قايتا ورالعان تۋريستە قايىر بار

                                                                                            ءتۋريزمنىڭ ترەندتەرى

شىمبۇلاقتاعى بيىل­عى فورۋم «الماتىدا تاۋ ءتۋريز­مىن جانە بۇقارالىق سپورت­تى دامى­تۋ تەتىكتەرى: بۇگىن جانە ەرتەڭ» تاقىرىبىن تاڭ­دادى. القالى جيىن تاۋ ءتۋ­ريزمى­نىڭ اۋزى دۋالى, قولىنان ءىس كەلە­تىن شەتەلدىك ماماندارىن توعىس­تىرىپ وتىر­عاندىقتان, الدىمەن الماتى قالاسى اكىم­ىنىڭ ورىنباسارى اسەل ءجۇنى­سوۆا ءسوز الىپ, ءتۋريزمنىڭ دامۋىن بەينەلەيتىن بىرقاتار كورسەت­كىشتەردى العا تارت­تى.

– الماتى قالاسى رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىق كەلۋشىلەردىڭ بەستەن ءبىرىن قۇرايدى, سونىڭ ىشىندە قازاقستانعا ات باسىن بۇراتىن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ 40 پروتسەنتى الماتىعا سوقپاي كەت­پەيدى. سوڭعى ءۇش جىلدا قالا­عا كەلگەن تۋريستەر سانى جىلى­نا 14 پروتسەنتكە ءوستى. وتكەن جى­لى ۋنيۆەرسيادا ارقاسىندا 20 پروتسەنتكە ارتتى. 2018 جىل­دىڭ قاڭتار-مامىر ايلارىندا اۋەجاي ارقىلى 232 مىڭ شە­تەل­دىك تۋريست كەلدى. بۇل وت­كەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىس­تىرعاندا 20 پروتسەنتكە ارتىق. قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك تۋريستەر اراسىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالناما ناتيجەلەرى بويىنشا, شەتەلدىك تۋريستەردىڭ 60 پروتسەنتى الماتىنى ەكوتۋريزم ءۇشىن تاڭدايدى. ال قازاقستاندىق تۋريس­تەردىڭ 55 پروتسەنتى ءتۇرلى بەل­سەندى ءىس-شارالار مەن ويىن-ساۋىق ءۇشىن ات باسىن تىرەيدى. تابيعات پەن مەگاپوليستىڭ زاماناۋي ويىن-ساۋىقپەن ۇيلەسۋى  – قالامىزدىڭ اۋىز تولتىرىپ ايتارلىق ەرەكشەلىكتەرىنىڭ ءبىرى, – دەدى اسەل ءجۇنىسوۆا.

قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى الماتىعا TripAdviser الەمدىك پلات­فورماسىندا قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ, سوڭ­عى ەكى جىل ىشىندە الماتى ميك­روسايتىنىڭ كورىلىمى 140 ەسە ارت­قانىن مىسالعا كەلتىردى. پاراق­شاعا نەگىزىنەن رەسەي, اقش, ۇلى­­بريتانيا, ءۇندىستان مەن گەرمانيا ازاماتتارى كىرەدى. اسى­رەسە ەكوتۋريزمگە دەگەن قىزى­عۋشىلىق بايقالادى. الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق پاركى جانە الماتى وب­لى­سىنداعى ارىپتەستەرى سانالاتىن «قازاقتۋريزم» كومپانياسىمەن بىرگە تاۋ ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ باس جوسپارىن ىسكە اسىرۋ جۇمىستارىن قولعا الا باستاعان. اتالمىش جوبا جاڭا تاۋ شاڭعىسى كۋرورتتارىنىڭ پايدا بولۋىن, ۇزىندىعى 500 شاقىرىمنان استام جاياۋ ءجۇرۋ (حايكينگ) مەن باقىلاۋعا (ترەكينگ) ارنالعان تاۋ مارشرۋتتارىن ۇيىمداستىرۋدى قاراستىرادى.

سول سياقتى ەۋروپا مەن ازيا­دان كەلەتىن تۋريستەردىڭ 60 پروتسەنتتەن استامى قازاقستاندى تۇم­سا تابيعاتى بۇزىلماعان ەل رەتىندە تاڭدايدى. بىراق وسىعان قاراماستان, الماتى تۋريزمنەن ايتارلىقتاي تابىس تاۋىپ وتىرماعانى ايان. سوندىقتان دا قالادا يان گەيلدىڭ «ادامدارعا ارنالعان قالا» جوباسى بويىنشا ء«تۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى 100 قادام» سىندى ارنايى جوسپار جاسالىپ وتىر. بۇل جوبا قالانىڭ تاريحي ورتالىعىن جاڭعىرتىپ, شاھاردىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن تۇبەگەيلى وزگەر­تۋى ءتيىس.

قالاي دەسەك تە, الماتى قا­لاسى مەن ونىمەن ىرگەلەس وبلىس­تا ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ بارلىق العىشارتى بار. ەڭ باستىسى, ۆيزاسىز جانە شىمبۇلاققا اۋەجايدىڭ وزىنەن ءبىر ساعاتتىڭ اينالاسىندا جەتۋگە بولادى.

وسىنداي رەسمي ستاتيستي­كا­لىق دەرەكتەردى بيزنەس وكىلدەرى دە راستادى. «ەير استانا» اۋە­كوم­پانياسىنىڭ ماركەتينگ جانە ساتۋ جونىندەگى ۆيتسە-پرەزي­دەنتى ريچارد لەدجەردىڭ ايتۋىن­شا,­ 2017 جىلدىڭ جازىندا تۋريس­تەر سانى وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا 17 پروتسەنتكە ارت­قان. الاي­دا شە­تەلدىك قوناقتار قازاق­ستانعا ىسساپارعا نەمەسە تۋىس­تارىمەن كورىسۋ ماقساتىندا سيرەك كەلەدى. ماسەلەن, 2016 جى­لى ەلىمىزگە كەلگەن 6,5 ميلليون شەتەلدىك ءتۋريستىڭ تەك 50 مىڭعا جۋىعى عانا ەڭبەك دەمالىسىن وسىندا وتكىزۋ ءۇشىن كەلگەن. ساراپشىنىڭ ايتۋىن­شا, قازاقستاندىق ءتۋريزمنىڭ نە­گىز­گى ماسەلەسى – حالىقارالىق نارىق­تاعى ءونىمنىڭ جەتكىلىكسىز ديستريبۋتسياسى.

«مىسالى, اۋسترالياداعى ين­تەرنەت قولدانۋشى تۋريستىك پور­تالعا كىرگەندە, ەلدىڭ كورىكتى جەرلەرى تۋرالى اقپاراتتى عانا الىپ قويمايدى, سونىمەن قاتار ىشكى نارىققا الەۋەتتى تۋريستەر ءۇشىن قىزمەت ەتەتىن تۋرو­پەرا­تورلاردىڭ ءتىزىمىن قاراۋعا دا مۇم­كىندىك الادى. Kazakhstan.org ساي­تىندا كورنەكتى ورىندار تۋرالى اقپاراتتى جانە ەلەك­ترون­دى پوشتانى جىبەرۋدى سۇراي­تىن فورمانى كورەدى. ال شەتەل­دىكتەر حات جازبايدى, ولارعا جەر­گى­لىكتى نارىقتاعى سەرىكتەستەر قاجەت. قازاقستان تۋرالى ەشتەڭە بىل­مەيتىن تۋريست ول جەردە ءوزىن نە كۇتىپ تۇرعانىن بىلمەي, بوتەن ەلدە ەكى اپتاسىن وتكىزگىسى كەلمەيدى», دەدى ريچارد لەدجەر.

سونداي-اق «ەير استانا» اۋەكومپانياسى ترانزيتتىك جو­لاۋ­شىلارعا ستوپوۆەر باعدار­لاماسىن ۇسىنعان. ياعني بۇل ار­قىلى تۋريست قوناقۇيدە بىر­نە­شە ءتۇن تۇراقتاي الادى, سون­داي-اق جەرگىلىكتى كورىكتى ورىن­دارعا بارۋعا مۇمكىندىگى بار. اتال­مىش باعدارلاما – برەندتى حالىقارالىق ءادىس, جەرگىلىكتى ماز­مۇنعا نەگىزدەلگەن جانە حالىق­ارالىق نارىقتا ەلدىڭ بەدەلىن ارتتىرادى. باعدارلاما الماتى مەن استانادا جۇمىس ىستەيدى. ۇلتتىق تاسىمالداۋشى بۇل جۇيەنى الەم بويىنشا 40 مىڭ تۋريستىك اگەنتكە تاراتقان جانە ستوپوۆەرگە كومپانيا سايتى ارقىلى قاتىسۋعا بولادى. ناتي­جەسىندە بيىلعى ءبىرىنشى جار­تىجىلدىقتا 9 مىڭ تۇنەۋ تىركەلىپ, بۇل ءونىمدى 50 مىڭ تۋريست پايدالانعان.

                                                                          شىمبۇلاققا باسەكەلەستىك جەتپەيدى

2010 جىلى, ياعني شىمبۇلاق­تاعى ارقان جولدارىن قايتا قال­پىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا دەيىن, دەمالىس كۇندەرى كۋرورتقا 1 مىڭ ادام ات باسىن تىرەسە, قازىر شىم­بۇلاققا سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى 15 مىڭ ادام قىدىرىپ كەلەدى. جىل سايىن كەلۋشىلەر سانى ارتۋدا, بيىلعى كورسەتكىش 600 مىڭ ادامعا جەتتى.

– شىمبۇلاققا باسەكەلەستىك جەتىسپەيدى, بىراق ءبىز ونىڭ رەلەف پەن جولداردىڭ اۋقىمى بويىن­شا شەكتەلەتىنىن تۇسىنەمىز. ەڭ كوپ قوناق كەلەتىن كۇندەرى كۋرورت تۇنشىعىپ تۇرعانداي اسەر­ قالدىرادى. مۇنىڭ سالدارى­ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنان دا كورىنەدى. ەگەر الماتى وبلىسىندا كاسىپقوي سپورتشىلار ءۇشىن عانا ەمەس, اۋەسقويلارعا, بالالار مەن قارت ادامدارعا دا بىرنەشە جەڭىل ءارى قولجەتىمدى جولدارى بار كۋرورتتار بار بولسا, ول شەتەلدىك تۋريستەردى تارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى, ەسەسىنە بارلىعى ۇتاتىن ەدى, – دەپ ەسەپتەيدى شىمبۇلاق تاۋ شاڭ­عىسى كۋرورتىنىڭ باس ديرەكتورى ەرجان ەركىنباەۆ.

ەركىنباەۆ دايىندىق­تان وتكەن ادامدارعا عانا ەمەس, مۇگەدەك جاندارعا, كىشكەنتاي بالالارى بار اتا-انالارعا ارنال­عان جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنال­عان جول­­­دار­عا قولجەتىمدىلىك ماسە­لەسىنە دە توق­تالدى.

«شىمبۇلاققا كەلەتىندەر سانى ءبىز ارەكەت ەتپەسەك تە كوبەيە تۇسەتىن بولادى», دەيدى ەركىن­باەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇندا كەلەتىندەر سانى كەلەر جىلى وزدىگىنەن 20 مىڭعا جۋىقتايدى جانە شىمبۇلاقتاعى بارلىق نىساندى بىرتە-بىرتە دامى­تۋعا بولادى.

ساقتاندىرۋ پوليستە­رىن ون­لاين جانە تاۋ شاڭ­عى­سى كۋ­رورت­تارىنىڭ كاس­­سالارىندا ساتۋ تاجى­ري­­بە­سىن ەنگىزۋ قاجەت. قا­زاق­­ستاندىق KITA كىرمە جانە ىشكى تۋريزم قاۋىمداستىعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ACT Adventure ەكسترەمالدى تۋريزم جوباسىنىڭ جەتەكشىسى اناتولي ساۆيچەۆ الماتى وبلىسىنىڭ تاۋلى اۋداندارى جولدارىمەن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ات توپتارىنا ارنال­عان مارشرۋتتاردى, پاراپلانمەن ۇشۋ ورىندارىن جانە ۆەلوسيپەد پەن كۆادروتسيكل ايداۋدى ۇنا­تاتىن اۋەسقويلار ءۇشىن تاپتىرماس مۇمكىندىكتەر ۇسىناتىنىن اتاپ ءوتتى.

شىمبۇلاق پەن كىشى الماتى شاتقالدارىنىڭ تۋريستەرىنە ءبىر كۇندىك ساپار ءۇشىن شامامەن اينالما ساياحاتتىڭ 15 نۇس­قا­سى جانە الپينيستىك تاۋعا كو­تەرىلۋدىڭ ءتۇرلى مارشرۋتتارى بار. مۇنداي رەسۋرستار بارلىق تاۋ جۇيەلەرىندە قولجەتىمدى ەمەس.­ «جەرگىلىكتى ءونىمنىڭ ارتىق­شى­لىعى – كوپتەگەن تاۋ مارشرۋتتارى, جابايى جانە جۇرىلمەگەن جولدار, ونىڭ وزىندىك ەرەكشە تۇسى – ماۋسىمارالىق كەزەڭنىڭ بولماۋى. قاۋىپسىزدىك – شەتەلدىك تۋريس­تەردىڭ ءبىزدىڭ تاۋلار مەن كۋرورت­تارعا تولىق سەنۋى ءۇشىن ماڭىزدى ءارى قاجەتتى شارت­تاردىڭ ءبىرى. وزگە ەلدىڭ تاۋ كۋرور­تىندا تۋريست ايا­عىن سىند­ىرىپ السا, ونى دەرەۋ تىك­ۇشاقپەن اۋرۋحاناعا جەتكىزەدى. فرانتسيادا تۋريست سكي-پاسس العان ۋاقىتتا, وعان قوسا ءپوليستى دە الۋ ۇسىنىلادى. ساقتاندىرۋ پو­ليس­تەرىنىڭ ونلاين جانە تاۋ شاڭعىسى كۋرورتتارىنىڭ كاسسالارىندا ساتۋ تاجىريبەسىن ەنگىزۋ ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدا اب­دەن مۇمكىن. دەگەنمەن, ازىرگە تۋريس­تەرگە ارنالعان كوڭىلگە قونىمدى ساقتاندىرۋ جۇيەسى جوق­تىڭ قاسى», دەدى اناتولي ساۆيچەۆ.

جەرگىلىكتى تۋريستەردىڭ قاۋىپ­سىزدىگى بويىنشا سەمينارلار مەن پراكتيكالىق ترەنينگتەردى تۇراق­تى ۇيىمداستىرۋ وتە ماڭىزدى. سەبەبى ولاردىڭ تاجىريبەسى مەن داعدىلارى ارتا تۇسەدى, سايكە­سىنشە شەتەلدىك قوناقتار تاۋلارىمىزدا ءوزىن-ءوزى قاۋىپسىز سەزىنەدى.

ومىردە ىسكە اسپايتىن ەش­تەڭە جوق. فورۋمعا قاتىسۋشى­لاردى قاي تۇرعىدان بولسىن قۇلشىندىرعان ادام بەلگىلى شۆەد ساياحاتشىسى, حالىقارالىق تابي­عاتتى قورعاۋ وداعى جانە Snow Leopard Foundation قورىنىڭ ەلشىسى يوحان نيلسون بولدى. 20 جىلدا بۇل جيھانكەز الەمنىڭ 169 ەلىن ارالاپ, 70 شىڭدى باعىن­دىرعان.

ساياحاتشى الەمنىڭ ءار ەلىندە ۇشىراساتىن قورشاعان تابيعاتقا قاتىستى ماسەلەلەردى قوزعادى. مىسالى, دۇنيە ءجۇزىنىڭ ەڭ بيىك شىڭدارىندا, ونىڭ ىشىندە ەۆەرەستە تاۋ بولىپ ۇيىلگەن قو­قىس ماسەلەسىن دە العا تارتتى. ءۇش­ جىل بويى نيلسون جانە ونىڭ ارىپتەستەرى جالپى سانى 250 ادام­نىڭ قاتىسۋىمەن ارنايى ەكس­­­پە­ديتسيا ۇيىمداستىرعان. ەكس­پە­ديتسيا مۇشەلەرى الەمنىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسى توڭىرەگىنەن 15 توننا قوقىس­تى جيناعان. گيمالايدى دا تازالاعان.

ومىردە بارلىق نارسەگە قول جەتكىزۋگە بولادى دەپ ەسەپتەيتىن ساياحاتشى وڭتۇستىك پوليۋستەن سولتۇستىك ءپوليۋستى جاياۋ كەسىپ وت­كەن ادام ەكەندىگىن ايتپاعاننىڭ وزىن­دە, اركتيكاعا دا بارعان, دەن­تاپل­انمەن دە ۇشقان. قىس­قاسى, كورمەگەن جەرى جوق.

بارلىق كەزدە بەيتاراپ بولۋ­عا تىرىسقان يوحان, ەڭ باستىسى ادام بالاسى قورشاعان ورتاعا زيا­­نىن تيگىزبەۋ قاجەت دەپ بىلەدى. «قازىر قايدا بارساڭىز دا الدىڭىزدان قوقىس شىعادى. سا­لىس­­تىرمالى تۇردە سىزدەردىڭ تاۋ­لارىڭىز ايتارلىقتاي تازا», دەيدى ساياحاتشى.

18 جاستاعى مۇگەدەك جىگىتتى شۆە­تسيا شىڭىنا الىپ شىققان يوحاننىڭ تاۋ تۋريزمىنە قاتىستى ايتارى كوپ بولدى. ونىڭ ومىرلىك قاعيداتى – تابيعاتقا قارسى شىق­­پاۋ, ۇلتتىق ساياباقتاردى كور­كەيتۋ, جابايى حايۋانداردى بوس­تاندىققا جىبەرۋ. ويتكەنى ادامدار وسى اينالاداعى ءومىردىڭ ءبىر بولشەگى عانا.

شۆەد ساياحاتشىسى قازاق­ستاندا تاۋ ءتۋريزمىن مەملەكەت ماق­­­تانىشىنا اينالدىرا الا­تىن­داي بارلىق مۇمكىندىك بار دەپ ەسەپتەيدى.

50 جىل بۇرىن فرانتسياعا دا تۋريستەر اعىلىپ كەلەتىنىنە ەشكىم سەنبەگەن. فرانتسياداعى Les Portes du Mont Blanc تاۋ شاڭ­عىسى كۋرورتىنىڭ باس ديرەكتورى لۋكاس مارشاند ءۇشىن شىمبۇلاق شاتقالدارى تاڭسىق ەمەس. ول 2010-2014 جىلدار ارا­لىعىندا شىمبۇلاقتا قىزمەت ەتكەن.

تۋريزم سالاسىندا جيناعان تاجىري­بەلەرى مەن باستان وتكەن­دەرى جايلى قىزۋلانا, قۇلشىنا باياندايتىن لۋكاستىڭ ويىنشا, الماتى جاقسى جاعىنا قاراي وزگەرگەن.

– سوڭعى 15-20 جىلدا تۋريزم عالامدانا ءتۇستى. قازىر ادامدار الەمنىڭ بارلىق نۇكتەسىن شارلايدى. قازاقستانعا كەلگەن, تاۋلارىنا جولى تۇسكەن ادام كورگەن-بىلگەندەرىن ينتەرنەت ارقىلى باياندايدى. جاقسىلى-جاماندى پىكىرلەرىن عالامتور ارقىلى تاراتادى. سوندىقتان دا وسى ەلگە كەلگەن تۋريست قايتىپ ورالاتىنداي جانە وزىمەن بىرگە باسقالاردى دا ەرتىپ اكەلەتىندەي جاعداي تۋعىزۋ قاجەت, – دەيدى لۋكاس مارشاند.

ونىڭ پىكىرىنشە, كۋرورتتى دۇرىس پوزيتسيالاۋ جانە ۆاۋ-ەففەكتى تۋدىرۋ وتە ماڭىزدى.

                                                                    ء«بىز ەزۋىمىزبەن كۇلەمىز, قازاقتار جۇرەگىمەن كۇلەدى»

بىلتىر رەسەيدەن قازاق­ستانعا كەلگەن تۋريستەر سانى 65 مىڭعا, گرۋزياعا بارعاندار – 166 مىڭعا دەيىن جەتتى. نەگە؟ فرانتسيادان كەلگەن قوناق­تىڭ زاماناۋي ءتۋريزمنىڭ جاھان­دانۋى جونىندەگى پىكىرىمەن «شەك­سىز الەم» (رەسەي) تۋريستىك قاۋىمداستىعىنىڭ اتقا­رۋشى ديرەكتورى الەكساندر اگاموۆ تا كەلىسەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلى رەسەيدەن قا­زاقستانعا كەلگەن تۋريستەر سانى 65 مىڭعا, ال گرۋزياعا بارعاندار – 166 مىڭعا دەيىن جەتكەن. وسىعان قاراپ, ساراپشى رەسەيلىكتەر قازاقستاننىڭ تۋريستىك مۇمكىندىكتەرى تۋرالى از بىلەدى دەگەن قورىتىندى جاسادى. رەسەي تۋريزم يندۋسترياسىنىڭ وكىلى ءوز ەلىنىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنە وتىرىپ, تۋريستەردى تارتۋدا قازاقستان ءۇشىن ەڭ تارتىمدى نارىقتارعا نازار اۋدارۋعا كەڭەس بەردى. ول وسى رەتتە قىتاي, وڭتۇستىك كورەيا, يران جانە ءۇندىس­تان مەملەكەتتەرىن اتاپ ءوتتى.

ونىڭ ءسوزىن فرانتسياداعى Les Portes du Mont Blanc تاۋ شاڭعىسى كۋرورتىنىڭ باس ديرەكتورى لۋكاس مارشاند قايتا قۋاتتاپ: «قازاقستاندا ءبارى دە بار. تۇرگەن مەن شارىن كەرەمەت ەمەس پە؟! مەن مۇنى ارتىق ماقتاۋ ءۇشىن ايتىپ وتىرعانىم جوق. 4 جىل وسى ەلدە تۇردىم. ادامداردىڭ قوناقجايلىق پەيى­لىن اڭسايتىن كەزدەرىم بولادى. ەۋروپالىقتاردىڭ ءبىر-بىرىنە جىلۋى جوق. ءبىز ەزۋىمىزبەن كۇلەمىز, قازاقتار جۇرەگىمەن كۇلەدى.

اۋستريا تابىستىڭ 30-40 پرو­تسەنتىن قايتا ورالعان تۋريستەن تابادى. – الماتىنىڭ تاۋ­­لارىن جاقسى كورەمىن! – دەپ ءسوزىن ءبىر اۋىز قازاقشامەن باس­تاعان اۋستريانىڭ قازاق­ستانداعى ەلشىلىگى ساۋدا ءبولى­مى­نىڭ باسشىسى ميحاەل ميۋل­لەر ءوز ەلىنىڭ ۇلگىسىندە تاۋ ءتۋريز­مىن دامىتۋدىڭ قۇقىق­تىق اسپەك­تىلەرىنە نازار اۋداردى.

اۋستريا تاۋ ءتۋريزمى نارىعىن­داعى نەگىزگى ويىنشىلار – ءتۇرلى قاۋىمداستىقتار, ولاردىڭ نەگىزگى بولىگى اۋستريالىق ءالپى كلۋبى, ونىڭ قۇرامىندا 500 مىڭنان استام مۇشە بار. كلۋبتار 20 مىڭ شاقىرىمنان استام تاۋ جول­دارى مەن سوقپاقتاردى باسقا­رادى. بۇل ءىستى ەرىكتىلەر ەرەكشە ىن­تامەن اتقارادى. كلۋب دۇرىس جول بەلگىلەرى ورناتىلىپ, ءتيىس­تى مارشرۋتتار سالىنعانىنا جاۋاپ­تى. اۋسترياداعى تاۋ ءتۋريز­مى دامۋىنىڭ ەكىنشى كومپو­نەنتى – فەدەرالدى جەرلەر. ولار ين­فراقۇرىلىمدى قارجى­لان­دى­رۋدا, جەكە كومپانيالارمەن ىن­تىماقتاستىق ورناتۋدا ماڭىز­دى رولگە يە. «تۋريزم وتە تابىس­تى باعىت بولۋى مۇمكىن, بۇل ۇيلەس­تىرۋ ماسەلەسىنە كەلىپ تىرە­لەدى, سوندىقتان جەرگىلىكتى جانە شەتەل­دىك تۋريستەر قىزىقتى ۇسى­نىس­تار پاكەتىن جانە تاۋ مارشرۋت­تارى تۋرالى تولىق اق­پارات الا الۋى شارت», دەدى ميحاەل ميۋل­لەر.

وسى تۇرعىدا «سىزدەردىڭ كۋ­رورت­تارىڭىزدا شاعىن جانە ور­تا بيزنەس جەتكىلىكسىز, كوپتەگەن مەيرام­حانالار مەن ويىن-سا­­ۋىق ورتالىقتارى جوقتىڭ قا­سى», – دەدى رەسەيلىك مامان الەك­­ساندر اگاموۆ. «HORECA قازاق­­ستان» مەيرامحانالار مەن قوناقۇي بيزنەسى كاسىپورىندارى ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزي­دەنتى يگور كوپايلوۆتىڭ ويىنشا,­ الماتى وبلىسىنداعى تاۋ شاڭ­­­­­­عىسى كۋرورتتارىنا كەلە­­تىن­ تۋريستەر ءۇشىن جاعىم­سىز جا­­­ڭا­­لىقتاردىڭ ءبىرى – قازىر­گى زامانعى حالىقارالىق ستان­دارت­تارعا سايكەس كەلەتىن تۋريزم جانە قو­­ناق­­جايلىلىق يندۋس­ترياسى نىساندارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى.

قورىتا كەلگەندە, فورۋم ايا­سىندا وتكەن ءباسپاسوز ءما­س­­­­­­ليحا­تىندا قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك سپيكەرلەر باق وكىلدەرىنىڭ بارلىق سۇ­راعىنا بۇكپەسىز جاۋاپ بەردى. قازاق­ستاندىق تۋريزم يندۋسترياسى مەن بەلسەندى سپورتتى دامىتۋعا مامانداندىرىلعان قاۋىمداستىق وكىلدەرى الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە تاۋ ءتۋ­ريزمىن جانە بەلسەندى دەمالىستى ناسيحاتتايتىن ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى.

ايناش ەسالي, «ەگەمەن قازاقستان»