• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 20 قىركۇيەك, 2018

تەكتى ءتورىمىز تۇركىستاندى تۇلەتەيىك!

960 رەت
كورسەتىلدى

ەلباسىنىڭ تۇركىستان وبلىسى تۋرالى جارلىعى شىققالى بەرى رەداكتسيامىزعا ەل وڭىرلەرىنەن ريزاشىلىققا تولى حاتتار لەگى تولاستاعان ەمەس. الىس-جاقىن باۋىرلاس ەلدەردىڭ مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى دە بۇل شەشىمدى زور قۋانىشپەن قارسى الىپ, تۇگەل تۇركىنىڭ تۇپقازىعى, كيەلى ورداسى سانالاتىن تۇركىستاننىڭ قايتا تۇلەيتىندىگىنە ريزاشىلىقتارى مەن قولداۋ پىكىرلەرىن جولداعانى ءمالىم. ولاردىڭ كوپشىلىگىن گازەتىمىزدىڭ بەتىندە جاريالاعان بولاتىنبىز. وسىنداي تاعى ءبىر ەرەكشە حات رەداكتسيامىزعا كەشە كەلىپ ءتۇستى. تىلەگى ءبىر تۋىسقان مەملەكەتتەر – قازاقستان, تۇركيا, ازەربايجان, وزبەكستان جانە قىرعىزستاننىڭ قالامگەر-قايراتكەرلەرى قول قويعان بۇل حات بارشا تۇركى جۇرتىن تۇركىستاندى تۇلەتۋگە ۇندەيدى. ءبىز وسى ۇندەۋ-حاتتى نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز.

ۇلى دالا ەلىندە, قارا شاڭى­راق قازاقستاندا بيىلعى ماۋسىم ايىندا تاريحي تاعىلىمى تەرەڭ, تاڭعاجايىپ جاڭالىق بولدى. 

الەمدەگى ەڭ جاڭاشىل, باستاماشىل باسشىلاردىڭ بىرە­گەيى, قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, تۇتاس تۇركى دۇنيەسىنىڭ كوشباس­شى­­سى اتانعان نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­­­تىڭ جارلىعىمەن تۇركىستان وبلىسى قۇرىلدى. شىرايلى شىم­كەنت شاھارىنا ءۇشىنشى ءىرى مەگا­پوليس رەتىندە رەسپۋبليكالىق مارتەبە بەرىلىپ, تۇركى الەمىنىڭ تەكتى ءتورى تۇركىستان قالاسى ءوڭىر ورتالىعىنا اينالدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى ءوزىنىڭ جار­لىعىندا تۇركىستان وبلىسى قانداي ماقساتتا قۇرىلعاندىعىن ايقىنداپ, تۇركىستاندى تۇركى الە­مىنىڭ مادەني-رۋحاني ورتالىعى رە­تىندە جان-جاقتى دامىتۋدىڭ اسا قا­جەتتىلىگىن انىق اتاپ كورسەتكەن.

وسىناۋ جاسامپاز جاڭا­لىق, ءمان-ماڭىزى زور وقي­عا قا­را ­شاڭىراق يەسى قازاق حالقىنىڭ, كۇل­لى قازاقستاندىقتاردىڭ بابالار اماناتىنا ادالدىعىنان, ەل­با­سىنىڭ ەرەندىگىنەن, كەلەشەكتى كورە بىلگەن كەمەڭگەرلىگىنەن تۋىن­داپ وتىر.

تۇركىستان ۇعىمى – ۇلى ۇعىم. تۇركىستان دەگەندە بۇكىل تۇركى الەمى, تۇركى قاعاناتى, تۇركىلىك تە­گى­­مىز, تۇركىلىك ءتۇبىرىمىز, تۇركى­لىك تامىرىمىز ويعا ورالادى. جا­دىمىزدى جاڭعىرتادى. بار­شا­مىزدىڭ بويىمىزدى سەرپى­لىس سەزىمى كەرنەپ, رۋحىمىز اس­قاق­تاي­دى. تۇركىستان دەگەن ءسوز جاڭ­عى­رۋعا, جاڭارۋعا شاقىرادى. مى­نە, سوندىقتان دا تۇركىستان وب­­لى­­سىنىڭ قۇرىلۋى, تۇركىستان شا­ھا­رىنىڭ ۇلكەن ءۋالايات ورتا­لىعىنا اينالۋى – تۇگەل تۇركى­نىڭ رۋحىن بيىكتەتەتىن بىرەگەي قۋانىش.

تاريحتان ايان, تۇركى حالىق­تارى جۇزدەگەن جىلدار بويى وتار­شىل­دىقتىڭ, باسقىنشىلىقتىڭ تاقسىرەتىن تارتتى. قاسىرەتتەرىن شەكتى. سۇرقيا ساياساتتاردىڭ سال­دارىنان تۇركى تاريحى مەن مادە­نيەتى, تۇركى ءتىلى مەن جازۋى ور­نى تول­ماستاي ويسىرادى. وتار­شىل­دار تۇر­كى حالىقتارىنىڭ ەلۋگە جۋى­­­عىن جاۋلاپ الىپ, اياۋسىز ەزىپ-جان­شىدى. جارتىسىنان استا­­­مى جو­يىلىپ كەتتى. قالعان­دا­رى­­نىڭ كوپشىلىگى شالاجانسار كۇي­گە ءتۇستى. تاڭعاجايىپ تىل­دەرى­نەن, قاي­­­تا­­لانباس سالت-داس­تۇر­لەرى­نەن, جا­دىلارىنان جاڭىل­دىرىلدى.

بارلىق تۇركى حالىقتارى سياقتى قازاق ۇلتى دا قانقاساپ قىر­عىنداردى باستان كەشتى. قارا ­شاڭىراق يەسى رەتىندە كوبى­رەك كۇيزەلىسكە ۇشىراپ, گەنو­تسيدكە دۋشار بولدى. حح عا­سىر­دىڭ باسىنان ورتا تۇسىنا دەيىن بىرىنەن كەيىن ءبىرى قايتالان­عان قاسىرەتتەردەن, قولدان ۇيىم­داس­تىرىلعان اشارشىلىقتان بەس ميلليون قازاق قىرىلدى. الاش ارداقتىلارىنىڭ تۇركىستان مەملەكەتى, تۇركىستان رەسپۋبليكاسى حاقىنداعى ارمان-اڭسارلارى دا, ناقتى ارەكەتتەرى دە, ىزگىلىكتى يدەيالارى مەن ماقسات-مۇراتتارى دا ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ءتۇستى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ, كوشباسشى كورەگەندىگىنىڭ ارقاسىندا كەڭ پەيىلدى, كوركەم مىنەزدى, جانى جومارت قازاق حالقى, بارشا قا­زاق­ستاندىقتار – قارا شاڭىراق قازاق ەلى دۇنيە جۇزىندەگى داڭقتى مەم­لەكەتكە اينالدى. سوندىقتان دا تۇركىستاننىڭ تىڭ تىنىس اشقانى – تەك قازاقتاردىڭ عانا ەمەس, تۇتاس تۇركىنىڭ ماقتانىشى, مەرەيى.

ەۋرازيا كىندىگىندەگى كەرەمەت ەلوردا – استانا قالاسى جا­قىن­دا عانا جيىرما جىلدىعىن مەرە­كەلەدى. قازاقستان. تاۋەلسىزدىك. نازارباەۆ. استانا. تۇر­كىس­تان! بۇل ايشىقتى دا اسىل ۇعىمدار بۇكىل الەمگە ايگىلى. قالامگەرلەر قاۋىمىنا ايرىقشا قىمبات. قاسيەتتى. ەلوردا – ەلباسى ەرلىگى. وسىناۋ وي دا مانەرلى ماقاممەن, ماقتانىشپەن ايتىلادى. ءجيى جازىلادى. شىنىندا دا قازاقستان جەر جۇزىنە تاۋەلسىزدىك پەن نازارباەۆ جانە استانا ارقىلى كەڭىنەن تانىلدى. استانا – ۇلى دالا ەلىنىڭ ابىرويى. ىرگەتاسى ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىندا ءVىىى-ءىح عاسىرلاردا قالانعان, تاريح تەرەڭىنەن تاعىلىم تارتاتىن استانا اقوردانىڭ قۇتتى قو­نىسىنا, «قازاقستاندىق جولدىڭ» جاسامپاز باستاۋىنا اينالدى. 

استانا بۇكىل الەمگە باياندى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم, تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق ورتالىعى رەتىندە ايان. تۇركى دۇنيەسىنىڭ تەكتى ءتورى تۇر­كىستانداعى ازىرەت سۇلتان كەسە­نەسىندە قازاقتىڭ 21 حانى,

8 سۇل­تانى, 19 ءبيى, 52 باتىر قول­باسشىسى جەرلەنگەن. تەكتى ءتوردى رۋحى تەربەتكەن احمەت ياساۋي با­بامىز: ء«وز دىنىڭدەگىنى دوس تۇت, وزگە دىندەگىلەردى دە دۇشپان تۇت­پا», دەگەن. ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باە­ۆ­­تىڭ باستاماشىلدىعى ناتي­ج­­ەسىندە الەمدىك جانە ءداس­تۇر­لى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ سەز­­دەرى بۇعان دەيىن دە بەس مارتە وتكىزىلدى. بيىلعى التىن كۇز­دە التىنشى رەت استانا تورىندە ۇيىمداستىرىلماق. قازاق­ستان باسشىسى, ەلباسى ەلوردا­نىڭ جيىرما جىلدىق سالتاناتىن­دا ماعلۇمداعانداي-اق, ەقىۇ-نىڭ تاريحي سامميتىنەن كەيىن «استانا رۋحى» ۇعىمى دۇنيە­جۇ­زىلىك ساياساتقا بەرىك ەندى. وشپەس­تەي ورنىقتى. بىرەگەي ەكونو­ميكالىق, ىنتىماقتاستىق فورۋم­دارى, بىلتىر عانا وتكەن ەكسپو-2017, تا­عى باسقا ءىرى-ءىرى ىزگى شارالار جيىرما جىلدا اس­تا­نانى ادامزات دامۋىنا ىقپال ەتەتىن جانە تاريحي تەكتى شە­شىمدەر قابىلداناتىن جاھان­دىق ورتالىققا, الەمدىك ينتەگرا­تسيانىڭ, قاۋىپسىزدىك پەن بىتىمگەرشىلىكتىڭ ەپيتسەنترىنە اينالدىردى.

تۇتاس تۇركى تۋىسقاندارىمىز, بۇكىل باۋىرلارىمىز, اسىرەسە, اقىن-جازۋشىلارىمىز بەن عا­لىم­دارىمىز ايتىپ تا, جازىپ تا جۇر­گەندەي, استانا – تۇركى الەمى­نىڭ جۇرەگى.

ءيا, استانا – تۇركى الەمىنىڭ جۇرەگى, ال تۇركىستان – تۇركى الە­مىنىڭ رۋحاني تىرەگى. سوندىقتان دا تۇركىستاندى تۇركى دۇنيەسىنىڭ مادەني-رۋحاني استاناسىنا اينالدىرۋ – بارشامىزدىڭ باس­تى ماقساتىمىز. تۇركىلەردىڭ ءتۇپ قازىعى, اتاجۇرتى, تۇركى قاعاناتتارىنىڭ تۋى تىگىلگەن تۇر­كىستان, قازاق حاندىعىنىڭ قانشاما جىلدار بويى استاناسى, ۇلى جىبەك جولىنىڭ باس قالاسى بولعان تۇركىستان, دانىشپان ويشىلىمىز, دارا دا دانا شايىرىمىز, ءدىني-رۋحاني ۇلى ۇستازىمىز احمەت ءياساۋيدىڭ اسىل سۇيەگىن ايالاي تەربەتكەن تۇركىستان 2017 جىلى تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى بولعانى ءمالىم. وسى ورايدا تۇگەل تۇركىنى تامساندىرعان 40-تان استام يگى ءىس-شارالار وتكىزىلدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركسوي تۇركى الەمىنىڭ يۋنەسكو-سىنا اينالۋى تيىستىگىن ايتقان بولاتىن. اقيقاتىندا وسى ماقسات ويداعىداي جۇزەگە اسىپ كەلەدى.

قارا شاڭىراق قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى ەرەكشەلەپ كورسەتكەندەي, تۇركىستان شاھا­رى­نىڭ, تۇركىستان ءۋالاياتىنىڭ كەلەشەگى كەمەل دە كوركەم. تاياۋ بولا­شاقتا تۇركىستان دا اجارلى, استانا سياقتى جان-جاقتى ور­كەندەگەن, كوركەمدەنگەن, كەل­بەتى كەلىستى, وركەنى ءورىستى, وزگەشە ورتالىق بولاتىنى انىق.

ول ءۇشىن, ارينە, بۇكىل تۇركى دۇ­نيەسىنىڭ قولداۋى مەن قامقور­لىعى قاجەت. بىلتىر, ياعني 2017 جىلى تۇركىستان تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى بولعان كەزدە بارلىق باۋىرلاس ەلدەردەن مەيماندار ءبىراۋىزدان: «رۋحاني جاڭعىرۋ – تۇتاس تۇركى دۇنيەسىنىڭ تەڭدەسسىز ولجاسى» دەپ باعالاعانى بەلگىلى. شىنتۋايتىندا, دۇنيە جۇزىندە دۇربەلەڭ وقيعالاردىڭ, كۇردەلى دە كۇرمەۋلى, قيلى دا قيىن قۇبىلىستاردىڭ بەلەڭ الۋى ادامزاتتىڭ رۋحاني السىرەۋىنەن, قۇندىلىقتاردىڭ قۇلدىراۋىنان بولىپ وتىرعانى ايان.

ءبىز وسى ماقالانى جازا وتىرىپ, ەڭ الدىمەن سول رۋحاني السى­رەۋدەن, قۇندىلىقتاردىڭ قۇل­دى­راۋىنان باتىل ارىلۋعا باعىت الۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋدارساق دەيمىز. وسى ورايدا تۇركىستان رۋحى, رۋحاني جاڭعىرۋ مۇراتتارى العا ۇمتىلۋعا اسىل ارنا, التىن ارقاۋ بولا الادى. سوندىقتان دا تۇركى دۇنيەسىنىڭ ەل تىزگىندەرىن ۇستاعان ەرەندەرىن, كەلەشەكتى كەڭىنەن ويلاي بىلەتىن كەمەلدەرىن, عالىمدارى مەن مادەنيەت, ادە­بيەت جانە ونەر وكىلدەرىن, بارشا بيزنەسمەندەرى مەن كۇللى كاسىپ يەلەرىن, مەملەكەتتىك جانە جەكە­مەنشىك مەكەمەلەر مەن قوعامدىق جانە ساياسي, سونداي-اق ءدىني بىر­لەستىكتەردى, جاستاردى تەكتى ءتورى­مىز تۇركىستاندى تۇلەتۋگە بەلسەنە ۇلەس قوسۋعا شاقىرامىز. كۇنى كەشە عانا تۇركى تىلدەس مەملە­كەتتەردىڭ قىرعىزستاندا وتكەن ءVى سامميتىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇركى رۋحىن, تۇركىستاندى بىرلەسە بيىكتەتۋ تۋرالى ۇسىنىستار ءبىل­دىردى.

تۇركىستان يدەياسى, تۇركىس­تان­دى رۋحى تەربەتكەن احمەت ياساۋي مۇراتتارى ارقىلى, تۇر­كى الەمىنىڭ كوشباسشىسى نۇرسۇل­تان نازارباەۆ ۇسىنعان رۋحاني جاڭعىرۋ ماقساتتارىن تەرەڭ ۇعى­نىپ, ويداعىداي ورىنداۋ ارقىلى ادامزات دامۋىنا ايشىقتى اسەر ەتۋگە, ىزگىلىك جولىمەن ىلگەرى جىلجۋدا سەرپىلىس جاساۋعا ابدەن بولادى دەگەن سەنىمدەمىز.

«قازىرگى كەزدە الەم قارسى تۇرۋ­شىلىقتارعا ەمەس, ۇيلەسىمدىلىككە, دامۋ مەن ىنتىماقتاستىققا مۇق­تاج. سوندىقتان استانا شاش­قان ىزگىلىك پەن قازاقستاندىق قۇندىلىقتاردىڭ نۇرى بۇكىل پلانەتاعا تاراپ, ريزاشىلىقتى شۇعىلا رەتىندە قايتا ورالىپ جاتىر», دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى ەلوردانىڭ جيىرما جىلدىعىندا. استانا نۇرىن تۇركىستان مۇ­رات­تارىنىڭ رۋحاني نارىمەن نىعايتا ءتۇسۋدىڭ ناتيجيەلەرى مول بولاتىنىن تەرەڭ تۇسىنگەن ابزال.

بۇگىنگى ۇرپاقتار بىلە بەر­مەي­تىن بۇرىنعى كەزدەردەگى سۇرقيالىقتار از ەمەس, اعايىندار. سونداي سايا­ساتتىڭ سارقىنشاقتارى مەن سالدارىنان باتىل جانە جىل­دامىراق ارىلۋ اسا قاجەت دەپ سانايمىز. ماسەلەن, 1944 جىلى ۆكپ(ب) ورتالىق كوميتەتىنىڭ قۇپيالانعان قاۋلىسى بويىنشا تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋگە, ءتىپتى ايتىپ-جا­زىپ قاراستىرۋعا مۇقىم-مۇلدە تى­يىم سالىندى. سونىڭ سالدارىنان بۇرىنعى وتارشىلدار مەن باس­قىنشىلار اسقىندىرا بۇر­ما­لاعان, ادەيى وزگەرتكەن تۇر­كىلەردىڭ تاريحى ودان سايىن بۇرمالاندى, ب ۇلىڭعىر تارتتى. 

ەندى مىنە, تۇركى الەمىنىڭ تاريحى مەن ادەبيەتىن, مادەنيەتى مەن ونەرىن, سالت-داستۇرلەرىن, ءتىلى مەن ءدىلىن تۇبەگەيلى تۇردە, تۇر­كىس­تاندىق تەكتىلىكپەن, تۇتاسا, تۇتاستىرا, تۇگەندەي تانىماق, بىرلەسە زەرتتەپ-زەردەلەمەك, ۇر­پاقتار يگىلىگى, بولاشاق قامى ءۇشىن اينالىمعا ءتۇسىرىپ, يگەرىپ-مەڭ­گەرمەك مىندەتتەرى تۋىنداپ وتىر. تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى اتانىپ, ايتۋلى شارالار وتكىزىلگەن استانا قالاسىندا, تۇركيانىڭ ەسكىشاھار, تاتارستاننىڭ قا­زان, تۇركىمەنستاننىڭ مارى, ازەر­بايجاننىڭ شەكي شاھارلارىندا جانە تۇركىستاندا, باسقا دا باس­قوسۋلاردا ورتاعا سالىنعان وي-پىكىرلەردى, پاراساتتى پايىمداردى, ۇتىمدى ۇسىنىستاردى سارالاپ, سۇرىپتاپ, جۇيەلى تۇردە جۇزەلەمەك كەرەك.

تۇركىستان شاھارى باعزى زا­مانداردان-اق تۇركىلەردىڭ تەكتى ورتالىعى بولعان. پاتشالىق رەسەي مەن كەڭەستىك كەزەڭدە جۇدەپ-جاداپ كەتكەنى, ءتىپتى ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ كۇمبەزى استىنداعى اقشاڭقان شىراعداندارعا وق اتىلعانى, بەرتىندە اسىل مۇرانىڭ اياقاستى بولىپ, قورلانعانى, تايقازانىنان, تاعى باسقا جاۋھار جادىگەرلەرىنەن ايىرىلعانى ءما­لىم.

ال ەجەلگى زامانداردا نە­بىر پاراساتى بيىك پاتشالار, قاي­ت­پاس-قايسار قاعاندار, حالىق قا­مىن جەگەن حاندار, ەل قورعاعان قول­باسشىلار, ءادىل بيلەر مەن قازىلار, عۇلاما عالىمدار مەن اقيىق اقىن-جازۋشىلار تەكتى ءتورى­مىزدى كورىپ قۋاناتىن, ۇلگى الاتىن, ءپىر تۇتاتىن بولعان. تۇر­كىس­تان, احمەت ياساۋي بابامىز بادىز­دەگەندەي, تەكتى تورگە, ءابۋ­ ناسىر ءال-فارابي دانامىز دا­­يەك­تەگەندەي, قايىرىمدى قالاعا اي­­نالسا دەپ ارماندايمىز, اعايىن­دار.

قارا شاڭىراق قازاقستان تاۋەل­سىز ەل بولعاننان كەيىن تۇركىستان شاھارىندا تۇركيانىڭ مەملەكەت باسشىلارى تۇرعۇت ءوزال, سۇ­لەيمەن دەميرەل, ابدوللا گۇل, رە­­جەپ تايپ ەردوعان, تاعى باس­قالار بولدى. ابدوللا گۇل نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى رەتىندە ارنايى اساتاياق ۇستاتتى.

ءبىز قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن تۇركيا پرەزيدەنتى سۇلەيمەن دەميرەل قازىعىن قاققان قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى قازاق-تۇرىك ۋني­ۆەرسيتەتى زامانۋي زاۋ-زاڭعار, شاڭقان شاڭىراققا اينالادى دەپ ويلايمىز. تۇركى الەمىنىڭ جاستارىنا شىن مانىندەگى ساپالى دا تەرەڭ ءبىلىم بەرەتىن جانە ناعىز عىلىمي, مادەني-رۋحاني ورتالىق ەتپەكتىڭ ەرەكشە جولدارى قاراستىرىلىپ, ناقتىلى جۇمىستار اتقارىلادى دەپ سەنەمىز. ادامزاتتىڭ, ونىڭ ىشىندە تۇركىنىڭ ۇلى ۇستازدارى, دارا دانالارى ءابۋ ناسىر ءال-فارابي مەن احمەت ءياساۋيدىڭ, باسقا دا ءىرى-ءىرى, ىزگى تۇلعالاردىڭ مۇرالارىن بولاشاقپەن بايلانىستىرا, جان-جاقتى زەرتتەۋدىڭ دە ۇيلەسىمدى, ۇلگىلى ءۇيى وسى ۋنيۆەرسيتەت بولسا دەيمىز. جالپى حقتۋ مەن جاڭادان سالىناتىن ياساۋي مۋزەيى تۇركىتانۋ, تۇركى الەمىنىڭ تاريحى, ءتىلى مەن ادەبيەتى, مادەنيەتى مەن ونەرى, تۇركى حالىقتارىنىڭ سالت-داستۇرلەرى جونىندەگى بارلىق ورتاق قۇندىلىقتاردى جيناقتاپ, جۇيەلەيتىن جانە جان-جاقتى دامىتۋ باعدارلارىن ايقىندايتىن ايرىقشا ايدىنعا اينالا الادى. سايىپ كەلگەندە, تەكتى ءتو­رى­مىز تۇركىستانداعى ازىرەت سۇلتان­دايىن اۋليەلەر اۋليەسىنىڭ ەسى­مىن ەنشىلەگەن ۋنيۆەرسيتەت تازا تاع­لىمدى, ءمولدىر ماقساتتى, وزگە­لەردەن وزگەشە ونەگەلى, تۇركىنىڭ تورقۇتى تۇعىرىنا قونسا, قانەكي.

كسرو قۇرامىندا كوپ قيىن­دىقتار كورگەن تۇركى ەلدەرى ەگە­مەندىككە قول جەتكىزگەلى ءوزارا قارىم-قاتىناستار شىنايى سيپات الا باستادى. تۇركيانىڭ, قا­زاقستاننىڭ, ازەربايجاننىڭ, وز­بەكستاننىڭ, قىرعىزستاننىڭ, تۇركىمەنستاننىڭ, تاتارستاننىڭ, تاعى باسقا تۋىستاس ەلدەردىڭ بارىس-كەلىستەرى, باۋىرلاس قالا­لار مەن وڭىرلەردىڭ, اۋدان-اي­ماقتاردىڭ ارالاسۋى جيىلەدى. ماسەلەن, 2018 جىل وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى جىلى, 2019 جىل قازاقستاننىڭ وزبەكستانداعى جىلى بولىپ جاريالاندى. ەكى مەملەكەتتە دە مەرەيلى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ, ءتيىمدى تىرلىكتەر تىندىرىلۋدا. مۇنداي ۇردىستەر جاراسىمدى جالعاسىن تاپسا, نۇر ۇستىنە نۇر.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋدا تىنىمسىز تىرلىكتەر تىندىرىپ جۇرگەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇڭعىش اكىمى جانسەيىت تۇي­مە­باەۆتىڭ باسشىلىعىمەن تۇر­كىستان قالاسىندا باستالعان جاسامپاز جۇمىستارعا ساتتىلىك تىلەيمىز. ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ اينا­لا-توڭىرەگىنە جاقىن جاڭا قۇرى­لىستاردىڭ احمەت بابا كۇمبە­زىنەن بيىك بولمايتىنى, جاڭادان سالىناتىن ياساۋي مۋزەيىنىڭ تاري­حي-تانىمدىق جانە زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس جوسپارلانۋى, تەكتى ءتورىمىز تۇركىستاننىڭ باس جوسپارى جاسالىپ جات­قا­نى, قالانى تۇركى الەمىنىڭ مادە­ني-رۋحاني ورتالىعى رەتىن­دە دامىتۋدىڭ ۇزدىك تۇجى­رىم­داماسىنا حالىقارالىق باي­قاۋ جاريالانعانى – ءبارى-ءبارى وتە-موتە قۇپتارلىق. تۇر­كىستان­نىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ەسەلەپ ارت­تىرۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنەتىنى دە شاتتاندىرادى. بۇل ءۇشىن تۇركيانىڭ تۋريستىك يندۋستريا­سى باستى نەگىزگە الىنباق. تەكتى ءتورىمىزدى جىل سايىن بەس ميلليونعا دەيىن تۋريست تاماشالايتىنى شابىتتاندىرادى ءبىزدى. زاماناۋي اۋەجاي, اۆتوۆوكزال, تەمىر جول قۇرىلىستارى, باسقا دا دۇنيەلەر مەجەلەنۋدە. سونداي-اق تۇركىستاندا باعزىدا بولعان تاريحي ءتورت قاقپا قۇرىلىسى دا قولعا الىنادى دەگەن سەنىمدەمىز.

احمەت ياساۋي قارا شاڭىراق قا­زاق­ستان جەرىندەگى سايرامدا دۇنيەگە كەلدى. تۇركىستان توپى­را­عىندا ماڭگىلىك مەكەنىن تاپتى. «مەن اۋەلى تۇركىمىن, سون­سوڭ مۇ­سىلمانمىن», دەدى. تاعى دا: «ىشتەرىندە قۋلىق تولعان­دار­دىڭ, كوكىرەكتەرىندە ار-ۇيات سول­عان­داردىڭ جۇرەكتەرى دىرىلدەمەيدى», دەگەن.

تۇركىستان ءۋالاياتىنىڭ قۇرىل­عانىنا, تۇركىستان شاھارىنىڭ ءوڭىر كىندىگى بولعانىنا بۇكىل تۇركى جۇرتى تۇگەلدەي جۇرەك تەبىرەنتە قۋانىپ, تەكتى ءتورىمىزدى تۇلەتۋگە شىن ىقىلاسپەن ۇلەس قوسادى دەگەن تىلەكتەمىز. 

نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەڭ­زە­گەندەي, استانا ءححى عاسىرداعى داۋىرلەۋىمىزدىڭ اق باستاۋى بولسا, تۇركىستان تىڭ تىنىستار اشاتىن تەكتىلىكتىڭ قۇنارلى قاينارى بولا بەرسىن.

مارحابات بايعۇت,

جازۋشى, پۋبليتسيست, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, حالىقارالىق «الاش» جانە «تۇركى الەمىنە قىزمەتى ءۇشىن» سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى, «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى (تۇركىستان وبلىسى)

ياxيا اكەنگين,

تۇركى الەمى جازۋشىلارى جانە ونەرپازدار 

قورىنىڭ پرەزيدەنتى (تۇركيا)

انار,

جازۋشى, رەجيسسەر, ستسەناريست, پۋبليتسيست, ازەربايجاننىڭ حالىق جازۋشىسى, قوعام قايراتكەرى, «گەيدار اليەۆ» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى (ازەربايجان, باكۋ قالاسى)

مەحمونقۋل يسلومقۋلوۆ,

جازۋشى, اۋدارماشى, حالىقارالىق «الاش» جانە «ارعىماق» سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى, وزبەكستان جازۋشىلار وداعى قازاق ادەبيەتى ءبولىمىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى 

(وزبەكستان, تاشكەنت قالاسى)

 سۇلتان راەۆ,

جازۋشى-دراماتۋرگ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ كەڭەسشىسى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى, حالىقارالىق «اتاتۇرىك» قورىنىڭ التىن مەدالى مەن «دەنيەل» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى (قىرعىزستان, بىشكەك قالاسى)

سوڭعى جاڭالىقتار