استانا ەلباسىنىڭ, بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ, سونداي-اق, ايرىقشا اتاپ ءوتۋ كەرەك استانا قالاسى تۇرعىندارىنىڭ ەسەلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا قالىپتاستى. جاڭا ەلوردا – جاڭا بىرەگەي ساۋلەت شەدەۆرلەرى بوي كوتەرگەن, اۋقىمدى حالىقارالىق ءىس-شارالار مەن سامميتتەر وتەتىن, مادەنيەتتىڭ جاڭاشا ورلەۋىنە سونى سەرپىن بەرگەن جانە جاڭا ميلليونەر قالانىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىن قۇرايتىن باسقا دا كوپتەگەن ىستەر اتقارىلىپ جاتقان ىرگەلى مەكەن. سونىڭ ىشىندە بۇرىن ەلوردادا عانا ەمەس, تۇتاس قازاقستاندا دا بولماعان جاڭا تۇرپاتتاعى ۇيىمداردىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى.
بالكىم, كوپشىلىك استانالىقتار ءوز قالاسىنان ورىن تەپكەن مۇنداي ۇيىمداردىڭ ونشاقتىسىن اتاپ بەرە الاتىن دا شىعار. بۇگىن ءبىز پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن ىسكە اسىرۋعا قاتىساتىن سونداي ۇيىمداردىڭ بىرەۋى تۋرالى ءسوز ەتكەلى وتىرمىز. بۇل ۇيىم قىسقاشا تۇردە – ارتا دەپ, ال تاراتىپ جازعاندا اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى دەپ اتالادى. اگەنتتىكتىڭ قىزمەتى ەاەو جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ءبىلىم بەرۋ ساپاسى مەن ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, جوعارى وقۋ ورىندارىن الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ينتەگراتسيالاۋ جاعدايىندا ولاردىڭ مارتەبەسى مەن بەدەلىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.
بارشامىزعا بەلگىلى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جاھاندانۋ مەن ينتەرناتسيونالدانۋ قازىر ترەند قاتارىندا. وسى ورايدا, حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە ينتەگراتسيالانۋ پروتسەسى قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ الدىنا جاڭا مىندەتتەر قويىپ وتىر.
ءبىلىم بەرۋ ساپاسى – كەز كەلگەن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى جۇمىسىنىڭ ولشەمى. حالىقارالىق اككرەديتتەۋ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ الەمدىك ستاندارتتارعا جانە ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ تالاپتارىنا ساي كەلۋىنە كومەكتەسەدى. اككرەديتتەۋدەن ويداعىداي ءوتۋ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى مەن تۇلەكتەرىنىڭ ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولۋىن ارتتىرادى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باستى پروتسەستەرىنىڭ ترانسپارەنتتىلىگىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ولاردى باسقارۋدىڭ تۇراقتى جانە جۇيەلى بولۋىنا كەپىلدىك بەرەدى, ولاردىڭ وڭىرلىك, ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى رەيتينگىن جوعارىلاتادى.
اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى (ارتا) ءدال وسى ماسەلەمەن, ياعني جوعارى ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋمەن اينالىسادى. اگەنتتىك ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ نارىعىندا 2011 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. قازىرگى پوزيتسيالارى اگەنتتىكتىڭ ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىندەگى الەۋەتىن دامىتۋ مەن ءوسىرۋدىڭ ناتيجەسىن كورسەتىپ وتىر. قازىرگى كۇنى اگەنتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ەۋروپالىق ESG ستاندارتتارىنا ساي كەلەتىن حالىقارالىق اككرەديتتەۋ, سونداي-اق جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىندەگى باستامالاردى كەڭىنەن تانىتىپ, ولارعا جان-جاقتى كومەكتەسۋ بويىنشا قىزمەتتەر ۇسىنادى. ۇيىم قازاقستاننىڭ, كورشى ەلدەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى تاراپىنان سەنىمگە يە بولىپ وتىر, ونى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءدال وسى ۇيىمدا حالىقارالىق اككرەديتتەۋ راسىمىنەن وتۋگە دەگەن ۇمتىلىسى ايعاقتايدى.
ايتا كەتەتىن جايت, ارتا حالىقارالىق تۇرعىدان تانىلىپ, قازاقستان مەن قىرعىزستاندا ENQA-نىڭ (ەۋروپالىق جوعارى ءبىلىم بەرۋدەگى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى قاۋىمداستىق) تولىق مۇشەسى مارتەبەسىنە يە بولعان العاشقى اككرەديتتەۋ ورگانى بولىپ تابىلادى. بەدەلدى ساراپشىلىق ۇيىمنىڭ اگەنتتىك قىزمەتىن وسىلايشا جوعارى باعالاۋى ساپانى سىرتتاي باعالاۋ راسىمدەرىنىڭ ەۋروپالىق ESG ستاندارتتارىنا ساي كەلەتىنىن راستايدى.
