ناشاقورلىق ۇلت قاۋىپسىزدىگىنە زور قاتەر توندىرەتىن ىندەت ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ جاتۋدىڭ قاجەتى جوق. وعان مىسالدى الىستان ىزدەمەي-اق ىرگەدەن كەلتىرسەك تە جەتكىلىكتى.
قۇرام تۇگەلىمەن قىزمەتتەن قۋىلدى
جىل باسىنان بەرى وبلىستا 15 مىڭ دانا ەكستاز تۇيمەداقتارىنىڭ, جارتى تونناعا جۋىق ماريحۋانا مەن گاشيشتىڭ زاڭسىز اينالىمنان الىنۋى ماسەلەنىڭ كۇردەلى كۇيىندە تۇرعانىن اڭعارتسا كەرەك. الايدا ەسىرتكى زاتتارىن تاسىمالداۋ, ناشاقورلىقتىڭ الدىن الۋ سەكىلدى مىندەتتەردى ادال ءارى مۇلتىكسىز اتقارۋدىڭ ورنىنا وسى ىسكە جاۋاپتىلاردىڭ وزدەرى قىلمىسقا ۇرىنىپ جاتسا, نە ءۇمىت, نە قايىر؟ پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرى ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس باسقارماسىنا قاتىستى جاعا ۇستاتارلىق فاكتىلەردى اشكەرە ەتتى. اتاپ ايتقاندا, سەسى باسىم, اتاعىنان ات ۇركەتىن قۇرىلىمدا ەسىرتكى زاتتارىن ءوندىرۋ جانە ساتۋ بويىنشا 35 جالعان قۇجات تولتىرىلىپ, دالەلدەمەلەر ويدان قۇراستىرىلعان. ءتىپتى باقيلىق بولىپ كەتكەن مارقۇمدار «كۋالىككە» تارتىلىپ, «جاۋاپ» الىنعان. ارالارىندا ا.ۆينوكۋروۆ سەكىلدى تانىمال تۇلعالار دا ءجۇر.
وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ بۇيرىعىمەن جاعىمدى سيپاتتاعى كورسەتكىشتەردى قولدان ءوسىرۋ ماقساتىمەن قاساقانا كوزبوياۋشىلىققا جول بەرگەن باسقارما باسشىسىنان باستاپ قوسشىسىنا دەيىن تۇگەلىمەن قىزمەتتەن الاستاتىلدى. 13 قىلمىستىق ءىس بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ, ەكى ءىس سوتقا جىبەرىلدى.
ادام اعزاسىنا تيگىزەر زاردابى مەن زيانى ۇشان-تەڭىز ەكەنىن بىلە تۇرا ەسىرتكى بيزنەسىنىڭ تامىر جايۋىنا كوز جۇما قاراۋشىلاردىڭ كۇشتىك قۇرىلىمدار اراسىنان تابىلۋى قاسقىرعا قوي باقتىرعانمەن بىردەي-اۋ!
تەگىن دارىنىڭ ماشاقاتى
ەمحانالاردا تەگىن ءدارى-دارمەككە مۇقتاج جانداردىڭ ۇزىن-سونار كەزەگى قالىپتاسىپ وتىرعان جايى بار.
زينايدا كۋزنەتسوۆا قانت ديابەتىمەن كوپتەن بەرى اۋىرادى. ەم قونۋى قيىن كەسەلدىڭ بىردەن-ءبىر شيپاسى – تەگىن ءدارى-دارمەك. ينسۋلتتى باستان كەشىرگەن كەيۋانا كەزەكتە ءتورت ساعاتتان اسا تۇرىپتى. ءوزىن ناشار سەزىنگەننەن كەيىن كەلگەن ىزىمەن كەرى قايتۋعا ءماجبۇر بولعان. «№2 ەمحاناعا كەلىپ-كەتىپ جۇرگەنىمە بىرنەشە كۇن. ۇزىن-سونار كەزەك تاۋسىلار ەمەس. قاسقالداقتىڭ قانىنداي پرەپاراتتىڭ قولىما قاشان تيەرى بەلگىسىز. ءبىر كەلگەنىمدە ءدارى ءبىتىپ قالىپتى», دەيدى ول تاۋسىلا سويلەپ. قان قىسىمىنان اياعىن ازەر باسىپ جۇرگەن انتونينا سپيۆاكوۆانىڭ ايتۋىنشا, كەزەگى اۋپىرىمدەپ جەتكەنىمەن قاجەتتى ءدارى جوق بولىپ شىققان. امالسىز ساتىپ الۋىنا تۋرا كەلگەن. №1 ەمحانادا دا ءدال وسىنداي جاعداي قالىپتاسقان.
تەگىن ءدارى-دارمەكتەر بۇعان دەيىن الەۋمەتتىك ءدارىحانالاردا بوساتىلىپ كەلسە, ەندى بۇل مىندەت ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە جۇكتەلگەننەن بەرى پروبلەمالاردىڭ تۋىنداعانى بايقالادى. ەكى ەمحانانىڭ ارقايسىسىندا 11 مىڭعا جۋىق ناۋقاستىڭ تەگىن دارىگە مۇقتاج ەكەنىن ەسكەرسەك, باسشىلىق قىزمەتتىڭ سىلبىرلىعى, مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, تەرەزەلەردىڭ تولىققاندى جۇمىس ىستەمەۋى سەكىلدى ولقىلىقتاردان ارىلىپ, مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا بارىنشا كۇش سالماي بولمايدى.
باتپاققا اينالعان كوشە
قالانىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسقان ى.التىنسارين كوشەسى تۇرعىندارىنىڭ «پەتروپاۆل جىلۋ جەلىلەرى» جشس-نە دەگەن وكپەلەرى قارا قازانداي. بارار جەرلەرى, باسار تاۋلارى قالماعاننان كەيىن ءجىپسىز بايلانىپ وتىرعانعا ۇقسايدى. ويتپەگەندە شە...كوشەنىڭ استىمەن وتەتىن جىلۋ قۇبىرلارى بىلتىر جازدا توسەلسە دە, قالپىنا كەلتىرۋ ساعىزداي سوزىلىپ بارادى.
باستاپقىدا بۇل ماقسات ءۇشىن 40 ميلليون تەڭگە ءبولىندى, اباتتاندىرۋ شارالارى كوپ ۇزاماي باستالادى دەپ سەندىرگەنمەن جۇباتۋلارى جاي الدارقاتۋ بولىپ شىققان. سودان بەرى ۇشى-قيىرى جوق ۋادەلەر بەرىلگەنىمەن, ءىستىڭ العا جىلجيتىن ءتۇرى بايقالمايدى. بيىل قار ەرىپ, قارعىن سۋ ساي-سالانى قۋالاي اققاندا بارىنەن بۇرىن ەستۋ قابىلەتى تومەن بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى مەن «ايگولەك» بالاباقشاسىنىڭ بۇلدىرشىندەرى ۇلكەن مەحنات كوردى.
ماسەلە ءتىپتى وبلىستىق اكىمدىكتىڭ اپپارات وتىرىسىندا كوتەرىلىپ, ايماق باسشىسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قالا اكىمدىگى ءوزارا كەلىسىمشارت مىندەتتەمەسىن بۇزاتىندىعى جونىندە ەسكەرتپە جاساعان. سوندا دا كومپانيا باسشىلارى «بىزدىكى زاڭ, بىزدىكى ءجون» دەگەندەي ءمىز باعار ەمەس.
قالالىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمى ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, كوشە مەن جولداردى جوندەۋگە بەرىلگەن كەپىلدەمە ۋاقىت بەلگىلى-بەلگىسىز سەبەپتەرمەن ءۇش رەت كەيىنگە شەگەرىلىپتى. ەندى سوڭعى مارتە ەسكەرتپە جاسالىپ, ورىندالماعان جاعدايدا سوتقا جۇگىنبەك.
باتىر بايان كوشەسىندە دە اپاتتىق جاعداي ورىن الىپ, «قىزىلجار سۋ» كاسىپورنى 80 مەترلىك قۇبىردى اۋىستىرعانمەن, قازىلىپ قالعان جەرلەر ءالى كۇنگە دەيىن ۇڭىرەيىپ تۇر. ولقىلىقتىڭ ورنىن كىم تولتىرادى دەگەن سۇراقتىڭ باسى اشىق كۇيىندە قالعان.
سوعان قاراعاندا «مەن» دەپ شىرەنە سويلەيتىن مونوپوليستەرگە ء«اي دەر اجە, قوي دەر قوجا» دەيتىن يە تابىلماي تۇرعان سىقىلدى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى