• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
17 جەلتوقسان, 2011

ەگەمەندىكپەن بىرگە ەلگە ورالىپ ەدى

457 رەت
كورسەتىلدى

ءسوزىمدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 1992 جىلى الماتىدا وتكەن دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ ءى قۇرىلتا­يىن­دا: «بىزدەر تالاي-تالاي وقي­عالاردىڭ كۋاسى بولعان اسقار تاۋلار مەن ۇلان-عايىر دالا­نىڭ تۇلەگىمىز. بۇل – ءبىزدىڭ سان بۋىن بابالارىمىزدىڭ كىر جۋىپ, كىندىك كەسكەن جەرى, كول جازيرا ءوڭىرىمىز, اتادان قالعان بايتاق مۇرامىز, التىن بوسا­عامىز», دەگەن لەبىزىنەن باس­تاعىم كەلەدى. ءيا, حح عاسىر­داعى ءار ءتۇرلى الاساپىران مەن ساياسي قۋعىن-سۇرگىندەردىڭ سال­دا­رىنان مىڭداعان قازاقتار اتامەكەندەرىن تاستاپ, باس ساۋ­عالاپ, شەتەلدەرگە كەتۋگە ءماج­بۇر بولدى. وكىنىشكە قاراي, ءوز ەلىنەن الىستاپ, الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە شاشىراپ جۇرگەن سول قانداستارىمىزبەن بايلا­نىس جاساۋ, ولاردىڭ باسىن قوسىپ اتاجۇرتقا اكەلۋ ماسە­لەسى ۇزاق جىلدار بويى قولعا الىنباي كەلگەن ەدى. بۇل رەتتە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇل­تان نازارباەۆتىڭ ەڭبەگى ۇشان تەڭىز. جالپى كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا بولعان رەسپۋبلي­كا­­لاردىڭ ىشىندە شەتەلدەگى ءوز وتانداستارىنا جان-جاقتى قام­قورلىق جاساۋدى ءبىرىنشى بولىپ قولعا العان قازاقستان ەكەندىگىن ريزاشىلىقپەن ايتا كەتكەنىمىز ءجون بولار. ولاي دەيتىنىمىز, ەگەمەندىككە يە بولعان كۇننەن باستاپ ەلباسى جۇرگىزگەن ساليقالى ساياساتتىڭ ارقاسىندا ءوز تاريحي وتانى – قازاقستانعا 1 ميلليونعا جۋ­ىق قازاق باۋىرلارىمىز ورال­دى ەمەس پە. بۇگىنگى كۇنى ولار­دىڭ ەلىمىزدىڭ گۇلدەنىپ ءور­كەندەپ وسۋىنە, ءتىلىمىز بەن ونەرىمىزدىڭ جانە دەمو­گرا­فيالىق احۋالىمىزدىڭ دا­مۋى­نا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ جاتقانى جۇرتشىلىققا جاقسى ءمالىم. ءسوز ورايىندا, اعايىندار­دىڭ ەلگە ورالۋى مەن ولاردىڭ ورنالاسۋىنا سول كەزدەگى ەڭبەك مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىنان ال­عاش كوشى-قون ءبولىمىن ۇيىم­داستىرعان سايات بەيسەنوۆتىڭ ەڭبەگى زور دەر ەدىم. سونداي-اق, 90-جىلدارى وسى كوشى-قون ماسەلەلەرىمەن تىكەلەي اينا­لىس­قان ازاماتتاردى ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. ولار: ەسمۇقانوۆ عازيز, كاماليەۆ پامير, راقىمجانوۆ نۇرلان, ءىزبانوۆ مۇحيت, ابىشەۆ قا­بىلسايات, قوناقباەۆ مارات, قارجاۋباەۆ اسلان, قۇسايى­نوۆا عاليا, دوعالوۆ امانگەلدى جانە تاعى باسقا ارىپتەس­تەرىمىز. سونداي-اق جەرگىلىكتى جەرلەردە ورالمان اعايىندار­دىڭ دۇرىس ورنالاسىپ, سول ورتاعا ءسىڭىسىپ كەتۋلەرىنە قام­قور بولىپ, كومەك كورسەتكەن وماروۆ بازاربەك, قالجان ۇلى تۇمەنباي, ابدىقالىقوۆ يدايات, سابانشيەۆ باعجان, ۇل­تانباەۆ كەمەل, مۇرىنوۆا جانات, مەدەۋباەۆا عازيرات, اۋجانوۆ بولات, مۇقياەۆ ورال, جاقسىلىق ۇلى مۇحيت, ءاليحان امانتاي, بولات زاۋت, سان­سىزباي قۇرمەتبەكتىڭ ەسىمدەرى ەل ەسىندە. ەگەمەندىكپەن باستالعان ۇلى كوشتىڭ باسى-قاسىندا بول­عان سول كەزدەگى شەتەلدىك ازا­ماتتارعا دا راحمەت! بۇل با­ۋىرلارىمىز بۇگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ماڭ­دايال­دى ازاماتتارى بولىپ وتىر. ولار ءبىر كەزدەگى موڭعوليانىڭ پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىن­با­سارى قىزمەتىن اتقارعان تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى زار­دىحان قينايات ۇلى, موڭعول حالىق حۋرالىنىڭ دەپۋتاتى بولعان عالىم سارتقوجا ۇلى قارجاۋباي, قىتايدان اتامەكەنىنە كەلىپ عىلىم دوكتورى اتانعان ءماسىمحان ۇلى دۇكەن, رەسەيدەن كوشىپ كەلگەن عالىم قابىلدينوۆ زيابەك, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقى­تۋشىسى, عىلىم دوكتورى بايمولدا دوسان جانە تاعى باسقالارى. ۇلكەن كوشتىڭ ۇلى كوشكە اينالۋىنا سەبەپكەر بولعان ازا­ماتتاردىڭ ەسىمدەرى ەل ەسىن­دە قالارى ءسوزسىز. ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىمەن قاتار كەلگەن 20 جىلدىق مەرەيتويىمىز قۇتتى بولسىن! ەلگە ەل قوسىلىپ, حال­قىمىزدىڭ مەرەيى كوتە­رىلىپ كەلە جاتقان بۇگىنگى جاع­دايىمىزعا تاۋبە دەيىك, وتانداستار! مارات توقسانباەۆ, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى كوشى-قون پوليتسياسى كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرى. استانا.
سوڭعى جاڭالىقتار