كەشە پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك», ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جولداۋلارى مەن بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنىڭ, سونداي-اق مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىسۋ ءۇشىن قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلدى.
ۇكىمەت باسشىسى اۋەلى ساتباەۆ قالاسىندا بولىپ, ول جەردە «نۇرلى مەكەن» جاڭا شاعىن اۋدانىنىڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى. اتالعان شاعىن اۋدانعا جەزقازعان قالاسىنداعى اپاتتى ۇيلەردىڭ جانە مىس كەن ورىندارىن قايتا وڭدەۋ كەزىندە وپىرىلعان اۋدان ايماعىنىڭ ماڭىنداعى ەلدى مەكەن تۇرعىندارى كوشىرىلەدى.
قازىرگى تاڭدا شاعىن اۋداندا باسپاناعا مۇقتاج ازاماتتار ءۇشىن 118 700 شارشى مەتر اۋماققا 1760 پاتەر سالىنعان. ماگيسترالدى جىلۋ جۇيەسى تارتىلىپ, ۇيلەر قاجەتتى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
ساتباەۆ قالاسىنىڭ اكىمى اسقار ىدىرىسوۆ بيىلعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن اۋدانى 12 100 شارشى مەتر بولاتىن 4 ءۇي (195 پاتەر) سالىناتىنىن ايتتى. بۇعان قوسا, بيىل قوس پاتەرلى 107 ءۇي مەن ەكى جاتاقحانا قۇرىلىسىن اياقتاۋ كوزدەلگەن.
ب.ساعىنتاەۆ ساپارى بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بەس الەۋمەتتىك باستاما» ۇندەۋىندە بەرگەن تاپسىرمالارىنا سايكەس, جەزقازعان ءوڭىرىنىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جانە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلارىمەن تانىستى.
سونىمەن قاتار ساتباەۆ قالاسىندا پرەمەر-مينيستر «حانۋم» ماكارون ونىمدەرىن شىعاراتىن كاسىپورىندا بولىپ, وڭىردەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ قارقىنىمەن, سونداي-اق ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسىمەن تانىستى.
اتالعان كاسىپورىن وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن. جوبانى ىسكە اسىرۋ يمپورتتى الماستىرۋعا, سونداي-اق جەزقازعان ءوڭىرىنىڭ ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا ىقپال ەتەدى. قازىرگى تاڭدا ونىمدەر جەزقازعان, ساتباەۆ جانە ۇلىتاۋ دۇكەندەرى مەن سۋپەرماركەتتەرىنە جەتكىزىلەدى. كەلەشەكتە ماكاروننىڭ جاڭا تۇرلەرىن شىعارۋ, كاسىپورىننىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرۋ, سونداي-اق قازاقستاندا جانە شەتەلدە وتكىزۋ نارىعىن كەڭەيتۋ كوزدەلگەن.
سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى جۇمىس ساپارى اياسىندا «كاzakhmysSmelting» جشس جەزقازعان مىس قورىتۋ زاۋىتىندا بولىپ, وندا ەكىنشى كەن قىزدىرۋ پەشىن رەكونسترۋكتسيالاۋ بارىسىمەن تانىستى. نىساندا كاتودتى مىس ءوندىرىسىنىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىسىن, اينالمالى قۇيۋ ماشيناسى مەن انودتى مىس قۇيۋ جۇمىسىن كوردى. جەزقازعان مىس قورىتۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلعان كەزدەن بەرى جەر قويناۋىنان 1 ملرد توننادان استام كەن ءوندىرىلدى. 2018 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا 30,7 مىڭ توننا تازارتىلعان مىس وندىرىلگەن.
جەزقازعان تىرلىگى جاندانعانپرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا جەزقازعان ءوڭىرىنىڭ اكتيۆىمەن جانە جۇرتشىلىعىمەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەزدەسۋ وتكىزدى.
جيىن بارىسىندا وبلىستىڭ مونوقالالارىن دامىتۋ, ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ, نارىق جاعداياتىنىڭ وزگەرىستەرىنە جانە جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى مامانداردى دايارلاۋ مەن قايتا دايىنداۋ ماسەلەلەرى تالقىلانىپ, ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەلەرى مەن «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن» ورىنداۋ تەتىكتەرى ءسوز بولدى.
اتاپ ايتقاندا, كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار قىزىلوردا – جەزقازعان – قاراعاندى – استانا باعىتى بويىنشا «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرى جوباسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ءوڭىردى گازداندىرۋ جانە ىشكى گاز تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋ جوسپارلارى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
ۇكىمەت باسشىسى ەلباسىنىڭ «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسى» ۇندەۋىندەگى مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا ءتيىستى تەتىكتەر ازىرلەنىپ, ناقتى ءىس-شارالار مەن ورىنداۋ مەرزىمدەرىن قامتيتىن «جول كارتاسى» جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى. قاجەتتى زاڭنامالىق وزگەرىستەر جاسالىپ, بيۋدجەتتەن ءتيىستى قاراجات بولىنگەنىن, جالپى ۇكىمەت العا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى قابىلداپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
بۇدان وزگە, ءبىلىم بەرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, باسپانا جاعدايلارىن جاقسارتۋ: جاڭا جاتاقحانالار مەن «7 – 20 –25» تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى سەكىلدى ستۋدەنت جاستارعا ارنالعان جاڭا مۇمكىندىكتەر تالقىلاندى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن جۇمىس جوسپارلارى تۋرالى باياندادى. وڭىردە مونوقالالار ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. وتكەن جىلى قابىلدانعان ءۇش جىلدىق جوسپار شاعىن جانە ورتا بيزنەستى, سەرۆيستىك ەكونوميكانى, الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى مەن ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا, سونداي-اق جۇمىسپەن قامتۋعا باعىتتالعان. جوسپاردىڭ ورىندالۋى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن 13,2%-عا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمىن 63,1%-عا ۇلعايتۋ جوسپاردا بار. ناتيجەسىندە 1500-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
«پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن» ورىنداۋ تۋرالى ەسەپ بەرۋ بارىسىندا ە.قوشانوۆ گاز قۇبىرىن سالۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 70%-ىن قامتيتىنىن ايتتى. جەزقازعاندا ءبىرىنشى كەزەڭدە ورتالىقتان جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن كوشەلەر مەن شاعىن اۋدانداردى قوسىمشا قامتۋ ارقىلى قالاىشىلىك جەلىلەردى سالۋ كوزدەلگەن. مۇندا 2,5 مىڭعا جۋىق ءۇيدى گازداندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ودان كەيىنگى كەزەڭ – ساتباەۆ قالاسى مەن كورشى ەلدى مەكەندەردى گازداندىرۋ ەكەنىن ايتتى ءوڭىر باسشىسى.
قالا اكتيۆىمەن وتكەن جيىندا ۇكىمەت باسشىسىنا «قازاقمىس» كورپوراتسياسى» جشس باسقارۋ كەڭەسىنىڭ باس ديرەكتورى باقتيار قىرىقپىشەۆ, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءمادينا ابىلقاسىموۆا, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رۋسلان دالەنوۆ ءوڭىردى دامىتۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا ب.ساعىنتاەۆ جالپى جەزقازعان ءوڭىرىنىڭ دامۋى وڭ قارقىن كورسەتەتىنىن ايتىپ, مينيسترلىكتەر مەن وبلىس باسشىلارىنا العا قويىلعان جوسپارلاردى ورىنداۋ مەن اتالىپ وتكەن ماسەلەلەردى شەشۋ جونىندە بىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.
جەزقازعانعا ساپارى بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسى «بايان» كومپانياسى مەن «قازاقمىس» كورپوراتسياسىنىڭ مەديتسينالىق ورتالىعىندا دا بولىپ, جۇمىس بارىسىمەن تانىستى.
جاڭا ەكونوميكاعا – جاس كادرلارۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ قاراعاندى قالاسىندا وبلىستىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا وقىپ جاتقان ستۋدەنتتەرىمەن, كوللەدج وقۋشىلارىمەن جانە ستۋدەنتتەر ۇيىمىنىڭ كوشباسشىلارىمەن, جوو جانە كوللەدج باسشىلارىمەن كەزدەستى.
جۇزدەسۋ بارىسىندا ەلباسىنىڭ جولداۋلارى مەن «پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك بەس باستاماسى» ۇندەۋىندە كورسەتىلگەن جاڭا ەكونوميكاعا قاجەتتى كادرلاردى دايارلاۋ, ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ستۋدەنت جاستاردىڭ تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
ۇكىمەتتىڭ قازىرگى ۋاقىتتا ەڭبەك نارىعى ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ بويىنشا اتقارىپ جاتقان جۇمىستارى تۋرالى م.ابىلقاسىموۆا, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى بيبىگۇل اسىلوۆا جان-جاقتى بايانداپ بەردى.
كەزدەسۋدى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى بازالىق سالالارداعى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرىپ, ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىن دامىتۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى مەملەكەت باسشىسىنىڭ نۇسقاۋىن ەسكە سالدى. باقىتجان ساعىنتاەۆ وڭىردە شەتەلدىك ينۆەستورلار سالىپ جاتقان جاڭا كاسىپورىندار ءۇشىن قاجەتتى كادرلاردى دايارلاۋ كەرەكتىگىنە كوڭىل اۋدارىپ, جوو جانە كوللەدج باسشىلارىنا اتالعان ءوندىرىس اكتسيونەرلەرىمەن تەحنيكالىق ماماندىقتارعا دەگەن سۇرانىستى زەرتتەۋ ءۇشىن بايلانىس ورناتۋدى تاپسىردى.
ۇكىمەت باسشىسى جۇمىس ساپارى اياسىندا «سارىارقا» ەەا-دا بولىپ, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتقان وندىرىستىك كاسىپورىنداردى ارالادى. اتاپ ايتقاندا, «بيومەر ارماتۋرا» جشس مەن «RecyclingCompany» كومپانياسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
«بيومەر ارماتۋرا» فيرماسىنىڭ ونىمدەرى «سارىارقا» گاز ماگيسترالى قۇرىلىسىنا قاجەتتى ونىمدەر شىعاراتىن بولسا, «RecyclingCompany» جشس ەسكىرگەن كولىك قۇرالدارىن جويۋمەن اينالىساتىن ورتالىق ازيا اۋماعىنداعى بىردەن-ءبىر كاسىپورىن.
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى