استانادا جاڭا كىتاپتار تانىستىرىلدى

الەمنىڭ 18 مەملەكەتىنەن 155­ كوم­­پانيا مەن ۇيىم وكىلدەرى قاتىس­قان كورمە الاڭىندا رەسەي, پول­­شا, ۇلىبريتانيا, بەلارۋس, ازەر­بايجان, تاجىكستان, تۇركيا, قى­تاي, ءۇندىستان, البانيا جانە باس­قا مەملەكەتتەردىڭ باسپالارى ءوز ونىمدەرىن اكەلگەن. سونىمەن قاتار بيىل قازاقستاندا وزبەكستان جىلى جا­ريالانعاندىقتان, وزبەك باسپالارىنا, كىتاپ شىعارۋ كومپانيالارىنا ايرىقشا كوڭىل بولىنگەن. وسى وراي­دا ايتۋلى شاراعا ارنايى كەلىپ ءسوز سويلەگەن وزبەكستاننىڭ باسپا ءىسى جانە اقپارات اگەنتتىگى ديرەكتورىنىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارى سابىر شۇكىروۆ «كورمە ارقىلى مادەني, ىسكەرلىك بايلانىستار نىعايىپ, الەم بويىنشا كىتاپ يندۋسترياسىن زەردەلەۋگە مۇمكىندىك تۋادى», دەدى.

سونىمەن ءۇش كۇنگە جوسپارلانعان كىتاپ تانىستىرىلىمى, اۆتورلارمەن كە­ز­دەسۋ, وزگە دە ءىس-شارالار كۇن ءتارتى­بى تى­عىز ورنالاستىرىلعان كور­مە-جار­مەڭ­كەدە ەكى كۇننىڭ ىشىندە كوپتەگەن كىتاپ­تار­دىڭ تۇساۋى كەسىلدى. سو­نىڭ ىشىندە قازاق تىلىندە جارىق كورگەن كىتاپتاردىڭ ءوزى از ەمەس ەكەن. كور­مەنىڭ العاشقى كۇنى, قازاقتىڭ ءارى بي, ءارى عۇلاماسى, ورتا ءجۇزدىڭ ەل اعاسى بولعان اتاقتى انەت بابا تۋرالى ەر­لان سىدىقوۆ, جام­بىل ارتىقباەۆ قۇراس­تىرعان «انەت بابا: عۇمىرى مەن زامانى» كىتابىنىڭ تۇ­ساۋى كەسىلىپ, ءارى قاراي جالعاسىن تاپ­تى. بەلگىلى پۋب­لي­تسيست ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتىڭ ءتول ادەبيەتىمىزدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كەڭىنەن قوزعايتىن «ادەبيەت الەمى» كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى دا تاماشا ءوتتى. تانىستىرىلىمدا وقىرمان ادام­زات تاريحىنداعى ارعى-بەر­گىدەگى جاۋھار تۋىندىلار تۋرالى تال­داۋلار مەن كور­كەم اۋدارمانىڭ كوك­جي­ەگى جايىندا مول ماعلۇماتقا قانى­عىپ, اۆتور­دىڭ زيات­كەرلىك قۋاتىنا ءتانتى بولدى.

سودان كەيىن تاعى ءبىر ەرەكشە جاع­داي – قازاق تىلىنە اۋدارىلعان «جاڭا زامان ازەربايجان پوەزياسىنىڭ انتولوگياسى» جيناعىنىڭ تانىستىرىلىمى بولدى. سالتاناتتى راسىمگە قانداس اقىنداردان ەكبەر گوشالى, يلگار تۇركوگلى, يىلماز وكۋگلى قاتىستى.

تاناگوز تولقىنقىزى, داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى باستاعان اقىنداردىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن 40-تان استام قانداس اقىن­دار­دىڭ ولەڭدەرى ەنگەن كىتاپتىڭ تۇ­ساۋىن قازاقستان جازۋشىلار ودا­عىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسدəۋلەت جانە ازەربايجاننىڭ قازاقستانداعى توتەن­شە جانە وكىلەتتى ەلشىسى راشاد مامەدوۆ كەس­تى.

سونىمەن بىرگە اتالمىش شارا اياسىندا بەلگىلى عالىم شەرۋباي قۇر­مان­باي­ ۇلىنىڭ «كوركەم اۋدارماداعى جاڭا اتاۋلار: جاسالۋى مەن قول­دانىسى» كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى­ بولدى.

بۇل ەڭبەكتە الەم ادەبيەتى جاۋھار­لارىن قازاق تىلىنە اۋدارۋ كەزىندە جاسا­­لىپ, قالىپتاسقان جانە كوركەم اۋدار­­ماعا عىلىم ءتىلى مەن باق تىلىنەن ەنگەن جاڭا اتاۋلار مەن قولدانىستار ارنايى جينالىپ, تىلدىك تۇرعىدان زەرت­تەلگەن. اۆتور قازىرگى كوركەم اۋدارما سالاسىنداعى ءسوزجاسام, تەر­مينجاسام تاجىريبەسىنە جان-جاقتى توقتالىپ, وقىر­ماندارىمەن وي ءبولىستى.

سونىمەن قاتار كورمەدە اقىن, جازۋشى-پۋبليتسيست ەربول شايمەردەن­نىڭ «قازاق افوريزمدەرى» كىتابىنىڭ دا تانىس­تىرىلىمى ءوتتى. بۇل انتولوگيادا ءتۇر­لى تاريحي كەزەڭدە ءومىر سۇرگەن 80-گە جۋىق تۇلعانىڭ تول­عام-پايىمدارى توپتاستىرىلعان. 

كورمە-جارمەڭكەنىڭ ەكىنشى كۇنى جازۋ­شى ءشاربانۋ بەيسەنوۆانىڭ ەلوردا­مىز­دىڭ 20 جىلدىعىنا ارنال­عان «بوزوق ارۋى» كىتابىنىڭ تانىس­تىرىلىمى دا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىق­ت­ى. « ۇلى دالا ارۋلارى» توپ­تاما­­سىمەن شىعىپ وتىرعان ەكىن­شى­ كى­تاپ ۇلت تاريحىنان ەرەكشە ورىن­ الىپ, ەل جادىن­دا ساق­تال­عان اۋ­ليە انالار ومىرىنەن سىر شەر­تە­دى. تا­نىس­تىرىلىم بارىسىندا اۆتور كىتاپ ماز­­مۇنىنا قىسقاشا توقتالىپ, سۇحبات بەر­دى.

تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ايگىلى ارحەو­لوگ ساماشەۆ زەينوللانىڭ «بە­رەل ارتەفاكتىلەرىنىڭ الەمدىك ما­ڭى­زى» كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى دا ەرەكشە سيپاتقا يە بولدى. اۆتور دۇ­نيە ­جۇزىنە اتى شىققان بەرەل ارتە­فاكتىلەرىنىڭ الەمدىك ماڭىزى تۋراسىندا كەلەلى اڭگىمە قوزعادى.

سونداي-اق بەلگىلى سىنشى امان­گەل­­­دى كەڭشىلىك ۇلى قازاقتىڭ عاجايىپ اقىنى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­­­رەا­تى جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆتىڭ شى­عار­­­­ماشىلىعى جونىندە جازعان «رۋح جى­رى» كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمىندا جۇمەكەن شىعارماشىلىعىن جان-جاق­تى تالداپ, وقىرماندارىمەن وي ءبولىستى. «فوليانت» باسپاسى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان اتالمىش كورمە-جارمەڭكەدە بۇدان وزگە ادەبي شارالار, ورىس جانە وزگە تىلدەردەگى شەتەلدىك اۆتورلاردىڭ كىتاپتارىنىڭ دا تانىستىرىلىمى بو­لىپ جاتىر. الدا تانىستىرىلاتىن كى­تاپ­­تاردىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ور­تا­لىق مۋزەي قىزمەتكەرى, ەتنولوگ عالىم نۇرسان ءالىمبايدىڭ «قا­زاقتىڭ ەتنوگرافيالىق كاتەگوريالار, ۇعىم­دار مەن اتاۋلارىنىڭ ءداستۇرلى جۇيەسى» اتتى 5 تومدىعىنىڭ دا تۇساۋى كە­سىلەدى. نۇرسان ءالىمبايدىڭ يدەياسى بويىنشا قولعا الىنىپ, ەتنولوگيا بو­لىمىندە دايىندالعان عىلىمي-زەرت­تەۋ جۇمىسى – جالپى 10 مىڭ اتاۋ مەن ۇعىمدى قامتىعان بىرەگەي ەڭ­بەك. كەزدەسۋ بارىسىندا وسى ىرگەلى ەڭبەك­كە جەتەكشىلىك ەتكەن عالىم نۇرسان الىمبايمەن سۇحبات وتكىزىلىپ, وقىر­مان قاۋىم ەنتسيكلوپەديامەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الادى.

ۇلاربەك نۇرعالىم ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»