يىۇ ءسىم كەڭەسى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ باستامالارىن قولدادى

«قۇرىلعانىنان بەرى 40-تان استام جىل وتكەن سوڭ يىۇ مۇسىلمان الەمىنىڭ جان-جاقتى كوپجاقتى قۇرىلىمى رەتىندە xالىقارالىق دەڭگەيدە ءوز ابىرويىن نىعايتۋدى جالعاستىرۋدا جانە ۇيىم كەڭىستىگىندە xالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى ۇامتاماسىز ەتۋ مەن پايدا بولاتىن قاۋىپ-قاتەرگە قارسى تۇرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق ديالوگ بويىنشا ارىپتەسكە اينالدى», - دەپ بەلگىلەنگەن قورىتىندى دەكلاراتسيادا.

يىۇ ءسىم كەڭەسى «تۇراقتى الەم, اۋىزبىرشىلىك پەن دامۋعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن يسلامدىق قۇندىلىقتاردى ىلگەرىلەتۋ» ۇرانىمەن ءوتتى.

قورىتىندى دەكلاراتسيا مۇسىلمان الەمىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنىڭ كەڭ ءتىزىمىن قامتىدى.

دەكلاراتسيا مۇشە-مەملەكەتتەردى وتكەن جىلى استانادا ۇيىمداستىرىلعان يىۇ-نىڭ عىلىم مەن تەxنولوگيالار بويىنشا تۇڭعىش ءسامميتىنىڭ قورىتىندىلارىن بەلسەندى تۇردە جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرادى. بولەك رەزوليۋتسيادا عىلىم, تەxنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالاردى ىلگەرىلەتۋ باعىتىنداعى باسىمدىقتار مەن ۇسىنىلاتىن ءىس-شارالاردى قامتيتىن سامميت كەزىندە قابىلدانعان «2026 كۇن ءتارتىبىنىڭ» ءرولى كورسەتىلگەن. «يىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردە عىلىم مەن تەxنولوگيالاردى دامىتۋ ءۇشىن ستيمۋل بولاتىن» «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىنداعى «ەكسپو-2017» كورمەسىنىڭ ماڭىزى مويىندالعان.

اۋىل شارۋاشىلىعى, ساۋدا, تۋريزم مەن كولىك بويىنشا ءسىم كەڭەسى رەزوليۋتسياسىندا ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلامدىق ۇيىمنىڭ (اقيۇ) حاتشىلىعىن قىسقا مەرزىمدە ىسكە قوسۋى ءۇشىن قازاقستان ۇكىمەتىنە العىس ايتىلعان. اقيۇ 5-جىلدىق ءىس-شارالار جوسپارىن ۋاقىتىلى جانە ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن لايىقتى شارالار قابىلدايتىن بولادى. قازاقستان ۇسىنعان «يسلامدىق ينفراقۇرىلىمدىق ينتەگراتسيا باستاماسى» ءۇشىن ءىس-جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ مەن رەسۋرستاردى موبيليزاتسيالاۋ جونىندەگى جان-جاقتى ستراتەگيالىق باعدارلامانى («جول كارتاسىن») جاساۋعا قولداۋ بىلدىرىلگەن.

ءسىم كەڭەسى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «عالامدىق داعدارىسقا قارسى شەشىمدەردى ىزدەۋگە قاتىساتىن ەلدەر سانىن كەڭەيتۋ ارقىلى xالىقارالىق ەكونوميكالىق ساياساتتى ايقىنداۋداعى ەڭ سالماقتى كۇش رەتىندە جاڭا G-Global كوممۋنيكاتسيالىق پلاتفورماسىن قۇرۋ» جونىندەگى باستاماسىن قوشەمەتتەدى. رەزوليۋتسيا «باسقا مەكەمەلەرمەن ۇيلەستىرە وتىرىپ, يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى مەن يسلام دامۋ بانكىنىڭ باس xاتشىلىقتارىنىڭ G-Global پلاتفورماسىنا قاتىسۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋعا شاقىرادى».

بولەك قۇجاتتا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايپ ەردوعاننىڭ يسلامدىق تاتۋلاسۋ تۋرالى بىرلەسكەن دەكالاراتسياسىنا قولداۋشىلىق تانىتىلعان. ء«سىم كەڭەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن وتكىزىلەتىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرiنiڭ سەزىنە يىۇ-نىڭ قولداۋىن راستايدى جانە 2018 جىلعى 10-11 قازاندا استانادا ء«دىني كوشباسشىلار قاۋىپسىز الەم ءۇشىن» ۇرىنىمەن وتەتىن VI سەزىنە يىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەرى مەن حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ءدىني كوشباسشىلارىن بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىرادى», - تاقىرىپتىق قاراردا ايتىلعان.

سيرياداعى جاعداي بويىنشا قاراردا يىۇ «ساياسي كەلىسسوزدەر ءۇشىن تىنىشتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا اتىستى توقتاتۋ رەجيمىن نىعايتۋ, دەەسكالاتسيا ايماقتارىن قۇرۋ جانە استانا پروتسەسى ارقىلى سەنىمدى نىعايتۋ شارالارىن قابىلداۋ ىسىندەگى تۇركيا, رەسەي جانە يراننىڭ كۇش-جىگەرى مەن ىنتىماقتاستىعىن» قۇپتادى.

قارۋ-جاراقتى وڭىرلىك باقىلاۋ جانە قارۋسىزدانۋ جونىندەگى قارار «يىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەرىنەن عانا تۇراتىن ءبىرىنشى ايماق بولعان» ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق تۋرالى كەلىسىمنىڭ 2009 جىلى 21 ناۋرىزدا كۇشىنە ەنۋىن قولدادى. قۇجات قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى مەن ايماقتارعا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ءتيىستى ارتىقشىلىق مارتەبەسىن قوسا العاندا يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتاردىڭ حالىقارالىق-قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى ماسەلەنى ودان ءارى پىسىقتاۋ جونىندەگى قازاقستاننىڭ باستاماسىن قولدايدى. 2014 جىلعى 6 مامىردا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ بەس مۇشەسى قول قويعان كەلەڭسىز قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرى تۋرالى كەلىسىمگە حاتتاما وتە جۋىق ارادا كۇشىنە ەنەدى دەگەن سەنىم ءبىلدىرىلدى.

قازاقستاننىڭ باستاماسى بويىنشا بۇرىنعى سەمەي يادرولىق پوليگونىنا, حالىقارالىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىل كۇنىنە جانە ارال تەڭىزىنىڭ ايماعىن قالپىنا كەلتىرۋگە ارنالعان قارار قابىلداندى.

يىۇ يادرولىق قارۋدى تولىق جويۋ تۋرالى بولەك قاراردا «يادرولىق قارۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى كونۆەنتسيا قابىلداۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام رەتىندە بولاشاقتا يادرولىق قارۋدان ازات الەم قۇرۋ تۋرالى جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىن قابىلداۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باستاماسىن قولدايدى».

يىۇ ءسىم كەڭەسى جۇمىسىنا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ باستاعان قازاقستاننىڭ دەلەگاتسياسى قاتىستى. داككاداعى سەسسيا بارىسىندا بەلگىلى قازاقستان ديپلوماتتى اسقار مۋسينوۆ يىۇ باس حاتشىسىنىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار بويىنشا ورىنباسارى لاۋازىمىنا سايلاندى.