ەمەس ءبىر پروتسەنتى قاتىسقاننىڭ وزىندە بۇگىن وسى باعدارلاما ارقاسىندا بۇگىنگى ءبىر مىڭ ەمەس,كەم دەگەندە 25 مىڭ ادامدى ۇيمەن قامتيتىن ەدىك.

كەيبىر ايماقتاردا باعدارلامانىڭ شارتتارى جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەرگە ساي كەلمەيدى. مىسالى, ەلىمىزدىڭ حالقى ەڭ كوپ, ال ورتاشا جالاقىسى ەڭ تومەن ايماقتاردىڭ ءبىرى – تۇركىستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسى. مۇندا باعدار­لاما شارتى بويىنشا ءۇيدىڭ باعاسى 15 ميلليون تەڭگەمەن شەكتەلگەن. شىم­كەنتتە بۇل سوماعا باعدار­لاماعا سايكەس كەلەتىن تەك ەكى بولمەلى پاتەر عانا. وسى اياداي ۇيگە 4-5 بالامەن قالاي سىياسىز؟!.  

ءبىزدىڭ ويىمىزشا بۇل باعدارلا­ما ءۇش باعىتقا ارنالعان. الدىمەن ءۇي­سىز-كۇيسىز جۇرگەن وتانداستارىمىزدى باس­پانامەن قامتۋ. ەكىنشىدەن, بانكتەردى يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋگە قايتا تارتۋ. ۇشىنشىدەن, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس­ىنا جاڭا سەرپىن بەرۋ. ءبىزدىڭ بايقاۋى­مىزشا, وسى باعدارلامانى دايىنداۋ با­رىسىندا ۇلتتىق بانك ناقتى جاع­دايدى تولىق ەسكەرمەگەن.

وزىق ويلى, ەلىنە جاناشىر اكىمدەر شامالارى كەلگەنشە باعدارلامانىڭ شارتتارىنداعى وسى كەمشىلىكتەردىڭ ورنىن تولتىرۋعا تىرىسۋدا. مىسالى, ءدال سول شىمكەنت قالالىق اكىمشىلىگى كەي­بىر الەۋمەتتىك توپتارعا كومەك قولىن سوزىپ, العاشقى جارنانىڭ جار­تىسىن ءوز مويىندارىنا الۋدا. بىراق ءبىزدى, وسى باعدارلاماعا قاتىسىپ وتىر­عان قۇرىلىس كومپانيالاردىڭ جاعدايى دا الاڭداتادى. قالا سالۋشى­لار اسسوتسياتسياسىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جارتى جىل ىشىندە نەگىزگى قۇرىلىس ماتە­ريال­دارىنىڭ باعالارى كۇرت وسۋدە. مى­سالى, تسەمەنت باعاسى ەكى ەسە, مەتال­لپروكاتى ەكى جارىم ەسە وس­كەن. مۇن­­داي جاعدايدا باعدارلامادا كورسە­تىلگ­ەن باعامەن ءۇي سالۋ ءوزىن-ءوزى اقتامايدى.

وسىعان بايلانىستى ءبىز ۇلتتىق بانك توراعاسى دانيار اقىشەۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, تومەندەگى ماسەلەلەردى شەشۋدى سۇرادىق: 

1. شىمكەنت قالاسىنىڭ رەسپۋبلي­كالىق مارتەبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, 7 – 20 – 25 باعدارلاماسى بويىنشا يپوتەكالىق قارىزدىڭ جوعارعى شەكتەۋىن 15 ميلليوننان 25 ميلليون تەڭگەگە كوتەرۋ;

2. العاشقى جارنانىڭ جارتىسىن سۋبسيديالاۋ تاجىريبەسىن بۇكىل ەلىمىزگە تاراتۋدى قاراستىرۋ;

3. باعدارلاماعا قاتىساتىن قۇرى­لىس كومپانيالاردى ينفلياتسيا مەن قۇرى­لىس ماتەريالدارىنا وسكەن باعا­لاردان قورعاۋ مەحانيزمدەرىن ازىرلەپ, نەمەسە قۇرىلىستىڭ وزىندىك قۇنىن قايتا ەسەپتەۋ.

بەرىك دۇيسەنبينوۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى, «اق جول» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى