بۇل جولعى ماقالامىزدىڭ باس كەيىپكەرى دە اكىم. جانسەيىت قانسەيىت ۇلى تۇيمەباەۆ. كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى. ەلباسى تۇركىستان وبلىسىنىڭ تىزگىنىن سەنىپ تاپسىرعان تۇلعا. بىزدىڭشە, جانسەيىت قانسەيىت ۇلى «تابىسكەر اكىم» دەمەككە ابدەن-اق لايىق.
نەلىكتەن دەيسىزدەر عوي, ارينە. قالايشا دەگەندەيىن ساۋالداردىڭ ساۋلايتىنى دا راس, البەتتە. شامامىزدىڭ جەتكەنىنشە دالەلدەمەككە تىرىسىپ كورەلىكشى.
ەڭ الدىمەن, ءومىربايانىنا قىسقاشا عانا كوز جۇگىرتىپ, كوڭىل سۋارايىقشى. جانسەيىت قانسەيىت ۇلى تۇيمەباەۆ كوپ بالالى, قازاقى, قاتارداعى وتباسىندا تۋعان. 1958 جىلعى شىلىڭگىر شىلدەدە. قاتپار-قاتپار قالىڭ تاريحى بار قاراتاۋىڭىزدىڭ باۋرايىنداعى قاينار اۋىلىندا. اكەسى قانسەيىت پەن اياۋلى اناسى ۇلمەكەن ون ءۇش ۇل-قىز تاربيەلەپ وسىرگەن. شىمكەنت شاھارىنداعى اتاقتى مەكتەپ-ينتەرناتتى, قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن تامامداعان. تالانتتى تۇلەك رەتىندە قازمۋ-ىڭىزدە قالدىرىلعان. اسسيستەنت, اعا وقىتۋشى, دوتسەنت. كەيىننەن عىلىم دوكتورى دارەجەسىنە يە بولعان.
عالىم رەتىندە, مەملەكەت باسشىسى پروتوكولىنىڭ جەتەكشىسى رەتىندە, ەلشى رەتىندە جانسەيىت قانسەيىت ۇلىنىڭ وتىزدان استام كىتابى شىققان. ەلگە سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قايراتكەرلىگى باعالانىپ, بىرنەشە وردەندەرمەن, مەدالدارمەن ناگرادتالعان. ولاردىڭ ىشىندە وتانىمىزدىڭ جانە شەت ەلدەردىڭ بيىك-بيىك, جوعارى ماراپاتتارى بار. قۇرمەتتى اتاقتارى دا از ەمەس.
حوش دەلىك. ەندى ەسىمىزدە ەرەكشە قالعان ايرىقشالاۋ جاعدايلارعا از-كەم عانا ايالداعانىمىز ارتىق بولماس. سوناۋ جەتپىسىنشى جىلداردىڭ ورتاسىندا قاتتى قۇرعاقشىلىق بولىپ, وڭتۇستىكتەگى وزگە اۋداندارمەن بىرگە بۇرىنعى شاياندىق-العاباستىقتاردىڭ, بۇگىنگى بايدىبەكتىكتەردىڭ قاراتاۋدان ساسىر ج ۇلىپ, قارا تالدىڭ بۇتاق-جاپىراقتارىن سىدىرا سىندىرىپ, قوعامدىق مالعا جەمشوپ ءۇشىن جيناعانى جادىمىزدا. سوندا وبلىستىق گازەت ءتىلشىسى رەتىندە قانسەيىت اعامىزدان سۇحبات العان ەدىك-اۋ. سوۆحوزدىڭ پارتورگى ەدى. شەكەسىن شارت بايلاپ الىپ, ءوزى دە ساسىر ج ۇلىپ ءجۇرىپتى. شايىر-شايىر, جەلىم-جەلىم قولدارىن جۋرناليستىك الاقانىمىزدان جۋىق ارادا اجىراتا الماي, اقجارىلقاپ پەيىلمەن كۇلگەنى كوز الدىمىزدا.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ءجۇز اۋرۋحانا, ءجۇز مەكتەپ ماسەلەسىنە بايلانىستى وبلىستى ەرىنبەي-جالىقپاي ارالاپ شىعىپتى, تۇستەن كەيىن وبلاكىمدىكتىڭ ۇلكەن زالىندا باسقوسۋ بولادى, سوعان كەلىڭىزدەر دەسكەن ءتيىستى كىسىلەر. ۇمىتپاساق, 2007 جىل شىعار. تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىن باسقاراتىنبىز. جينالىس جاقسى وتكەن. ناق-ناق ماسەلەلەر مانىستەلگەن. ء«بىلىم تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر, ءبىلىم مەن تاربيەنىڭ تىعىز بىرلىگى, مەملەكەتتىك ءتىل تاعدىرى, وقۋلىقتار ساپاسى, ءوندىرىس پەن عىلىمدى ۇشتاستىرۋ مەن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋداعى مينيسترلىك اتقارىپ, رەسپۋبليكادا جۇيەلەنىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى تارتىمدى اڭگىمەلەگەن.
مينيستر تۇيمەباەۆ. جينالعان جۇرتشىلىق تانتىلىك تانىتقان. ءسۇيسىنىس بىلدىرگەن. سۇراقتاردى دا ەمىن-ەركىن قويىپ, ەمەن-جارقىن جاۋاپ ەستىگەن. سوندا عوي, جينالىس اياقتالىپ, وبلىس باسشىلارىمەن بىرگە مينيستر دە سىرتقا قاراي بەتتەگەن. ورتا تۇستاعى قاتاردىڭ شەتىندە تۇرعان بىزگە ك ۇلىمسىرەي جاقىنداپ, قولىن ۇسىنىپ: «اعا, اڭگىمەلەرىڭىزدى وقيمىن. كوبىرەك جازساڭىزشى», – دەگەن. «مينيسترلەر وقىسا, جازامىز عوي, اينالايىن», – دەپ ريزالاندىق. ءبىز. جانىمىزدا تۇرعان, ونشا وقي بەرمەيتىن قۇرداسىمىزعا قوقيلانىپ. ال كوز الدىمىزعا سول ءبىر قۋاڭشىلىق قۇرساعان, قاپىرىق ساپىرعان ىستىق جازداعى جۇدەڭكى تارتقان تاۋ بەتكەيىندە قولى شايىرلانىپ, الاقانى جەلىمدەنگەن اقجۇرەك اعاتايىمىز كەلە بەرگەن.
ودان بۇرىنىراقتا, 2006 جىل بولۋ كەرەك, ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستاننان» «ەلدەستىرمەك – ەلشىدەن» ايدارىمەن جاريالانعان «اباي مەن پۋشكين» اتتى كولەمدى سۇحباتتى سۇيسىنە وقىپ, قيىپ الىپ, ساقتاپ قويعانبىز. مىنەكيىڭىز, سول سارعايعان قيىندىعا قىزىعا قاراپ وتىرىپپىز. توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشى تۇيمەباەۆ مىرزا ءبۇي دەيدى: «وتكەن جىلدىڭ وزىندە عانا مەملەكەت باسشىلارى ن.ءا.نازارباەۆ پەن ۆ.ۆ.ءپۋتيننىڭ اراسىندا ونعا تارتا كەزدەسۋ بولدى. ۇكىمەت باسشىلارى, سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى مەن باسقا دا لاۋازىم يەلەرى ۇدايى جۇزدەسىپ, پىكىر الىسىپ تۇرادى.
اپتا سايىن ماسكەۋگە كەمىندە ءۇش-ءتورت قازاقستاندىق رەسمي دەلەگاتسيا كەلىپ كەتەدى. رەسەيمەن شەكارالاس وبلىستارىمىز دا ءوزارا الىس-بەرىستى بەلسەندى ۇدەتىپ كەلەدى. ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ ولشەمى ساۋدا اينالىمى بولسا, 2005 جىلى اتالعان كورسەتكىش 10 ميلليارد دوللارعا جەتتى. ەندى مەملەكەت باسشىلارى ءوزارا ساۋدا كولەمىن ەكى ەسە ۇلعايتىپ, 20 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ قاجەت دەگەن مىندەت قويدى. مۇنىڭ ءوزى دە شەك ەمەس. ءالى دە ءبىز ۇلكەن جولدىڭ باسىندا تۇرمىز...».
وسى سۇحباتتان سول 2006 جىلدىڭ قازاقستانداعى پۋشكين, رەسەيدەگى اباي جىلى دەپ جاريالانعانىنا, الەمدىك دەڭگەيدە ايدىك شارالار ءوتىپ جاتقانىنا قانىعاسىز. قۋاناسىز. ەلشىلىكتىڭ باستاماسىمەن ماسكەۋدە «اباي ينستيتۋتى» اتالاتىن وقۋ-اعارتۋ جانە گۋمانيتارلىق ورتالىق اشىلىپ, اباي ەسكەرتكىشى ەڭسەلەنگەن. «شىنىندا دا ماسكەۋ باسشىلىعى مەن قالالىق دۋما دەپۋتاتتارىنىڭ قازاقستانعا دەگەن وڭ كوزقاراسىنىڭ, ەلباسىنا دەگەن قۇرمەتىنىڭ ارقاسىندا قىسقا مەرزىم ىشىندە رەسەي استاناسىندا اباي ەسكەرتكىشىن قويۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى», – دەيدى جانسەيىت تۇيمەباەۆ. سول سۇحباتىندا توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىڭىز اباي ەسكەرتكىشىنىڭ كرەملدەن ون مينوتتىك ماڭايدا, مولدىرقاينار بۋلۆارىندا بوي كوتەرگەنىن ماقتانىشپەن ماعلۇمداعان.
2015 جىلعى جەلتوقساندا تۇركياعا بارۋدىڭ ءساتى تۇسكەن. بىزگە. سول ساپاردا قازاقستاننىڭ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى تۇيمەباەۆ مىرزانىڭ تولىققاندى تۇلعاسىن تانىعانداي كۇي كەشكەنىمىز راس. ىستانب ۇلىڭىزدا دا, انكاراڭىزدا دا, تۋىسقان ەلدىڭ, باۋىرلاس مەملەكەتتىڭ قانداي جەرىندە دە, تەڭىزى مەن كولىندەگى, تەگىسى مەن ورىندەگى جۇرتشىلىقتىڭ اراسىندا دا الاش ازاماتىنىڭ, قايران قاراتاۋ باۋرايىندا تۋىپ-وسكەن قازاقتىڭ قاراپايىم پەرزەنتىنىڭ قانشالىقتى قۇرمەتكە, ابىروي-بەدەلگە يە ەكەندىگىنە كوز جەتكىزگەنبىز. سەكسەن ميلليونداي حالقى بار تۇركياڭىز تۇيمەباەۆىڭىزدى تۇگەل تانيتىنداي تۇيسىنگەنىمىز راس-تۇعىن. وسى ويىمىزدىڭ شەتىن شىعارا ازىلدەگەنبىز. سول ساتتە جانسەيىت قانسەيىت ۇلى: «مۇنىڭ ءبارى ەلباسىمىزدىڭ تۇركى دۇنيەسى كوشباسشىسىنا اينالعاندىعىنىڭ ارقاسى عوي, اعا!» – دەگەن. تولقىپ. تەبىرەنىپ. ءمارمار تەڭىزىنىڭ ءمارمار مانزەلدەس ايدىنىنا قاراپ.
دۇشپاندار كۇيىنەتىن شىعار, البەتتە. قازاق ەلىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن العاش مويىنداپ, اعايىندىق اقجارمالىعىن تانىتقان تۇركيا عوي بۇل. 2015 جىلدىڭ وزىندە, تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان قازاقستانعا رەسمي ساپار جاساپ, ەكىجاقتى كەلىسىمدەرگە ىقىلاسپەن قول قويدى. سول ساپاردىڭ اياسىندا وتكىزىلگەن جوعارى دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنە جانە بيىك دارەجەلى بيزنەس-فورۋمعا قاتىستى. بۇل فورۋمعا تۇرىك بيزنەسىنىڭ 150-دەن استام ءايمۇيىز وكىلدەرى كەلدى. جالپى قۇنى 776,3 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايتىن 20 ينۆەستيتسيالىق قۇجات قابىلداندى. 2016 جىلى ساۋىردە ەلباسىمىز, تۇركى الەمىنىڭ كوشباسشىسى اتانعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ىستانبۇلدا وتكەن يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ سامميتىنە قاتىسىپ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. بۇل سامميت «بىرلىك پەن ىنتىماق, ادىلەتتىلىك پەن بەيبىتشىلىك ءۇشىن» تاقىرىبىندا ۇيىمداستىرىلدى. بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەر جونىندە باستاماشىلدىق تانىتىپ, وزەكتى شەشىمدەر ماعلۇمداعان ەلباسىمىزعا سامميتكە قاتىسقان 56 ەلدىڭ وكىلدەرى, 30-دان استام مەملەكەت باسشىلارى جىلى ىقىلاس تانىتىپ, جاپپاي قولداۋ ءبىلدىردى.
تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى كيكىلجىڭ, شيەلەنىسكەن گەوساياسي جاعداي الەمدى ابىرجىتكەنى بەلگىلى. بۇل تىعىرىقتان دا ءتيىمدى جول تاۋىپ, جانجالدىڭ شەشىلۋىنە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تەڭدەسسىز ەڭبەك ءسىڭىردى. جەتى اي بويىنا ساياسي داعدارىس دەندەپ, رەسەيدىڭ دە, تۇركيانىڭ دا ەكونوميكاسىنا قىرۋار زالال كەلگەن بولاتىن. ساياسي احۋال كۇردەلىلەنىپ, كۇرمەۋلى تۇيىندەر كوبەيگەن ەدى.
نازارباەۆ ديپلوماتياسىنىڭ تابىسىن دۇنيە ءجۇزىنىڭ دۋالى اۋىزدارى مويىنداپ, مالىمدەپ جاتتى. تۇركياداعى تيراجى 140 مىڭ دانا «Milliyet» باسىلىمىنان باستاپ «Once Vatan», «Karar», سياقتى كوپتەگەن گازەتتەر, الۋان ءتۇرلى اقپاراتتىق پورتالدار تۇركيا مەن رەسەيدىڭ تاتۋلاسۋىنداعى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ءرولىن بيىك باعالاپ, بۇل قايىرىمدى قادامنىڭ كۇللى الەمدىك ساياساتقا اسەر-ىقپالىن تالداپ, تارازىلاپ جازدى. وسى ورايدا دا قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىنىڭ, توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسىنىڭ قانشالىقتى قاجىر-قايرات, كۇش-جىگەر جۇمساعانىن ءتۇسىنىپ-تۇيسىنگەن ءلازىم-ءدۇر.
2015 جىلعى جەلتوقساندا جولىمىز ءتۇستى دەدىك. تۇركياڭىزعا. سوندا تۇركسوي-دىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرى, جازۋشى مالىك وتارباەۆ مىرزادان ەستىگەن اڭگىمەلەرىمىز ەسكە تۇسەدى. بۇرىنىراقتا اباي مەن ماعجاننىڭ, دينا نۇرپەيىسوۆا مەن قابانباي باتىردىڭ ەسكەرتكىشتەرى ەڭسەلەنىپ, كوپتەگەن كوشەلەرگە قازاقستانعا بايلانىستى اتاۋلار قويىلىپتى. تۇيمەباەۆ ەلشى بولعالى بۇل ءداستۇر وزگەشە ورلەي ءتۇسىپتى. ابىلاي حاننىڭ ەسكەرتكىشى, ابىلاي حان اتىنداعى ساياباق اشىلعان. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ارنالعان مونۋمەنت ورناتىلعان. نەۆشەحير قالاسىندا قازاقستان, انكارادا اباي, قىرشەحير, گەبزە, ادانا قالالارىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتىنداعى داڭعىلدار, انكارا قالاسىندا ءسۇيىنباي ارون ۇلى اتىنداعى ساياباق اشىلىپتى.
– كەيىنگى كەزدەرى ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى مادەني جانە ادەبي بايلانىستار ونەگەلى ءورىس الىپ, ورەلى سيپاتقا يە بولدى, – دەگەن ەدى سوندا تالانتتى جازۋشى, اۋدارماشى مالىك باۋىرىمىز مەرەيلەنە جىميىپ. – قازاقستاننىڭ ايتۋلى انسامبلدەرى, وزگەشە ونەر ۇجىمدارى, جەكەلەگەن جۇلدىزدارى تۇركيا شاھارلارى ساحنالارىنىڭ تورىنە شىعىپ, تۋىستاردى ءتانتى ەتىپ ءجۇر. ەلىمىزدىڭ ەلەۋلى تۇلعالارىنىڭ, ارعى-بەرگى كەزدەردەگى اقىن-جازۋشىلارىمىزدىڭ كوپتەگەن كىتاپتارى تۇرىك تىلىندە شىعارىلدى.
2016 جىلعى التىن كۇزدە جانسەيىت تۇيمەباەۆ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بولىپ تاعايىندالعان. ەلباسى كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, اسا جاۋاپتى, جوعارى لاۋازىمدار اتقارعان ايتۋلى ازامات, ىسكەر دە ىزدەنىمپاز باسشى ءارى عالىم رەتىندە بيىك سەنىم ءبىلدىرىپ وتىرعانىن ايتىپ, ءۇشىنشى مەگاپوليسكە اينالاتىن شىمكەنتتى كوركەيتۋ, اسىرەسە, ارتتا قالعان ونەركاسىپتى وركەن جايدىرۋ, «اق التىندى» ايماقتىڭ اتاق-داڭقىن ورالتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىندا جاڭاشا سەرپىن تۋىنداتىپ, ەگىنشىلىك, اسىرەسە, كوكونىس پەن جەمىس-جيدەك جانە مال ونىمدەرىن وڭدەۋ, بيۋدجەتكە تۇسەتىن كىرىستەر كولەمىن ەسەلەپ كوبەيتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە كەڭ ورىستەر اشۋ جونىندە تاپسىرمالار تىزىمدەگەنىنە كۋا-ءدۇرمىز.
ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارعا, يندۋسترييالىق-يننوۆاتسيالىق ورتالىقتارعا, «وڭتۇستىك» اتالاتىن ارنايى ايماققا, كيىم-كەشەك تاعى باسقا دا وتاندىق ونىمدەر شىعاراتىن كاسىپورىندارعا قان جۇرگىزبەككە قام جاساۋعا كىرىستى. وسى ورايدا ەلشى اكىم وبلىسقا ينۆەستيتسيا تارتۋدا ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتتى. دۇنيەنىڭ الپاۋىت ەلدەرىنەن باستاپ كورشى ەلدەردىڭ ءىرى كومپانيالارىمەن بايلانىس نىعايىپ, وڭىرگە 480 ميللياردتان استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بۇل كورسەتكىش جونىنەن كۇڭگەي ءوڭىرىڭىز تۇتاس قازاقستان بويىنشا كوش باستادى.
ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن «شاتقال» باعدارلاماسى قولعا الىندى. قاراۋسىز, قامقورلىقسىز ازىپ-توزىپ كەتكەن ساي-سالالاردى ساياباقتارعا, شاتقالداردى شات-شادىمان دەمالىس ورىندارىنا اينالدىرماقتى ماقسات ەتكەن بۇل جاڭالىققا جۇرتشىلىقتىڭ جانى جىلىدى. 2016 جىلعى جەلتوقسان مەن 2017 جىلعى قاڭتاردا قاراتاۋ جانە ەڭبەكشى اۋداندارىنىڭ شاتقالدارىنا قانشاما مىڭداعان قاراعاي, ارشا, اققايىڭ, ەمەن, تالشىن كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى. «شىمسايا» ساياباعىنىڭ نەگىزى قالاندى. شىمقالانى شىنداپ شىرايلاندىرۋ شىعاندادى.
ءبىز ءبىراز جىلدار بۇرىن «قوشقاراتا مەن بادام وزەندەرىنىڭ بويلارى كوركەيتىلمەي, شىمشاھارىڭىز كوركەيمەيدى» دەپ جازعانبىز. وبلىسى بار, قالاسى بار, ءارتۇرلى اكىمدەرىڭىز ارەكەتتەنگەن. تەك تۇيمەباەۆىڭىز عانا قوشقاراتا اۋليەنىڭ ەسىمىن ەنشىلەگەن ەرەكشە وزەننىڭ بويىن ءبىرجولاتا بىرەگەيلەۋگە قول جەتكىزە الدى.
جانسەيىت قانسەيىت ۇلىنىڭ ءوزى اكىمدىككە تاعايىندالعاننان كەيىنگى ءتورتىنشى ايدا ءبۇي دەگەن ەدى: ء«ۇش ايدىڭ ىشىندە وبلىس كولەمىندەگى اۋداندار مەن قالالاردى تۇگەل ارالاپ شىقتىم. ەڭ ءبىرىنشى بايقاعانىم – جۇمىسسىزدىقتىڭ كوپتىگى. نەگە بۇلاي؟ اۋا رايى قولايلى, توپىراعى قۇنارلى اۋىلداردا ۇيىرگەلىك جەرلەردى ۇيلەستىرە المايتىندار جەتىپ-ارتىلادى. سوندىقتان دا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە اۋداندار مەن قالالاردىڭ جەكەلەي دامۋ تۇجىرىمدامالارىن جاساۋدى قولعا الدىق. ولاردا نەندەي سالالاردا ناقتىلى نە ىستەلەتىنى, قانداي قالا مەن اۋداندا, قاي اۋىلدا قايتكەندە ادامدار جۇمىسپەن قامتىلاتىنى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن ناقتىلانادى».
تۇركيانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تۇستىك ءوڭىردى سالىستىرىپ, انادولىنىڭ وزىق جاقتارىنان ۇلگى الۋدى ءجيى اڭگىمەلەيدى. ءتۇرلى-ءتۇرلى سالالارعا سايكەس دەلەگاتسيالار قايتا-قايتا تۋىسقان مەملەكەتكە بارىپ قايتادى. «ول ەلدە مەملەكەتتەن ەشكىم جۇمىس سۇرامايدى. وتباسىلىق كاسىپ, ۇيىرگەلىك تەلىم, تاعى باسقا جەرلەردە تىنىمسىز بەينەتتەنەدى. ونىمدەرىن وڭدەپ, پايدالى پۇلداۋمەن ەرىنبەي شۇعىلدانادى. تىنىمسىز ىزدەنەدى. العاشقى تاجىريبە رەتىندە تولە بي اۋدانىنىڭ ءبىر جىلدىق دامۋ تۇجىرىمداماسىندا وتباسىلىق كاسىپكە ايرىقشا ءمان بەرىلدى», – دەگەنى ەسىمىزدە.
وسىلايشا 2017-2021 جىلدارعا جوسپارلانعان جاڭا باعدارلاما بويىنشا العاشقى ءبىر جىلعا 13 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ, 61 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارلاندى. جوسپار جەمىستى جۇزەلەندى.
قايسىبىرىن ايتايىق-اي, ينۆەستيتسيالىق-يننوۆاتسيالىق جاڭا جوبالاردى جاي عانا ءتىزىپ شىقپاقتىڭ ءوزى ءبىراز كولەم الادى.
رۋحانيات, مادەنيەت پەن ادەبيەت, تەاتر مەن كينو, ولكەتانۋ, تاريحي مۇرالار ماسەلەلەرىنە كەڭ ءورىس اشىلا باستاعان. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنا بايلانىستى جاسالعان جوبالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى دە بۇرىنعى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, بۇگىنگى تۇركىستان وبلىسىندا. «قازىعۇرت – كەمەقالعان», «ورداباسى – قازاق رۋحىنىڭ قاعباسى» كەشەندەرى قولعا الىنۋدا.
بيىل «ناۋرىز قازىعۇرتتان باستالادى» اتتى مەرەكەگە ءجۇز مىڭنان استام ادام قاتىستى. «اقسۋ-جاباعىلى الاۋى, شۇبايقىزىل جالاۋى» اتتى رەسپۋبليكالىق قىزعالداق فەستيۆالى وتكىزىلدى. بىرلىك باسى اتانعان ورداباسىدا «تۋعان جەرگە تاعزىم» اكتسياسى, بايدىبەك اۋدانىنىڭ بال تاتىعان بوگەن وزەنى بويىندا «قىمىزمۇرىندىق» مەرەكەسى ۇيىمداستىرىلدى. ۇلتتىق كود, ۇلتتىق سالت-داستۇرلەر جاڭاشىلدىقپەن جاراسىمىن تاپتى. ءار اي سايىن ءار اۋدان-ايماقتىڭ ايرىقشالىقتارىنا وراي وتىراردا, ماقتاارالدا, شاردارادا, سارىاعاشتا, سوزاقتا, تۇركىستاندا ءتۇرلى-ءتۇرلى, تەرەڭ ءماندى, تاعىلىمدى تاقىرىپتارداعى ءىرى-ءىرى, ىزگىلىكتى ءىس-شارالار رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ جارقىن كورىنىستەرى, ۇلگى-ونەگەسى رەتىندە جالعاسىن تاپپاق.
«تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» اتانعان 2017 جىل ەرەكشە ەستە قالدى. ەلۋگە جۋىق ەرەكشە شارالار – سيمپوزيۋمدار, كونگرەستەر, كونفەرەنتسيالار, فەستيۆالدار, فورۋمدار, كەزدەسۋ كەشتەرى, كونتسەرتتەر, ت.ب. جانە ت.ت. ۇيىمداستىرىلدى. مادەني استانا جىلى «قوش كەلدىڭ, ءاز ناۋرىز!» مەرەكەسىمەن باستالعان. ەسىمحان الاڭىندا تۇگەل تۇركىنىڭ ناۋرىز مەيرامى باعزىداعى بابالار اماناتىنا ادالدىقتى پاش ەتكەن.
جانسەيىت تۇيمەباەۆتىڭ باستاماسىمەن رۋحاني قازىنالار قاتارىنا قوسىلار جيىرما شاقتى جيناق شىعارىلىپ, «جاھان تانىعان جەتى تۇلعا», «تۇلعا. تاۋەلسىزدىك. تاريح» اتتى كەرەمەت كىتاپتاردىڭ تۇساۋكەسەرى استانا قالاسىندا, ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەنى ايان. ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنا سايكەس جاسالعان جوبالار اياسىندا, ءوڭىر باسشىسىنىڭ يدەياسى ناتيجەسىندە «قاجىمۇقان», «وتىراردى قورعاۋ», «كيەلى قازىعۇرت» اتتى انيماتسيالىق فيلمدەر, «كونە جەتىگەننىڭ سىرى» دەيتىن ون سەريالى تۋىندى دۇنيەگە كەلدى.
مىنەكيىڭىز, بۇكىل بايتاعىڭىزدىڭ, قازاقستانىڭىزدىڭ حالقى قاتتى قۋانعان, تەبىرەنىسكە تولى تاريحي وقيعالار بولىپ جاتىر. شىمكەنتىڭىز ءۇشىنشى ءىرى مەگاپوليسكە اينالىپ, رەسپۋبليكالىق مارتەبە الدى. ءوڭىر ورتالىعى تەكتى تورىمىزگە اۋىستىرىلىپ, تۇركىستان وبلىسى تۋىندادى. ماقتاارالىڭىزدا جاڭادان جەتىساي, سارىاعاشىڭىزدا كەلەس اۋدانى اشىلىپ, بيىك-بيىك بەلەستەرگە بەتتەمەكشى.
تاريحي تاعىلىمى تەرەڭ تاڭعاجايىپ جاڭالىقتار ەلدىڭ, ۇلتتىڭ, حالىقتىڭ اتا-بابالار اماناتىنا ادالدىعىنان, ەلباسىنىڭ بولاشاقتى بولجاي بىلگەن كورەگەندىگىنەن تۋىنداپ وتىر. وزگەرىستەردىڭ ءبارى دە – رۋحاني جاڭعىرۋىمىزدىڭ ناقتىلى ناتيجەلەرى.
تۇركىستان قالاسىندا, تۇركى الەمىنىڭ تەكتى تورىندە, ازىرەت سۇلتاننىڭ, ۇلى حاندارىمىز بەن بيلەرىمىزدىڭ, باتىرلارىمىزدىڭ اسىل سۇيەكتەرى جاتقان, رۋحتارى تەربەگەن توپىراقتا جاڭاشا ورتالىقتاردىڭ ورىندارى بەلگىلەنىپ, تىڭ دا توسىن تىرلىكتەر باستالدى. قوعامدىق-ساياسي, ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك, مادەني-رۋحاني ءىس-شارالاردىڭ ءبارى تۇگەلدەي دەرلىك تۇركىستاندا ءوتىپ جاتىر. بارشا جۇمىستاردىڭ باسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇڭعىش اكىمى, تۇركى الەمىنە تانىمال تۇلعا تۇيمەباەۆ مىرزا تىنىمسىز تەر توگىپ ءجۇر.
مارحابات بايعۇت,
جازۋشى
تۇركىستان وبلىسى