بولون جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن اككرەديتتەۋ ورگاندارى ءۇشىن ەۋروپالىق ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ كەپىلدىكتەرى جونىندەگى اگەنتتىكتەردىڭ (EQAR) تىزىلىمىنە كىرۋ ەڭ جوعارى جەتىستىك جانە جوعارى دەڭگەيدە تانىلۋ بولىپ تابىلادى.
2017 جىلعى ماۋسىمدا ارتا EQAR-نىڭ تىزىلىمىنە ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار ول –تمد ەلدەرىندە دۇنيەجۇزىلىك مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ فەدەراتسياسى (دمبف) تانىعان العاشقى جانە جالعىز ۇيىم.
اعىمداعى جىلدىڭ 2-4 مامىرىندا قازاقستاندىق اككرەديتتەۋ اگەنتتىگى العاش رەت حالىقارالىق اككرەديتتەۋ اياسىندا قىرعىزستاننىڭ بۇرىننان كەلە جاتقان مەملەكەتتىك جوعارى وقۋ ورنى – اكادەميك م.م.ادىشەۆ اتىنداعى وش تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ ساپاسىنا سىرتتاي باعالاۋ جۇرگىزدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ ساپاسىن سىرتتاي باعالاۋ ارتا-نىڭ ەۋروپالىق ESG-2015 ساپا ستاندارتتارىمەن ۇيلەستىرىلگەن جانە مەملەكەتتىڭ زاڭناما تالاپتارى ەسكەرىلە وتىرىپ, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن ارنايى ازىرلەنگەن ستاندارتتارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلدى.
ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جوعارى وقۋ ورىندارى تۇلەكتەرىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگىنە, ستۋدەنت توڭىرەگىنە توپتاستىرىپ وقىتۋ يدەياسىن ىلگەرىلەتۋگە, اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى كەڭەيتۋگە تىكەلەي اسەر ەتەدى, بۇعان ءوز كەزەگىندە ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالدارى بولىپ تابىلاتىن ىنتالاندىرۋشى ورتا مەن يننوۆاتسيالىق وقىتۋ ادىستەرى دە ىقپال ەتۋگە ءتيىس.
2018 جىلعى 31 مامىردا اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگى اككرەديتتەۋ كەڭەسىنىڭ وتىرىسى بولىپ, وندا ارتا-نىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ شەگىنەن تىس جەردە جۇرگىزگەن العاشقى اككرەديتتەۋى تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
اككرەديتتەۋ كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتى مەن ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ساراپشىلار, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ (قر بعم), عىلىمي-زەرتتەۋ مەكەمەلەرىنىڭ, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ («اتامەكەن» ۇكپ, «قازاگرو» حولدينگى» اق) جانە ستۋدەنتتىك بىرلەستىكتەردىڭ (قازاقستان ستۋدەنتتەرىنىڭ اليانسى) وكىلدەرى كىرەدى. اككرەديتتەۋ كەڭەسىنىڭ ءاربىر مۇشەسى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ تۋرالى شەشىم شىعارۋ كەزىندە وبەكتيۆتى جانە تاۋەلسىز بولاتىنىنا كەپىلدىك بەرە وتىرىپ, ادەپ نورمالارىنىڭ كودەكسىنە قول قويادى, بۇل – اككرەديتتەۋ كەڭەسىنىڭ ايرىقشا قۇزىرەتى بولىپ تابىلادى.
جەمىستى جۇمىس جىلدارى ىشىندە ارتا-دا 80-نەن استام ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى ينستيتۋتتىق اككرەديتتەۋدەن ءوتىپ, ءارتۇرلى وقىتۋ دەڭگەيىنىڭ 2000-نان استام ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى اككرەديتتەلدى. ۇيىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن اككرەديتتەۋ قىزمەتىن كەڭەيتىپ قانا قويماي, شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىن حالىقارالىق اككرەديتتەۋدى ويداعىداي وتكىزۋى ەاەو جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندە كوشباسشىلىققا قول جەتكىزۋ جولىنداعى الەۋەتتى مۇمكىندىكتەردى دامىتۋعا باعىتتالعان.
استانا كوركەيسە – ەلورداداعى ءاربىر ۇيىم دا كوركەيەدى. ءبىز ايتقان ارتا-نىڭ مىسالى وسى فورمۋلانىڭ دۇرىس ەكەنىن كورسەتەدى.
سەرىك سەيدۋمانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى,الەۋمەتتىك عىلىمدار دوكتورى, پروفەسسور الينا جۇماعۇلوۆا اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى