• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 24 قىركۇيەك, 2018

انالارعا قۇرمەت

1620 رەت
كورسەتىلدى

اقتوبەدەگى ونەر ورتالىعىندا «اناعا تاعزىم» انالار سلەتى ءوتتى. شارانىڭ اشىلۋىندا وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپار­باەۆ قاتىسۋشىلارعا الدىمەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى. 

«بارشاڭىزدى «اناعا تاعزىم» سلەتى­نىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىق­تايمىن!«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىنىڭ اياسىندا العاش رەت وتكىزىلىپ جاتقان انالار سلەتى – ەلىمىزدەگى وتبا­سىلىق احۋالدى جاقسارتۋعا باعىت­تالعان اسا ماڭىزدى شارا. انا – ءاربىر شاڭىراقتىڭ, سونداي-اق تۇتاس وتانى­مىزدىڭ تىرەگى. ال قازاق­ستان­دىق انا­لاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جاق­سى بولىپ, ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىنا ا­لاڭ­داماي, باقىتتى عۇمىر كەشۋى – مەن ءۇشىن ەڭ باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى. سول سەبەپتى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «انا مەن بالانى قورعاۋ – مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ اسا ماڭىزدى بولىگى» دەپ جاريالادىم.

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ قازاقستاندا وتباسىن نىعايتۋ ءىسى دايەكتى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ەلىمىزدەگى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق سايا­سات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ جۇمىسى ءاردايىم مەنىڭ ءجىتى نازارىمدا», دەلىنگەن ەلباسى قۇتتىقتاۋىندا. سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى ءاربىر انا ەلىمىزدىڭ الەمدىك وركەنيەت كوشىنىڭ باسىندا جۇرۋىنە ءوز ۇلەسىن قوسادى دەپ سەنەتىنىن جەتكىزىپ, ءار شاڭىراققا باقىت پەن بەرەكە تىلەيدى.

قوناقتارعا الدىمەن «بار­لىعى انالار ءۇشىن!» ارنايى كورمەسى ۇسىنىلدى. كورمەگە ەلىمىزگە بەلگىلى, ءوز سالاسىندا ۇلكەن تابىستارعا جەتكەن, ءارى بالا ءوسىرىپ, ۇرپاق تاربيەلەگەن انالار پورترەتتەرى; «اناعا ماراپات» اتتى بالالار شىعارماشىلىعى بايقاۋى جەڭىمپازدارىنىڭ تۋىندىلارى قويىلدى. سونداي-اق قاز-قاتار تىزىلگەن قىزدار قازاق قىز-كەلىن­شەك­تەرىنىڭ ءار جاسقا ءتان ۇلتتىق كيىمدەرىن كورسەتتى.

اتالعان سلەتكە كسرو حالىق ءارتىسى بيبىگۇل تولەگەنوۆا, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى تورالقا توراعاسىنىڭ مىندە­تىن اتقارعان (1988-1989 جج.) ۆە­را سيدوروۆا, ەتنوگراف, جازۋشى باۋىر­جان مومىش ۇلى اۋلە­تىنىڭ كەلىنى زەي­نەپ احمە­توۆا باستاعان, ءار سالادا ۇلكەن تا­بىستارعا جەتكەن بەلگىلى ايەل­دەر, ەڭبەك ارداگەرلەرى, ءار وڭىر­دەن, وبلىس­تىڭ بارلىق اۋدان­دارىنان كەلگەن دەلە­گاتسيا­لار, كوپ بالالى انالار مەن اق­­تو­بەدەگى كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ۇزدىك ەڭبەككەر قىز-كەلىنشەكتەر قاتىستى.

وبلىس اكىمى ءوز سوزىندە «رۋ­حاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا وتباسى تاربيە­سىنىڭ, انالاردىڭ ءرولى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– بارشاڭىزعا بەلگىلى, «بو­لاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعى­رۋ» اتتى ماقالاسىندا ەلباسى ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى, ۇلتتىق رۋحىمىزدى ماڭگى ساقتاۋ جانە ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋداردى. ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىز وت­باسى قۇندىلىقتارىنا, اتا-اناعا دەگەن قۇرمەتكە, بالا تار­بيە­سىنە زور ءمان بەرگەن. «مەك­كە­گە ءۇش رەت ارقالاپ اپا­رساڭ دا, انانىڭ الدىنداعى پارى­زىڭ­دى وتەي المايسىڭ», دەگەن سوز­دە ۇلكەن ماعىنا جاتىر. انا ال­دى­مەن ءوز بالاسىن, سول ارقى­لى بۇك­ىل قو­عامدى ىزگىلىككە, ادام­گەرشىلىككە جەتەلەيدى. قوعام­داعى بارشا جاقسىلىقتىڭ باستاۋىندا انانىڭ مەيىرىمى تۇرادى. سوندىقتان دا بۇگىن اققاعاز, ءاليا تۋعان قاسيەتتى اقتوبە توپىراعىندا, انانىڭ قوعامداعى مارتەبەسى مەن ءرولىن ارتتىرۋ, وتباسىنداعى تاربيە ما­سەلەلەرى توڭىرەگىندە اقىلداسۋ ماق­ساتىندا وزدەرىڭىزبەن باس قوس­تىق, – دەدى بەردىبەك ساپارباەۆ.

وبلىس باسشىسى بيىل اق­توبە وڭىرىندە بالالار جىلى جا­ريالانعانىن جانە «باقىتتى بالا» جوباسىنىڭ ماقساتى جونىندە دە باياندادى. 

– ءتۇرلى تەرىس اعىمدار جاس­تارىمىزدى ءبىز ويلاعاننان مۇلدە باسقا باعىتقا اكەتكىلەرى كەلەدى. بۇل قاۋىپتەن شىعار جول بىرەۋ – ۇلتتىق تاربيەنى بارىنشا جانداندىرۋ. بۇگىنگى جاس انالار, قىزدارىمىز ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باس ءيىپ وتكەن بۇرىنعى انالاردىڭ جولىن جالعاۋلارى كەرەك. بارشاڭىزدى وسى ماقساتتا ولارعا ۇلگى كور­سەتۋ­گە شاقىرامىن, – دەدى ب.ساپارباەۆ.

ال كسرو حالىق ءارتىسى, قازاق­تىڭ الەمگە ايگىلى ءانشىسى بيبىگۇل تولەگەنوۆا بۇل باستامانى قىزۋ قولدايتىنىن جەتكىزدى.

– بۇل باستاما باسقا وڭىرلەردە دە جالعاسىن تاپسا دەيمىن, – دەدى بيبىگۇل تولەگەنوۆا.

ال كەڭەس زامانىندا قوس­تاناي وبلىسىندا ەكى اۋداندى باسقارىپ, كەيىن قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى تورالقاسى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارعان, سونىمەن قاتار جار, انا اتانىپ, ۇل-قىز وسىرگەن ۆەرا سيدوروۆا ءوز سوزىندە ماريا حاكىمجانوۆا, كامشات دونەنتاەۆا سىندى قازاقتىڭ اياۋلى قىزدارىمەن دوستىعىن, بىرگە وتكىزگەن ساتتەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ, ءاردايىم جاستارعا سولاردىڭ ۇلگى-ونەگەسىن جەتكىزۋگە تىرىساتىنىن ايتتى.

«جىر اققۋى» اتانعان قا­زاق­تىڭ كورنەكتى اقىن قىزدارىنىڭ ءبىرى, بۇگىندە 82 جاستاعى مارفۋعا ايتقوجينا دا ءوزىنىڭ «انا بول­ساڭ, انا جانىن ۇعارسىڭ», ء«اليا» ولەڭدەرىن وقىپ, كوپشىلىك قو­شەمەتىنە بولەندى.

باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ كەلىنى, جازۋشى زەينەپ احمەتوۆا: 

– ءار ايەلدىڭ ءۇش باقىتى بار: ءبىرىنشىسى – اتا-انا باۋىرىنداعى قىز كەزى, قىزعالداق داۋرەنى. ەكىنشىسى – جار ءسۇيۋ, ءۇشىنشىسى – دۇنيەگە پەرزەنت اكەلىپ, انا اتانۋ. وسى ءۇش باقىت ايەلدىڭ ءومىرىن ءماندى ەتەدى. ءار ايەلگە وسى ءۇش باقىتتى تىلەيمىن, – دەدى.

ەلىمىزدىڭ بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلى ساۋلە ايتپاەۆا انا مەن بالا باقىتىنىڭ اجىراماس ۇعىم ەكەنىن ايتىپ, اقتوبە وڭىرىندە بيىلعى جىلدىڭ بالالار جىلى بولىپ جاريالانۋىنا جانە «باقىتتى بالا» جوباسى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان ىستەر ءۇشىن وبلىس باسشىلىعىنا العىسىن جەتكىزدى. 

جيىندا انالار سلەتىنە قاتىسۋ­شىلار اتىنان بارلىق قا­زاق­ستان­دىقتارعا ۇندەۋ قابىل­­داندى. ۇندەۋ ءماتىنىن قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايرات­كەرى, قازاقتىڭ اتىن الەمگە تا­نى­تىپ جۇرگەن ءانشى ديماش قۇ­داي­­بەر­گەن سىندى ۇل تاربيەلەگەن انا سۆەت­لانا ايتباەۆا وقىدى. ۇن­دەۋ­دە وتباسى ينستيتۋتىن نى­عاي­تۋ, انا مەن بالانى قولداۋ, سالا­مات­تى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ باعى­تىندا بىرقاتار ۇسىنىس ايتىلعان. 

سونداي-اق جيىندا انالار­عا قولايلى جاعداي جاساپ جۇر­گەن ۇجىمدار, بالالار اراسىندا وتكەن «اناعا ماراپات» شى­عار­ماشىلىق بايقاۋىنىڭ جەڭىم­پازدارى ماراپاتتالدى. ۇجىمداعى انالارعا ەرەكشە قام­قورلىق جاساعان كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەر قاتارىندا «قازاق­ويل اقتوبە» جشس, اقتو­بە فەرروقورىتپا زاۋىتى, اقتو­بە حروم قوسىندىلارى زاۋىتى, «سترويدەتال» جشس, «گلوبال-ارنايى كيىم» جشس بار. 

«اناعا ماراپات» شى­عار­ماشىلىق بايقاۋى جەڭىم­پاز­دارى اراسىنان اقتوبە قالالىق كوركەمسۋرەت ليتسەيىنىڭ وقۋشىسى سەرىك سالامات ءسوز الىپ, بارلىق اناعا بالالار اتىنان اق تىلەك­تەرىن جەتكىزدى.

جيىن سوڭى مەرەكەلىك كونتسەرتكە ۇلاستى.

ينديرا جايماعامبەتوۆا,

«ەگەمەن قازاقستان»

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار